سیالات حفاری

معماری فرهنگ قوم لر حفاری وسیالات حفاری تمدن لرستان

 
مراحل حفاری از ابتدا تا پایان
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱:٢۱ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱٢/۱٩
 

<!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Wingdings; panose-1:5 0 0 0 0 0 0 0 0 0; mso-font-charset:2; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:0 268435456 0 0 -2147483648 0;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-language:AR-SA;} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {mso-style-unhide:no; mso-style-link:"Header Char"; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; tab-stops:center 216.0pt right 432.0pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-language:AR-SA;} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {mso-style-unhide:no; mso-style-link:"Footer Char"; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; tab-stops:center 216.0pt right 432.0pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-language:AR-SA;} span.FooterChar {mso-style-name:"Footer Char"; mso-style-unhide:no; mso-style-locked:yes; mso-style-link:Footer; mso-ansi-font-size:12.0pt; mso-bidi-font-size:12.0pt; mso-bidi-language:AR-SA;} span.HeaderChar {mso-style-name:"Header Char"; mso-style-unhide:no; mso-style-locked:yes; mso-style-link:Header; mso-ansi-font-size:12.0pt; mso-bidi-font-size:12.0pt; mso-bidi-language:AR-SA;} .MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; font-size:10.0pt; mso-ansi-font-size:10.0pt; mso-bidi-font-size:10.0pt;} @page WordSection1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:108.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; border:solid windowtext 3.0pt; padding:24.0pt 24.0pt 24.0pt 24.0pt; mso-border-shadow:yes; mso-paper-source:0;} div.WordSection1 {page:WordSection1;} /* List Definitions */ @list l0 {mso-list-id:358897455; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:1320477944 67698703 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715;} @list l0:level1 {mso-level-tab-stop:36.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l1 {mso-list-id:843592816; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:-150048882 973270530 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l1:level1 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:36.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt; font-family:Wingdings;} @list l2 {mso-list-id:1158762175; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:-265672158 -665294136 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715;} @list l2:level1 {mso-level-tab-stop:36.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt; mso-ansi-font-weight:bold; mso-bidi-font-weight:bold;} @list l3 {mso-list-id:1317412967; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:1255335498 1656802978 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715;} @list l3:level1 {mso-level-tab-stop:18.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:18.0pt; text-indent:-18.0pt; mso-ansi-font-weight:bold; mso-bidi-font-weight:bold;} @list l4 {mso-list-id:1413043734; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:2113940004 67698701 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715;} @list l4:level1 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:54.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:54.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:Wingdings; mso-ansi-font-weight:bold; mso-bidi-font-weight:bold;} @list l5 {mso-list-id:1611668554; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:-360175344 67698701 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l5:level1 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:36.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt; font-family:Wingdings;} @list l6 {mso-list-id:1733578601; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:1539336226 1658646308 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l6:level1 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:36.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt; font-family:Wingdings; mso-ansi-font-weight:bold; mso-bidi-font-weight:bold;} @list l7 {mso-list-id:1806390067; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:608481852 67698695 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l7:level1 {mso-level-number-format:image; list-style-image:url("file:///C:/DOCUME~1/ADMINI~1/LOCALS~1/Temp/msohtmlclip1/02/clip_image001.gif"); mso-level-text:; mso-level-tab-stop:18.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:18.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:Symbol;} ol {margin-bottom:0cm;} ul {margin-bottom:0cm;} --> <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Wingdings; panose-1:5 0 0 0 0 0 0 0 0 0; mso-font-charset:2; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:0 268435456 0 0 -2147483648 0;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-language:AR-SA;} .MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; font-size:10.0pt; mso-ansi-font-size:10.0pt; mso-bidi-font-size:10.0pt;} @page WordSection1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 72.0pt 72.0pt 72.0pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; mso-paper-source:0;} div.WordSection1 {page:WordSection1;} /* List Definitions */ @list l0 {mso-list-id:128519241; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:-438897244 67698695 67698703 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l0:level1 {mso-level-number-format:image; list-style-image:url("file:///C:/DOCUME~1/ADMINI~1/LOCALS~1/Temp/msohtmlclip1/08/clip_image001.gif"); mso-level-text:; mso-level-tab-stop:27.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:27.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:Symbol;} @list l0:level2 {mso-level-tab-stop:18.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:18.0pt; text-indent:-18.0pt;} @list l1 {mso-list-id:277302478; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:2073079666 67698689 67698689 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l1:level1 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:18.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:18.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:Symbol;} @list l1:level2 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:81.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:81.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:Symbol;} @list l2 {mso-list-id:358897455; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:1320477944 67698703 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715;} @list l2:level1 {mso-level-tab-stop:36.