سیالات حفاری

معماری فرهنگ قوم لر حفاری وسیالات حفاری تمدن لرستان

 
تستهای گل حفاری
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱٢:٤٦ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۸/٢٢
 

1-اندازه گیری مقدار آهک در گلهای پایه روغنی alkalinity
estimation

 

1-    
مقدار 20میلی لیتر
از مخلوط یک به یک الکل پروپانل و زایلین (xylene) را در یک بشر
250 میلی لیتری بریزید.

2-یک میلی لیتر از
گل روغنی را به محلول با لا اضافه نموده و هم بزنید.

3-100-75 میلی لیتر
آب مقطر به آن اضافه نموده و خوب تکان دهید.

4- 5تا 10 قطره از
معرف فنل قتالین به محلول فوق اضافه نموده تا رنگ محلول صورتی شود.

5- قطره قطره اسید
سولفوریک 1/. نرمال(N/10) اضافه کنید تا رنگ صورتی موجود از بین رفته
و محلول بی رنگ شود.

6- مقدار اسید
مصرفی را یادداشت نموده و با استفاده از فرمول زیر مقدار آهک را برحسب پوند در
بشکه بدست آورید:

295/1 ×حجم اسید
مصرفی به ml=Bbl/lb.LIME OM,

 

نکته:LIME OM   اغلب اوقات Whole mud
alkalinity  و یا Excess
lime به کار می رود.

3-اندازه گیری غلظت
یون های کلسیم و منیزیم

 

1-    
یک میلی لیتر از
نمونه را در ظرف تیتراسیون بریزید.

2-    
مقدار 25 میلی
لیتر آب مقطر به آن بیفزائید.

3-     5 تا 10 قطره محلول بافر سختی Noah Hardness
buffer solution ,1N)) اضافه نموده وهم بزنید.(PH محیط حدود 12
تا 13)

4-    
مقدار 3 تا 5 قطره
محلول معرف کلسیم (callver II) اضافه کرده و خوب هم بزنید.اگر در نمونه
یون های کلسیم ،منیزیم و یا هر دو وجود داشته باشد رنگ محیط قرمز شرابی می شود.

-       هر چه رنگ محیط تیره تر باشد مشاهده نقطه پایانی واکنش مشکل
تر خواهد بود. بهتر است محلول معرف را به اندازه ای اضافه کنید که رنگ محیط زیاد
تیره نشود.

-       در صورت تمایل می توانید چند قطره متیل اورانژ اضافه نمائید
تا نقطه پایانی واکنش بهتر مشخص شود.

5-    
قطره قطره محلول
استاندارد ورسنایت(versenate) 400 mg/L به محیط اضافه
کنید تا رنگ قرمز شراب ناپدید شده و رنگ آب و یا بنفش ظاهر شود. حجم محلول
استاندارد ورسنایت مصرف شده را برحسب ml  یادداشت نمایید.

6-    
با استفاده از
رابطه زیر غلظت یون کلسیم(ca2+) را محاسبه نمائید:

400 mg/L×حجم ورسنایت به
Ml÷ حجم عصاره به ml=calcium (ca2+),mg/L

7- عدد حاصل
ازآزمایش سختی کل(Total hardness )را یادداشت نموده و از رابطه زیر غلظت یون
منیزیم (mg2+) را بدست آورید:

Mg2+),mg/L=Total hardness- (ca2+) ÷ 400 ×243

7-    
سایر کاتیون های
فلزی موجود در گل را از رابطه زیر بدست آورید:

=Total
hardness –(ca2+mg2)سایر کاتیون های فلزی

4-آزمایش
غلظت یون (
cl-)

1-یک میلی لیتر از
عصاره گل را درظرف تیتراسیون بریزید.

2- 2 تا 3 قطره
محلول معرف فنل فتالئین به آن اضافه نمائید،اگر رنگ محیط صورتی شد قطره قطره اسید
سولفوریک 02/0نرمال(N/50)به
ان اضافه نمایید تا رنگ صورتی ناپدید شود .چناچه رنگ صورتی پدیدار نشد،مرحله بعد
را انجام دهید.