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l3 {mso-list-id:375088642; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:1663737946 1139857042 1079809848 -612100920 -1332587440 -190049910 1654417350 -1833509004 501781766 -2051122418;} @list l3:level1 {mso-level-tab-stop:36.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l4 {mso-list-id:383336376; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:1695040146 67698695 67698701 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l4:level1 {mso-level-number-format:image; list-style-image:url("file:///C:/DOCUME~1/ADMINI~1/LOCALS~1/Temp/msohtmlclip1/08/clip_image001.gif"); mso-level-text:; mso-level-tab-stop:18.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:18.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:Symbol;} @list l4:level2 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:54.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:54.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:Wingdings;} @list l5 {mso-list-id:462698836; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:318397332 67698695 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l5:level1 {mso-level-number-format:image; list-style-image:url("file:///C:/DOCUME~1/ADMINI~1/LOCALS~1/Temp/msohtmlclip1/08/clip_image001.gif"); mso-level-text:; mso-level-tab-stop:27.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:27.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:Symbol;} @list l6 {mso-list-id:843592816; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:-150048882 973270530 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l6:level1 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:36.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt; font-family:Wingdings;} @list l7 {mso-list-id:852111699; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:-365122466 1154119652 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l7:level1 {mso-level-tab-stop:18.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:21.6pt; text-indent:-21.6pt; mso-ansi-font-size:16.0pt; mso-bidi-font-size:16.0pt; mso-ansi-language:EN-US; mso-ansi-font-weight:normal; mso-bidi-font-weight:normal; mso-ansi-font-style:normal; mso-bidi-font-style:normal;} @list l7:level2 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:o; mso-level-tab-stop:54.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:54.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:"Courier New";} @list l7:level4 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:126.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:126.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:Symbol;} @list l8 {mso-list-id:1005936285; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:-259603274 591446582 1200289456 2046573826 81670660 607555196 -1202697634 1433958064 -1232304440 321320802;} @list l8:level1 {mso-level-tab-stop:36.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt;} @list l8:level2 {mso-level-tab-stop:36.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:36.0pt; text-indent:-18.0pt;} @list l9 {mso-list-id:1158762175; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:-265672158 -665294136 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715;} @list l9:level1 {mso-level-tab-stop:36.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt; mso-ansi-font-weight:bold; mso-bidi-font-weight:bold;} @list l10 {mso-list-id:1317412967; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:1255335498 1656802978 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715;} @list l10:level1 {mso-level-tab-stop:18.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:18.0pt; text-indent:-18.0pt; mso-ansi-font-weight:bold; mso-bidi-font-weight:bold;} @list l11 {mso-list-id:1413043734; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:2113940004 67698701 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715;} @list l11:level1 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:54.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:54.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:Wingdings; mso-ansi-font-weight:bold; mso-bidi-font-weight:bold;} @list l12 {mso-list-id:1532495010; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:-1911361578 67698689 67698703 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l12:level1 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:18.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:18.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:Symbol;} @list l12:level2 {mso-level-tab-stop:54.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:54.0pt; text-indent:-18.0pt;} @list l13 {mso-list-id:1611668554; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:-360175344 67698701 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l13:level1 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:36.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt; font-family:Wingdings;} @list l14 {mso-list-id:1733578601; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:1539336226 1658646308 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l14:level1 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:36.0pt; mso-level-number-position:left; text-indent:-18.0pt; font-family:Wingdings; mso-ansi-font-weight:bold; mso-bidi-font-weight:bold;} @list l15 {mso-list-id:1806390067; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:608481852 67698695 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l15:level1 {mso-level-number-format:image; list-style-image:url("file:///C:/DOCUME~1/ADMINI~1/LOCALS~1/Temp/msohtmlclip1/08/clip_image001.gif"); mso-level-text:; mso-level-tab-stop:18.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:18.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:Symbol;} @list l16 {mso-list-id:1814635436; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:1769216772 -1686050206 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715 67698703 67698713 67698715;} @list l16:level1 {mso-level-tab-stop:18.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:21.6pt; text-indent:-21.6pt;} @list l16:level4 {mso-level-tab-stop:81.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:81.0pt; text-indent:-18.0pt;} @list l17 {mso-list-id:1965888906; mso-list-type:hybrid; mso-list-template-ids:-376826706 67698701 67698701 67698693 67698689 67698691 67698693 67698689 67698691 67698693;} @list l17:level1 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:27.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:27.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:Wingdings;} @list l17:level2 {mso-level-number-format:bullet; mso-level-text:; mso-level-tab-stop:27.0pt; mso-level-number-position:left; margin-left:27.0pt; text-indent:-18.0pt; font-family:Wingdings;} ol {margin-bottom:0cm;} ul {margin-bottom:0cm;} -->

حفره "26

در بیشتر میدان های مناطق نفتخیز که مشکل افزایش عمق چاه مطرح نیست، شروع چاه با حفاری حفره "26 و سپس راندن جداری "8/5-18 است. عمدتا شروع حفاری این حفره همراه با اثبات دکل است. نکاتی در مورد اثبات دکل:

تراز بودن Rotary Table:

برای دانستن اینکه Table تراز هست یا نه از یک "11 DC به عنوان شاقول استفاده می کنیم در صورت عدم تراز بودن دو سوی DC با استفاده از گوه های خاص می توان پایه های دکل را میزان کرد.

حفاری Rath-Hole:

محل قرار گرفتن Kelly درون Rath-Hole است بدلیل بلند بودن Kelly و ادوات متصل به آن در مقایسه با ارتفاع دکل از لبه Cellar معمولا برای قرار دادن Rath-Hole نیاز به حفاری است، در این حالت با استفاده از Kelly Spinner و یک شاخه "11 DC و مته "4/1-12 عمق مورد نیاز برای نصب Rath-Hole را حفاری می کنند. (در برخی مواقع می توان از ضربه ویا گاها از زنجیر و Table خاص که به Rotary Table متصل می شود استفاده کرد.)

*   حتما Line آتش و وجود آب کافی را در دکل بررسی نمائید. بالا بودن gpm برای حفاری این حفره و حفره "2/1-17 نیاز به دریافت 120 بشکه آب در ساعت است.

BHA of 26” Hole:

Ø Bit 26”

Ø Bit Sub

Ø 11’’ DC

Ø 9 ¾’’ DC

Ø 8 ½’’ DC

Ø 5’’ DP

Drilling Parameters (With One Pump):

در ابتدای حفاری حفره "26 جهت جلوگیری از ریزش قسمت زیرین دکل از یک پمپ به همراه پارامترهای زیر استفاده می شود. توجه کنید که برای سریعتر حفاری کردن قسمت ابتدایی حفره بدلیل عدم وجود DC وزن گذاشتن بین 5000 تا 10000 پوند توسط دستگاه حفاری است و با افزایش عمق و افزودن DC بیشتر وزن و سرعت حفاری افزایش می یابد.

ü W.O.B=1000 – 2000 lbs

ü R.P.M=150

ü G.P.M=250

ü Pressure=100 psi

ü S.P.M=50 – 60

با افزایش عمق بیشتر از 30 متر واطمینان از عدم Wash شدن زیر دستگاه حفاری مقدار gpm را از 200 - 300 به حوالی 700 - 800 افزایش می دهیم. همزمان گل را نیز مورد بررسی قرار می دهیم تا با توجه به وزن مورد نیاز (65 pcf) خصوصیات مورد نیاز زیر را تامین کند.

Solid (%)

W.L (cc)

PH

MF Vis (Sec)

YP

PV

MW (pcf)

5-10

N.C

11

50-70

30±

65

در برخی چاه ها نیاز به افزایش وزن گل تاحدود 75 pcf است که این کار را با افزودن نمک انجام می دهیم. در صورت زدن نمک Viscosity به شدت افت می کند. توجه نمائید که میزان گرانروی MF هرچقدر بیشتر باشد بهتر است زیر دو کار زیر را انجام خواهد داد:

1.    دیواره سازی و جلوگیری از Wash شدن دیواره چاه،

2.    افزایش توانایی حمل کنده ها توسط گل حفاری.

میزان Viscosity از حوالی 100 به میزان 45 خواهد رسید. دلیل اصلی عدم قابلیت انحلال بنتونایت در آب شور در قیاس با آب شیرین است که نتیجتا Viscosity مورد نیاز را نخوهیم داشت.