3-(25-50)میلی
لیتر آب مقطر و(10-5 )قطره کرومات پتاسیم اضافه نموده و به هم بزنید تا رنگ زرد
پیدا شود.

4-قطره قطره محلول
نیترات نقره 282/0 نرمال معادل mg/L10000اضافه
نمائید تا نقطه پایان (رنگ قرمز یا قرمز آجری) پیدا شود.

5-حجم محلول
نیترات نقره مصرف شده را برحسب میلی لیتر یادداشت کنید.

6- غلظت یون
کلراید(cl-)موجود در صافاب را از رابطه زیر
محاسبه کنید:

حجم نیترات مصرفی
به mL ×غلظت نیترات نقره mg/L ÷ حجم عصاره به Ml=cl-)mg/l)

7- برای محاسبه
غلظت نمک (nacl)غلظت
یون کلراید را در عدد 65/1 ضرب کنید.

8- چنانچه از
کلسیم کلراید (cacl2)استفاده
می کنید،غلظت یون کلراید را در 65/1 ضرب کنید.

9- برای تبدیل
واحد mg/L به واحد ppm از رابطه زیر استفاده کنید:

(میلی گرم بر لیتر
یون کلراید )mg/L(cl-) ÷ جرم حجمی(S.G)عصاره=   cl- ppm

5- اندازه گیری با دستگاه Electrical
stability

 

1-    
نمونه گل روغنی را
پیش از آزمایش از توری قیف مارش عبور دهید.

2-    
نمونه گل روغنی را
به دمای 5 ±120 درجه فارنهایت برسانید.

3-    
دهانه الکترود را
به وسیله دستمال کاغذی کاملا تمیز و خشک نمایید. سپس دهانه الکترود را درون الکل
پروپانول فرو برده و با دستمال کاغذی دوباره کاملا تمیز و خشک نمائید.

4-    
نمونه گل روغنی را
به وسیله الکترود به مدت 10 ثانیه هم زده و الکترود را درون ظرف به گونه ای آویزان
کنید که با بدنه و ته ظرف هیچگونه ارتباطی نداشته باشد.

5-    
دستگاه را روشن و
دکمهTEST را فشار دهید ومنتظر بمانید تا عدد
روی صفحه دستگاه ثابت شود دقت کنید که در این مرحله الکترود باید ثابت و بدون حرکت
باشد.

6-    
آزمایش را با
انجام مراحل 3تا 5 دوباره تکرار کنید.

7-    
میانگین اعداد
حاصله از مراحل 5و6 را به عنوان مقدار E.Sگل روغنی گزارش
نمائید.

 

نکته:

-         
در مرحله 3 می
توانید یکی از دو مورد سیال پایه ،گل روغنی یا الکل پروپانل را استفاده کنید.

-         
اگر در زمان انجام
آزمایش چراغLow batteryروشن شد از انجام آزمایش صرف نظر کرده و پس از تعویض باتری
ها آزمایش را انجام دهید.

-         
هرگز از زایلین (xylene)برای تمیز کردن دستگاه ،کابل و
الکترود استفاده نکنید.

6-روش اندازه
گیری غلظت
H2S

 

1- مقدار3/8 میلی لیتر از گل را در بطری مخصوص آزمایش ریخته
و 7/16 میلی لیتر آب مقطر به آن اضافه کنید و بطری را تکان داده تا گل و آب کاملا
مخلوط شوند .(اگر گل بیش از حد کف کند ،یک قطره ضد کف به آن اضافه کنید.)

2- یک ورق کاغذ مخصوص آزمایش را درون سر بطری قرار دهید.

3- یک عدد قرص(Alka-seltzer)درون بطری انداخته و بلافاصله در بطری را ببندید.

4- 15 دقیقه صبر کنید تا قرص کاملا حل شود در بطری را باز
نموده و کاغذ را بیرون بیاورید وآن را با رنگهای شاخص (chart ) که درون جعبه آزمایش H2S قرار دارد مقایسه کنید.

5- عدد خوانده شده از روی شاخص را در عدد 3 ضرب نمائید تا
غلظت گاز بر حسب ppm  بدست آید.

6- شاخصی که درون جعبه آزمایش قرار دارد. غلظت های ppm3/0تا ppm15 را نشان می دهد. برای غلظت های
بالاتر به شکل زیر گل را رقیق کنید:

الف) اگر حدس می زنید که غلظت گاز بین (ppm 125تا 15)باشد در مرحله 1 بجای 3/8
میلی لیتر گل،یک میلی لیتر از گل را با 24 میلی لیتر آب مقطر رقیق کرده و مراحل 2
به بعد آزمایش را دنبال کنید. در پایان آزمایش عدد حاصل از روی شاخص را در عدد 25
ضرب نمائید.

ب) اگر حدس می زنید که غلظت گاز بین(125تا 1250ppm) باشد در مرحله 1 بجای 3/8 میلی لیتر
گل،یک میلی لیتر از گل را با 9 میلی لیتر رقیق نموده و از محلول حاصل یک میلی لیتر
برداشته و با 24 میلی لیتر آب مقطر رقیق کنید و مراحل 2 به بعد آزمایش را دنبال
کنید. در پایان آزمایش عدد حاصل از روی شاخص را در عدد 250 ضرب نمائید.

7-    
روش اندازه گیری HP-HT Filtration  تا دمای F300

 

1-     قبل از شروع آزمایش،کوره را با ولتاژ مناسب به برق وصل کنید
و دما سنج را در محل مخصوص قرار داده و ترموستات کوره را روی 10 درجه فارنهایت
بالاتر از درجه  حرارت آزمایش تنظیم کنید
تا گرم شود.

2-     نمونه گل برگشتی از چاه را ،گرفته و مدت ده دقیقه مخلوط
نمائید.

3-     تا نیم اینچ مانده به لبه بالایی سلول گل را از گل پر
نمائید.

4-     کاغذ صافی مورد نظر را روی سطح گل و در محل مورد نظر قرار
دهید و در پوش آن را ببندید.

5-     سلول گل را در حالی که شیرهای بالا و پائین آن بسته است در
داخل کوره قرار دهید و دماسنج را در محل خود قرار دهید.

6-     دستگاه فشار را برروی شیر فوقانی ظرف قرار داده وآن را محکم
نموده و قفل کنید،ظرف جمع کننده صافی را نیز به شیر زیر ظرف بسته  و قفل کنید و در حالیکه به شیرهای فوقانی و
تحتانی سلول گل هنوز بسته هستند،میزان psi100 فشار به هر دو رگلاتور اعمال کنید. در حالی که سلول را گرم می
کنید،شیر فوقانی را باز کرده و psi100
فشار به سطح گل وارد نمائید.

7-     وقتی دمای گل به 300 درجه فارنهایت رسید،فشار فوقانی را به psi600 افزایش دهید و سپس شیر تحتانی را
باز کنید.تا عمل صاف شدن گل صورت گیر. به مدت 30 دقیقه مایع صاف شده را جمع آوری
کنید و در این مدت دما را در 5 ±300 درجه فارنهایت ثابت نگه دارید.

8-     اگر فشار رگلاتور پائینی از psi100 بالاتر رفت،مقداری از عصاره جمع
آوری شده را درون استوانه مدرج تخلیه نمایید.

9-     در پایان آزمایش شیرهای بالایی و پایینی را بسته وفشار هر
دو رگلاتور را ترخیص کنید.

       لازم به ذکر است که سلول گل هنوز در حدود psi500 فشار دارد.

10- عصاره جمع آوری شده را در استوانه مدرج مرحله 8 تخلیه نموده
و حجم آن را بر حسب سانتی متر مکعب(cc)یادداشت
و عدد حاصل را در عدد 2 ضرب نموده و به عنوان عصاره HP-HT گزارش نمائید.

   ظرف گل را در
حالت قائم نگهداشته و صبر کنید تا خنک شود و به دمای اتاق برسد سپس به آرامی فشار
درون سلول گل را ترخیص نموده و دستگاه را برای آزمایش بعدی آماده کنید.