با افزایش عمق به بیش از 30 متر پمپ دوم را نیز مورد استفاده قرار می دهیم. در صورت بالا بودن سرعت حفاری ادامه عملیات به صورت کنترل شده خواهد بود.

  

Use Two Pumps & These Parameters:

ü W.O.B=5000 – 10000 lbs

ü R.P.M=150

ü S.P.M=  60*60(120)

ü G.P.M=700

ü Pressure=600 - 1000 psi

Rate of Penetration (ROP) = 8-10 mt/hr

Reasons of Decreasing ROP:

1.    Bit Balled Up (گلی شدن مته حفاری)

گاها در Top Hole وجود تورک بدلیل گلی شدن مته (Bit Balled Up) است. در این مواقع می توان با گل آب نمک و gpm بالا در حد Jet، مته را شست و سپس ادامه عملیات را با تورک کمتر ادامه داد.

2.    Increasing Viscosity (افزایش گرانروی)

3.    Cutting (وجود کنده های حفاری در گل باعث افزایش گرانروی می شود)

After Drilling:

1.    POH W/SLM (String Length Measurement),

2.    Drop Tatco or Take Survey,

3.    Clean Hole With Reamer,

4.    Use Reamer on Bit Sub,

5.    DC(11’’ & 9 ¾’’) on Reamer,

6.    Remove Master Bushing From Rotary,

7.    Use Safety Clamp for Holding DCs,

For Reaming:

ü Less WOB

ü GPM is less than Drilling

ü Torque is more than Drilling,

8.    Circulate (Mud & Pill),

9.    Spotting Pill.

 

 

 

حفره "2/1 17

آغاز حفاری این حفره پس از راندن جداری "8/5-18 است، مهمترین رخداد در این حفره Wash out لوله های حفاری است.

·       در حفاری حفره "2/1-17 بعد از حفاری سیمان کفشک جداری "8/5-18 حدود 50 متر ادامه می دهیم و لوله بالا می کنیم و سپس Stabilizer را برمی داریم و آنرا در 20 متری نصب می کنیم.

·       هر 200 متر حفاری یک زاویه یاب می رانیم، جهت راندن زاویه یاب لازم است که ابتدا پیل بنتونایتی پمپ کنیم تا چاه تمیز شود و سپس زاویه یاب را برانیم.

·       با توجه به کاهش سرعت حفاری (ROP) و تورک لوله بالا می کنیم و مته را عوض می کنیم در ضمن ساعت کارکرد مته را نیز در نظر می گیریم.

·       اگر در حین پائین رفتن چاه تنگ شد، لازم است Wash & Ream کنیم. چنانچه تنگی چاه رفع نشد می توانیم وزن گل را افزایش دهیم.

·       معمولا در Top Hole، Wash out ملاحظه می گردد که به محض مشاهده افت فشار جهت مشخص شدن Wash out لازم است اقدامات زیر انجام گیرد:

1.    ابتدا وسایل سطحی را بررسی کنید. بدین صورت که Safety Valve زیر Kelly را بسته و تجهیزات سطحی را با فشار 2000-2500 psi تست می کنیم، چنانچه فشار کاهش نیافت، با توجه به Slow Pump متوجه می شویم که در رشته حفاری Wash out داریم.

2.    به همین منظور لوله بالا می کنیم. در هنگام لوله بالا لازم است نگذاریم توسط میز دوار لوله را باز کنند زیرا ممکن است لوله ها بریده شوند.

3.    پس از خارج سازی لوله ها Stand به Stand آنها را بررسی می کنیم تا نقاط سوراخ شدگی را پیدا کنیم. در برخی از مواقع سوراخ شدگی در جائیست که لوله ها را جوش داده اند.

4.    پس از مشخص شدن نقطه Wash out با توجه به تعداد لوله های بیرون آمده، عمق محل سوراخ شدگی را مشخص و در گزارش می آوریم.

توجه: زمانی که لوله بالا می کنیم، از دهانه چاه و توسط Trip Tank دالیز را از گل پر می نمائیم.

 "2/1-17Hole Problems:

1.    Packed Off

2.    Pipe Wash-out

(برای تعیین نقطه سوراخ شدگی رشته حفاری بعد از تست فشار تجهیزات سطحی باید لوله بالا کنیم.)