8- اندازه
گیری گرا نروی قیفی(
MARSH FUNNEL)

 

1-قیف را که قبلا شسته و خشک نموده اید در حالت عمودی نگه
داشته و با انگشت سوراخ آنرا ببندید.

2- با استفاده از لیوان، از هر نقطه از مسیر گردش گل که می
خواهید گرانروی گل را درآن نقطه معین کنید،گل را بردارید و بدون درنگ ،آنرا از روی
توری داخل قیف بریزید تا سطح گل به زیر توری برسد.

3- به محض این که گل به سطح زیر توری رسید،انگشت خود را از
روی سوراخ بردارید و بوسیله یک کرونومتر زمان لازم را برای جاری شدن یک کورات(946ml)گل را برحسب
ثانیه بدست آورید و گرانروی گل را برحسب sec/quart بیان نمایید.

4- از آنجایکه حرارت بر گرانروی مایعات اثر می گذار، لازم
است هر دفعه که قیف مارش گرانروی گل را اندازه می گیرد دمای گل را بر حسب درجه
فارنهایت بدست آورده و در کنار گرانروی یادداشت نمایید تا مشخص گردد.

گرانروی در چه درجه حرارتی گرفته شده است.

9-
روش اندازه گیری مقدار رس یا
MBT

 

1-     یک میلی لیتر(یا بیشتر )از گل را درون یک بشر 250 میلی
لیتری بریزید.

2-     10 میلی لیتر آب اضافه نموده و هم بزنید.

3-     15 میلی لیتر آب اکسیژنه 3درصد اضافه
نموده و هم بزنید .

4-     نیم لیتر اسید سولفوریک 5 نرمال (5N) اضافه نموده و
هم بزنید.

5-     محلول را به مدت 10 دقیقه بجوشانید.

6-     50 میلی لیتر آب اضافه نموده و هم
بزنید.

7-     در حالیکه محلول را هم میزنید ،نیم میلی لیتر محلول متیلن
بلو اضافه نموده و 30 ثانیه صبر نمایید.

8-     با یک همزن شیشه ای ،یک قطره از محلول را برداشته و روی
کاغذ بگذارید و اجازه دهید تاآب آن جذب و قطره آبی رنگ ،روی کاغذ منتشر شده و خشک
شود.

9-     آگر یک حلقه آبی متمایل به سبز دور قطره ایجاد شد یک تا دو
دقیقه دیگر صبر کنید و سپس یک قطره دیگر برداشته و روی کاغذ قرار دهید. اگر حلقه
آبی متمایل به سبز دوباره ایجاد شد به نقطه پایان ازمایش رسیده اید.

10- اگر حلقه ابی متمایل به سبز نمایان نشد هر بار مقدار نیم
میلی لیتر متیلن بلو اضافه نموده و مراحل 7و8و9 را تکرار نمائید تا به نقطه پایان
آزمایش برسید.

11- حجم متیلن بلوی مصرفی در پایان آزمایش را برحسب میلی لیتر
یادداشت نمائید.

12- برای محاسبه مقدار رس گل به شکل زیر عمل نمائید.

       حجم متیلن بلوی مصرفی به ml  ÷حجم نمونه به ml=Methylene blue
capacity(MBC)

 

برای محاسبه مقدار رس گل (MBT) برحسب پوند بر بشکه مقدار MBC را درعدد 5 ضرب کنید.

برای محاسبه مقدار رس گل (MBT)برحسب کیلوگرم بر متر مکعب ،مقدار MBC  را در عدد 14 ضرب کنید.

10
–اندازه گیری وزن گل
Mud balance

 

1-     پایه ترازو را روی یک سطح صاف و افقی قرار دهید.

2-     درجه حرارت گل حفاری را اندازه گرفته و در گزارش روزانه ثبت
نمائید.

3-     در پوش را برداشته و فنجان را که قبلا تمیز و خشک شده از گل
مورد نظر کاملا پر نمائید تا لبریز شود.

4-     در پوش را گذاشته و آنگاه کمی به چپ و راست بچرخانید تا
کاملا سر جایش قرار گیرد به طوری که مقداری گل از سوراخ وسط درپوش بیرون ریزد تا
اگر حبابهایی از هوا درون گل محبوس شده باشد به سطح گل آمده و خارج شود.