3.    Lost Circulations

4.    Hole Cleaning

(برای تمیز کردن چاه از پیل High Viscose استفاده می شود.)

5.    Stuck Pipe

6.    Caving (Hole Wash-out)

7.    Tight Hole

(معمولا توسط Wash & Ream آنرا برطرف می نمائیم.)

8.    Bit Balled-Up

(گلی شدن مته یکی از دلایل تورک گرفتن و یا گیر لوله ها است که برای رفع آن می توان آب نمک را با gpm  بالا پمپ کرد تا مته شسته شود  و سپس ادامه حفاری داد.)

Operating Parameters:

1.    RPM = 100 (Depend on Bit Type)

2.    GPM = Max Applicable (800-1000)

3.    WOB = Max Applicable (30-50 Klb)

4.    ROP = 30-40 mt / hr (With PHA)

حفره "4/1-12

حفره "4/1-12 یکی از مهمترین و پر خطرترین حفره های چاه است این حفره عمدتا در سازند پر فشار گچساران حفرشده و پس از اتمام توسط جداری "8/5-9 نیز حفاظت می گردد. مراحل و نکاتی در مورد این حفره در زیر آورده شده است.

1.    حفاری حفره "4/1-12 در سازند گچساران  تا محل جداری "8/5-9 با توجه به برنامه حفاری.

2.    توجه نمائید که در هنگام حفاری در گچساران باید حتما Slow Pump را داشته باشید تا در صورت احتمال بروز بریدگی در لوله ها بتوان آن را سریع تشخیص داد. برای تعیین Slow Pump در یک فشار ثابت باید تعداد Strokeها را معین کرد. در هنگام بروز مشکل مثل کاهش فشار در هنگام حفاری می توان در همان فشار تعداد Stroke ها را معین کرد در صورتیکه در همان فشار Stroke های بیشتری را بدهد نشان از بروز Washout در لوله ها خواهیم شد.

3.    در هنگام حفاری سازند گچساران با خصوصیات زمین شناسی زیر سرعت حفاری در نمک بدلیل قابلیت انحلال در گل بسیار زیاد است. (10 تا 15 متر)

سازند گچساران

مارن خاکستری، انیدریت و مارن قرمز و دارای لایه های آهک نازک

Key bed 7

نمک و مارن قرمز و انیدریت

Key bed 6

بیشتر انیدریت و مارن خاکستری با لایه هایی از مارن قرمز، آهک و نمک

Key bed 5

نمک، مارن خاکستری، انیدریت و آهک

Key bed 4

مارن خاکستری، انیدریت و آهک نازک لایه

Key bed 3

عمدتا نمک (Main Salt) به همراه مارن های خاکستری و قرمز

Key bed 2

انیدریت Sticky و مارن خاکستری به همراه لایه های نازک آهک

Cap rock

4.    در میدان مارون بدلیل بروز بالاآمدگی لایه ها در اثر چین خوردگی و گسل روی داده در سازند گچساران ضخامت آغاجاری افزایش یافته و نقطه جداره گذاری برای جداری "8/5-9 عمیق تر می شود. بنابراین پیشنهاد می شود تا آنجائیکه ممکن است اولین جداری ("8/5-18) در عمق بیشتری قرار گیرد تا از ریزش لایه آغاجاری جلوگیری کرده و از Mix شدن لایه ها با هم جلوگیری نماید. پس برخلاف میدان های دیگر که عمق جداری "8/5-18 در حدود 50 تا 60 متری است، در مارون عمق جداری "8/5-18 متغیر و از 150 تا 1000 متری تغییر می نماید. طبیعتا این خود باعث افزایش عمق برای جداری های بعدی خواهد شد.

5.    در هنگام حفاری قسمت انتهایی Cap Rock عوامل زیر می توانند احتمال گیر لوله ها را افزایش دهند:

ü    مارن های چسبنده یا Sticky سازند گچساران،

ü    استفاده از Packed Hole Assembly که به دلیل دارا بودن تعداد زیادی Stabilizer در درون سازندهای مارنی گیر می کند،

ü    انجام حفاری کنترل شده توسط زمین شناس جهت تعیین نقطه راندن جداری "8/5-9،

ü    عدم اعمال وزن گل مناسب برای غلبه بر فشار طبقات سنگی.