5-     انگشت را روی سوراخ وسط درپوش گذاشته و درپوش را به فنجان
فشار دهید.در این حال آن مقدار گلی را که روی درپوش و روی فنجان ریخته شده است با
آب بشویید و با یک قطعه پارچه خشک نمایید

6-     پایه را روی یک سطح افقی گذاشته و بازوی ترازو را طوری روی
آن قرار دهید که تکیه گاه بازو روی نقطه اتکا و پایه قرار گیرد.

7-     شاخص را آنقدر جابجا کنید که ترازو به حالت تعادل درآید
وبازوی آن افقی قرار گیرد.افقی بودن ترازو را بوسیله تراز روی دستگاه امتحان کنید.

8-     لبه چپ شاخص روی هر عدد که قرار گرفت آن عدد نشان دهنده وزن
گل مورد نظر می باشد.

15-روش اندازه گیری مقدار سدیم کلراید و کلسیم کلراید در گل
روغنی

 

1-    
درصد حجمی آب (Vo) را با استفاده
از دستگاه Retort kit  بدست
آورید.

2-    
مقدار 2 میلی لیتر
از گل مورد آزمایش را در ظرف تیتراسیون بریزید.

3-    
مقدار 10 میلی
لیتر ا ز محلول MEK (methyl Ethel ketone) را در ظرف
ریخته و خوب هم بزنید.

4-    
مقدار 15 میلی
لیتر استون اضافه نموده هم بزنید.

5-    
مقدار 10 میلی
لیتر آب مقطر اضافه نموده و هم بزنید.

6-    
مقدار 5 تا 10
قطره معرف کرومات پتاسیم اضافه نموده و هم بزنید .

7-    
قطره قطره نیترات
نقره 282/0 نرمال اضافه کنید تا رنگ زرد به قرمز آجری تبدیل شود مقدار نیترات نقره
مصرفی را یادداشت نموده و از رابطه زیر غلظت سدیم کلراید و یا کلسیم کلراید را
بدست آورید:

 

     8-

      A= مقدار نیترات
نقره مصرفی به میلی لیتر

       B= درصد حجمی آب Vo)به صورت کسری
از 100 ضرب در 2000

برای سدیم کلراید NACL از رابطه زیر
استفاده کنید:

          +B NACL,
mg/L=A×16.5×10÷(A×16.5)                                      

برای کلسیم کلراید
CACL2از رابطه زیر استفاده می کنیم :

CACL2,mg/L=A×15.6×1000000÷(A×15.6)+B

11-اندازه
گیری
Pf,Mf

 

Pf  به معنیphenolphthalein alkalinity of
filtrate

Mf به معنی methyl orange alkalinity of filtrate

 

1-    
یک میلی لیتر(یا
بیشتر )از عصاره گل را در ظرف تیتراسیون بریزید .

2-    
2تا3 قطره معرف
فنل فتالئین اضافه کنید.

3-    
چنانچه رنگ محلول
صورتی شد،قطره قطره اسید سولفوریک 02/0 نرمال(N/50) اضافه کنید تا رنگ اصلی عصاره پیدا
شود. در خاتمه عمل ph
محیط باید 3/8 باشد.

4-    
حجم اسید مصرفی را
یادداشت نموده و از رابطه زیر مقدار pf را بدست آورید :

       حجم اسید مصرفی به میلی لیتر ÷حجم عصاره
به میلی لیتر=pf

5-    
به محلول فوق 3 تا
5 قطره معرف متیل اورانژ اضافه نموده تا رنگ محلول نارنجی شود.

6-    
قطره قطره اسید
سولفوریک 02/0 نرمال (N/50)
اضافه کنید تا رنگ محیط به عنّابی روشن تبدیل شود.در خاتمه عمل ph محیط باید
3/4 باشد.