6.    در بیشتر موارد سعی می شود 50 متر مانده به Cap Rock پس از لوله بالا سیستم P.H.A (Packed Hole Assembly) را در آورده و حفاری Cap Rock بوسیله Jar، کالر، یک عدد Stabilizer و مته انجام گیرد تا احتمال گیر لوله ها به حداقل برسد.

7.    در صورت گیرکردن لوله های حفاری مراحل زیر را می توان برای آزادسازی آنها انجام داد:

*   در صورت وجود برگشتی گل تا آنجا که ممکن است از اعمال کشش برای آزاد سازی لوله ها استفاده می نمایند. میزان مجاز کشش با توجه به قدرت Draworks و حداکثر کشش مجاز بر روی لوله ها تعیین می گردد.

*   در مرحله بعدی می توان با پمپ کردن حجمی در حدود 50 بشکه از آب نمک برای برداشتن ستون هیدروستاتیک از روی لایه ها در نقطه گیر برای آزاد سازی لوله ها گیر را در صورتیکه از نوع اختلاف فشاری (Differential Stuck) باشد برطرف نمود.

*   گاها فشار برداشته شده توسط آب نمک کافی نیست و می توان از Pipelax به جای آب نمک استفاده کرد. Pipelax یا Bitlub از جمله مواد روانساز نیز می باشد. به دلیل آنکه عمده گیر ها در روی Drill Collar است، می توان از پیل Pipelax علاوه بر برداشتن وزن از روی سازند عمل روانکاری اطراف Drill Collar را نیز خواست.

ترکیب پیل Pipelax عبارت است از: گازوئیل + Pipelax + باریت (در گل سنگین) طبق تجربه میزان 1 gal در بشکهبرای 100 بشکه گازوئیل 2.4 DR (هر DR 200 لیتر است) فقط از گازوئیل و Pipelax حداکثر به میزان 3% حجمی.

*   در نهایت در صورت عدم آزاد شدن لوله ها می توان از Free Point Indicator برای تعیین نقطه گیر استفاده کرد و توسط Mechanical Back Off لوله ها را برید و بقیه رشته حفاری را از درون چاه خارج کرد.

8.    پس از رفع گیر لوله ها در هنگام لوله پائین در ابتدای کفشک قبلی گردش گل می نمائیم و باید توجه کنید که برای ادامه حفاری احتمال گیر مجدد لوله ها وجود دارد و باید حتما در نقاط تنگ Wash & Ream نمود.

9.    نحوه افزایش وزن گل برای حفاری حفره "4/1-12 در چاه های مارون:

ü    حفاری این حفره با وزن گل 142pcf  آغاز شود.

ü    در صورت مواجه با افزایش کلسیم در بخش های 5 و 6 پس از بررسی چاه و اطمینان از جریان چاه وزن گل را افزایش دهید.(به میزان 0.5-1 pcf )

ü    در صورت افزایش وزن گل ناشی از جریان چاه احتمال بروز هرزروی در بخش های 4 و یا بالاتر وجود دارد.

ü    لذا داشتن سیستم Bulk جهت آماده سازی گل سنگین و مواد LCM برای کنترل هرزوروی ضروری می باشد.

Casing Point برای جداری "8/5-9 میدان های مناطق نفتخیز جنوب

زیر D لایه Cap rock

Ahwaz

زیر E لایه Cap rock

Maroun

زیر E لایه Cap rock

Koupal

زیر A با Touch کردن B

Mansouri

زیر A با Touch کردن B

Ab-Taimour

زیر E لایه Cap rock

Parsi

زیر E لایه Cap rock

Karanj

زیر B لایه Cap rock

Bi-Bi Hakimeh

زیر A با Touch کردن B

Rag-Sefid

زیر A با Touch کردن B

Pazanan

زیر F لایه Cap rock

Lab-Sefid

10. گردش دورانی گل و Spot پیل جهت تمیز شدن چاه.

11. Short Trip تا کفشک "8/3-13 و بررسی چاه.

12. انجام Short Trip باید با دقت انجام گیرد. نبود گل در درون چاه احتمال رخ دادن Flow وجود دارد. بنابرین به محض خالی شدن دهانه چاه در هنگام Trip کردن درون آنرا توسط Fill up Line لوله Stand Pipe باید سریع پرکرد.