7-    
حجم اسید مصرفی را
یادداشت نموده و با اسید مصرفی در مرحله 4 جمع نمائید و به عنوان حجم کل اسید
مصرفی یادداشت نموده و سپس از رابطه زیر مقدار mf را بدست آورید:

   حجم کل اسید مصرفی به میلی لیتر÷حجم عصاره به
میلی لیتر=Mf

12- اندازه گیری PH یا قلالیت کل

 

1-    
ابتدا دستگاه
اندازه گیری PH  را
طبق دستور کارخانه سازنده استاندارد یا کالیبره نمایید.

2-    
نمونه مورد نظر را
درون ظرف شیشه ای یا پلاستیکی بریزید.

3-    
الکترودها را با
آب مقطر شسته و کاملا خشک نمائید .

4-    
الکترودها را درون نمونه قرار داده و سریع وکوتاه هم بزنید.

5-    
مدت 20 تا 40
ثانیه صبر نموده سپس دکمه PH  را
فشار دهید و منتظر بمانید تا دستگه مقدار PH  را نشان دهد.

6-    
مقدار PH  خوانده شده توسط دستگاه را و دمای نمونه در زمان
آزمایش را درگزارش روزانه قید نمائید.

7-    
الکترودها را از
نمونه خارج و با آب مقطر شسته و کاملا خشک نموده و درون محلول مخصوص الکترود
نگهداری نمائید.

13- روش اندازه گیری PM

Pm یعنی phenolphthalein
alkalinity of mud

 

1-    
گل را بوسیله
میکسر آزمایشگاه خوب هم زده و یک میلی لیتر (یا بیشتر) از گل را در ظرف تیتراسیون
بریزید.

2-    
25تا 50 میلی لیتر
آّب مقطر به آن اضافه نموده و هم بزنید.

3-     4تا 6 قطره معرف فنل فتالئین اضافه نمائید.

4-    
چناچه رنگ محلول
صورتی شد ،قطره قطره اسید سولفوریک02/0 نرمال(N/50) اضافه کنید تا
رنگ صورتی ناپدید شود در خاتمه عمل ،PH  محیط باید 3/8 باشد.

5-    
حجم اسید مصرفی را
یادداشت نموده و از رابطه زیر مقدارpm را بدست آورید:

 

حجم اسید مصرفی به
میلی لیتر÷حجم عصاره به میلی لیتر=pm

14- اندازه
گیری درصد آب ،نفت و مواد جامد گل

 

1-    
فنجان دستگاه و هم
چنین ظرف محتوی گل را کاملا تمیز و خشک نمائید .

2-    
گل جمع آوری شده
را تا دمای 80 درجه فارنهایت خنک کرده و از توری mesh 20 دستگاه قیف مارش عبور دهید تا در
صورت امکان کنده های درشت آن گرفته شوند.

3-    
در صورت مشاهده
گاز و یا هوا درون گل، 2 الی 3 قطره ضد کف به حدود 300 میلی لیتر مکعب گل اضافه
نموده و به مدت 2 الی 3 دقیقه مخلوط نمائید تا گاز ان آزاد گردد.

4-    
رزوه فنجان یا
رزوه محفظه بخار را با گریس مخصوص روانکاری نموده تا در اثر حرارت به همدیگر
نچسبند.

5-    
به اندازه کافی
پشم فولاد درون محفظه بخار قرار دهید تا از ورود گل به محفظه بخار جلوگیری به عمل
آید.

6-    
فنجان را از گل
مورد نظر که عاری از گاز باشد کاملا پر کنید.

7-    
در پوش را گذاشته
آنگاه کمی به چپ و راست بچرخانید تا کاملا سرجایش قرار گیرد بطوریکه که مقداری گل
از سوراخ وسط در پوش بیرون بریزد.سپس فنجان را کاملا تمیز نمائید و استوانه مدرج
تمیز نمائید و محفظه بخار را روی فنجان چرخاند ه و محکم کنید.

8-    
لوله خروجی محفظه
بخار را کاملا وارد سوراخ کندانسور نمائید و استوانه مدرج تمیز و خشک را زیر لوله
خروجی کندانسور قرار دهید در صورت وجود روغن در گل یک قطره wetting agent درون استوانه مدرج بریزید.