13. در هنگام بالا آمدن برای بررسی وضعیت حفره پس از جابجایی لوله های Stand مورد نیاز برای رسیدن درون کفشک قبلی ("8/3-13) Safety Valve را روی آخرین لوله بسته وسپس وضعیت چاه را از نظر وجود Flow  یا Loss بررسی می کنیم.

14. توجه نمائید که بهترین پارامتر برای تعیین وجود Flow افزایش Ca2+ در گل است. پس سعی شود جدولی به شکل زیر برای بررسی Flow تهیه نمائید.

Ca2+

Depth

Time

 

 

 

15. پارامترهای گل حفاری برای گل پایه آبی:

Solid (%)

W.L (cc)

PH

MF Vis (Sec)

YP

PV

MW (pcf)

5-10

N.C

11

50-70

30±

65

15-16

5-10

9.0

40±

10±2

20±

80

20±

5-10

9.0

40±

10±2

20±

85

22

5

9.0

40-45

12±2

25±

90

22±

3-5

9.0

40-45

12±2

25±

95

23

2-5

9.0

40-45

12±2

30±

100

25-26

9.0

45±

12±2

30±

105

29

9.0

45±

10-15

40±

110

31

3

9.0

45±

12-20

45±

115

33

2

9-9.5

50±

12-20

45-50

120

35-36

2

9.5

55±

15-20

50±

125

38

1-2

9.5

55±

15-20

55±

130

40-41

1-2

9.5

60±

15-20

65±

135

44

1-2

9.5

65±

20-25

70±

140

46

9.5

70±

25±

75±

145

48

9.5

75±

25±

80±

150

52

9.5

75-80

25-30

90±

155

56-58

9.5

80±

30±

95-100

160

16. لوله پائین تا ته چاه و شستشو و تراش نقاط تنگ (Tight Hole).

17. گردش دورانی گل و Spot پیل،می توان یک بار دیگر نقاط تنگ را بررسی کرد.

18. لوله بالا جهت راندن جداری (گروه آچار Casing را حداقل 36 ساعت قبل خبر کنید) ضمن لوله بالا SLM (String Length Measurement) کنید ، Pipe Joint و رینگ های احتمالی را در خواست کنید.

19. بررسی چاه روی لوله های وزنه به خاطر اثر زیاد Swab کالرهای "4/3-9 و "2/1-8، دلیل اصلی برای نگه داشتن DCهای "2/1-8 احتمال گیرکردن ابزار نمودارگیری (GR & CDR) درون چاه و نیاز برای حفاری جهت برطرف کردن نقاط گیر کردن لوله ها است.  

20. پس از لوله بالا چاه را بررسی کنید.

21. مخزن 500 بشکه ای جهت Solution و "8/5-9Swage قبل از راندن جداری باید سر چاه آماده باشد، قبل از شروع در تانکها به اندازه کافی گل داشته باشید زیرا هر گونه اتفاقی هنگام راندن جداری ممکن است پیش آید. در میدان مارون به دلیل عمیق بودن نقطه جداره گذاری احتمال Flow وجود دارد.

22. پائین انداختن DCهای "4/3-9  و بیرون در آوردن Wear Bushing،

23. تعویض Top Rams که برای لوله های با اندازه متغیر است، به Rams خاص لوله های  "8/5-9،شکل زیر می تواند نمایی کلی از BOP مورد استفاده در شرایط معمول حفاری را نشان دهد.

حفره "2/1 8

آغاز حفاری این حفره پس از حفاری سیمان کفشک جداری "8/5-9 است. اهمیت این حفره به دلیل قرار گرفتن در مخزن و آغاز بهره برداری از مخزن آسماری عمده میدان های مناطق نفتخیز جنوب است. در زیر توضیحاتی در مورد حفاری سیمان کفشک جداری "8/5-9 و حفره "2/1-8 اورده شده است.

24. لوله پائین با مته "2/1-8 یا "8/3-8 نوع Milled Tooth و یک عدد Junk Sub برای حفاری و مانده گیری از درون "8/5-9 Shoe Track.

25. طراحی BHA برای حفاری Shoe Track:

1.    "8/3-8  or  "2/1-8Bit (Rock Bit)

2.    Junk Sub ( with Float Valve)

3.    2 Joint  "4/3-6DC

4.    Jar

5.    18  Joints "4/3-6 DC

26. برداشتن DCهای مورد نظر معمولا با توجه به WOB مورد نظر برای حفاری جهتدار. همچنین جهت بالا آوردن DCها از Lift Sub استفاده می شود.