9-      دستگاه را به برق مناسب وصل کنید با روشن شدن
چراغ دستگاه عمل تقطیر شروع می شود این عمل تا خاموش شدن چراغ دستگاه طول می کشد .

10-
محصول عمل تقطیر
می تواند آب، نفت و یا هر دو باشد اگر درون استوانه مدرج گل دیده شود آزمایش را
تکرار نمایید

11-
مقادیر بدست آمده
را برحسب میلی لیتر ml
یا سانتی متر مکعب (cc)
یادداشت نمایید درصد هر فاز را از رابطه زیر بدست آورید .

      حجم فنجان دستگاه به ml=Vt                                                                                              
Vw/Vt)×100=%water)

Vo/Vt×100=%oil

100-(%water+%oil)=%solid

     حجم آب جمع شده به ml=Vm

   حجم روغن جمع شده
ml

16- اندازه گیری درصد شن گل SAND CONTENT

 

 

1-    
لوله شیشه ای را
تا روی خط نشانه (MUD TO HERE) از گل مورد نظر پر نمائید سپس آنقدر آب به
ان اضافه نمائید تا سطح گل رقیق شده به خط نشانه(WATER TO HERE) برسد. سر لوله
را با انگشت بگیرید و آنرا چند بار محکم تکان دهید.

2-    
محلول فوق را
آهسته روی توری بریزید تا آب و مواد محلول آن دفع شده و فقط مواد جامدش روی توری
باقی بماند و آنچه از محلول را نیز که در داخل لوله باقی مانده ،چندین مرتبه
بوسیله اب شسته و روی توری خالی کنید و با یک جریان ملایم آب شنهای روی توری را که
ممکن است هنوز آغشته به گل و رسها باشند آنقدر بشوئید که دیگر گلی درآن باقی نماند
و آب جاری زیر توری کاملا تمیز باشد.

3-    
قیف را وارونه روی
سر توری قرار دهید لوله شیشه ای را نیز وارونه کرده و نوک قیف را درون آن فرو
ببرید اینک همه دستگاه را وارونه نمائید.

4-    
با یک آبفشان
جریان ملایمی ازآب را روی توری بگیرید تا شنهای طرف دیگر آن شسته شده و به درون
شیشه ریخته شود.

5-    
بعد از آنکه مطمئن
شدید همه شنهای شسته شده و درون لوله ریخته شده اند چند لحظه صبر کنید تا شنها
درون لوله ته نشین شوند.از روی درجات موجود روی لوله شیشه ای درصد حجمی شن موجود
در گل حفاری را بخوانید.

17-آزمایش سختی گل(TOTAL HARDNESS)آب و یا عصاره گل

 

1-       
20 میلی لیتر آب
مقطر درون ظرف تیتراسیون بریزید.

2-       
یک میلی لیتر از
عصاره گل را به آن اضافه نمایید.

3-       
5تا 10 قطره
محلول بافر سختی NaOH یک نرمال (NAOH HARDNESS
BUFFER SOLUTION)اضافه نموده و هم بزنید.

4-       
2تا 6 قطره محلول
بافر سختی (HARDNESS INDIACTOR SOLOTION)اضافه کرده
وخوب هم بزنید اگر در نمونه یون های کلسیم ،منیزیم،و یا هر دو وجود داشته باشد رنگ
محیط قرمز شرابی می شود.

5-       
قطره قطره محلول
استاندارد ورسنایت (VERSENATE) 400mg/L به محیط اضافه
کنید تا رنگ قرمز شرابی ناپدید شده و رنگ آبی ظاهر شود.

6-       
حجم محلول
استاندارد ورسنایت مصرف شده را بر حسب ml یادداشت نموده
و با استفاده از رابطه زیر مقدار سختی گل را محاسبه نمائید:

    
400× حجم ورسنایت  به ml÷حجم عصاره به ml=TOTAL
HARDNESS ,MG/L

18- اندازه
گیری خواص حرکتی (رئولوژی)گل

 

1-    
استوانه دستگاه(Sleeve) را در محل خود قرار داده و محکم
کنید .

2-    
نمونه گل را درون
لیوان دستگاه ریخته تا به خط نشانه برسد.