27. لوله پایین همراه با پرکردن لوله ها هر 10 Stand تا روی سیمان، لمس پلاگها و تنظیم Geolograph (بهترین حالت تنظیم Geolograph لمس کالر و یا Shoe است).

28. پمپاژ گل بدون Rotation رشته حفاری تا در صورت Wash شدن سیمان متوجه شویم و برای سفت شدن سیمان صبر کنیم.

29. حفاری سیمان با WOB=5000-15000 lbs (وزن رشته دارای DCgpm=300 و rpm=60.

30. اگر Shoe Track حفاری شده و هنوز سیمان نرم بود، صبر می کنیم تا سیمان کاملا سخت شود و حداقل باید 5000 lbs وزن بگیرد.

نوع سیمان

وزن  لازم برای حفاری

Soft CMT

کمتر از 5000 lbs

Medium CMT

5000-10000 lbs

Hard CMT

10000-15000 lbs

31. حفاری سیمان تا 2 متر بالای Shoe در این مرحله ممکن است گل درون چاه با گل دارای پارامترهای جدید Displace  شود. در صورت سخت بودن سیمان حفاری شده ادمه حفاری می دهیم، در غیر این صورت منتظر سخت شدن سیمان می شویم.

32. جابجایی گل درون چاه با گل سنگین، بهتراست قبل از شروع حدود 30 بشکه آب نمک اشباع پمپ نمایید و شروع به ادامه حفاری تا زیر کفشک، برای حفاری کفشک از گل 90 pcf استفاده می شود.

33. ادامه حفاری سازند تا 2 متر زیر Shoe و بررسی چاه در صورت Static بودن (ممکن است که گل Displace شود یا نشود) حفاری را تا 20 متر پائین تر از Shoe نیز می توانیم ادامه دهیم.

34. جابجایی گل درون چاه با گل جدید معمولا در 2 مرحله صورت می گیرد. گل سنگین در درون Suction & Middle Tank موجود است، در مرحله اول پس از اطمینان از سخت بودن سیمان Suction Tank تخلیه می شود و در مرحله دوم پس از وزن گرفتن 10,000-12,000 lbs، Middle Tank تخلیه می گردد.

35. در تمامی مراحل حفاری Shoe Track مرتب باید Junk گیری نمود تا مطمئن شویم تقریبا هیچ خرده آهنی در چاه نیست.

36. در صورت Static بودن چاه لوله بالا جهت کنار گذاشتن Junk Sub.

آغاز حفاری حفره "2/1-8 پس از کفشک جداری "8/5-9:

37. لوله پایین با مته جدید برای حفاری درون لایه آسماری با مته PDC "2/1-8 یا "8/3-8 به همراه پایدار کننده های مورد نیاز برای حفاری جهتدار و اضافه نمودن جار حفاری به رشته حفاری،

38. از این لحظه به بعد مقدمات وآماده سازی برای جداری بعدی، که به صورت آستری "7 است، آغاز می گردد.

39. گل مورد نیاز در این مرحله هنوز گل آب نمکی است.

40. سرعت حفاری در حفره "2/1-8 با استفاده از این گل در حدود 4 تا 6 متر در ساعت با توجه به وزن مجاز روی مته برای کنترل جهت چاه است.

41. در صورت Complete Loss در آسماری به روش زیر عمل می کنیم:

·       شروع به پمپ کردن گل درون دالیز می کنیم،

·       لوله بالا تا Tool Joint،

·       باز کردن، چک، گردش گل و جریان دادن چاه از طریق Choke Manifold،

·       بستن Hydrill،

·       پمپ کردن مرتب گل بدرون دالیز (2-3 bbl/min

·       تهیه Pill-HV و پمپاژ آن درون لوله ها و Spot آن،

·       در صورتیکه هرزروی بیش از 50 bbl/hr بود تا Shoe لوله بالا کنید.

42. قبل از رسیدن به لایه های شیلی آسماری شروع به ساخت گل روغنی می نمائیم. وجود گل روغنی باعث افزایش سرعت حفاری تا 10 متر در ساعت و جلوگیری از احتمال گیر لوله ها در اثر تورم و ریزش لایه های شیلی بدرون چاه می شود.