3-    
لیوان را در محل
خود روی دستگاه v.g METERقرار داده وآن را تا رسیدن سطح گل به خط نشانه Sleeve بالا برده و پیچ پایه آن را ببندید.

4-    
دستگاه را روشن و
روی دور 600 تنظیم و اجازه دهید تا دمای گل به f2±120 برسد دمای گل را در گزارش
روزانه قید نمائید.

5-    
در دمای 120 درجه
فارنهایت و دور 600 صبر کنید تا عدد شاخص ثابت شود.مقدار عدد را خوانده و به عنوان
دور 600 یا θ 600 گزارش نمائید.

6-    
در دمای 120 درجه فارنهایت و دور 300 صبر کنید تاعدد شاخص ثابت شود.مقدار عدد را خوانده و به عنوان دور 300 و یا θ 300 گزارش نمائید.

7-    
در دمای 120 درجه
فارنهایت و دور 200 صبر کنید تاعدد شاخص ثابت شود. مقدار عدد را خوانده و به عنوان
دور 200 یا θ200 گزارش نمائید.

8-    
در دمای 120 درجه
فارنهایت و دور 100 صبر کنید تا عدد شاخص ثابت شود. مقدار عدد را خوانده و به
عنوان دور 100 یا θ100 گزارش نمائید.

9-    
در دمای 120 درجه
فارنهایت و دور 6 صبر کنید تا عدد شاخص ثابت شود. مقدار عدد را خوانده و به عنوان
دور 6 یا θ6 گزارش نمائید.

10-
در دمای 120 درجه
فارنهایت و دور 3 صبر کنید تا عدد شاخص ثابت شود. مقدار عدد را خوانده و به عنوان
3 یا θ 3 گزارش نمائید.

11-
نمونه گل را با
دور 600 و به مدت 10 ثانیه هم بزنید.

12-
دستگاه را خاموش و
به مدت 10 ثانیه صبر کنید.

13-
دستگاه را با دور
3 روشن نموده و حداکثر مقدار انحراف شاخص را به عنوان ژل 10 ثانیه یا ژل اولیه
گزارش نمائید.

14-
نمونه گل را با
دور 600 و به مدت 10 ثانیه هم بزنید.

15-
دستگاه را خاموش و
به مدت 10 دقیقه صبر کنید.

16-
دستگاه را با دور
3 روشن نموده و حداکثر مقدار انحراف شاخص را به عنوان ژل 10 دقیقه یا ژل ثانویه
گزارش نمائید.

17-
نمونه گل را با
دور 600 و به مدت 10 ثانیه هم بزنید.

18-
دستگاه را خاموش و
مدت 30 دقیقه صبر کنید.

19-
دستگاه را با دور
3 روشن نموده و حداکثر مقدار انحراف شاخص را به عنوان ژل 30 دقیقه گزارش نمائید.

20-
دستگاه را خاموش و
قطعات آن را باز کرده، شستشو و خشک نمائید.

21-
با استفاده از
روابط زیر مقادیر pv،yp،av را بدست آورده و در گزارش روزانه ثبت
نمائید.

Apparent viscosity (AV),cp=θ600/2

Plastic viscosity (PV),cp=θ600-θ300

Yield point(YP), lb/100ft3=θ300-Pv

2- اندازه
گیری
STANDARD API FILTERATION

 

1-    
مطمئن شوید که
قسمت های مختلف سلول گل به خصوص توری آن کاملا تمیز و خشک باشند.

2-    
قسمتهای سلول گل و
یک عدد کاغذ صافی مخصوص را به درستی روی هم قرار داده و محکم ببندید.

3-    
گل را درون سلول
ریخته تا سطح گل به نیم اینچی لبه سلول برسد.

4-    
مجموعه سلول گل را
روی پایه قرار داده و در پوش آنرا محکم ببندید.

5-    
یک عدد استوانه
مدرج زیر لوله خروجی سلول قرار دهید.

6-    
فشار 5 ±100 روی
سطح گل وارد نمائید.

7-    
مدت 30 دقیقه صبر
کنید.

8-   مقدار عصاره جمع آوری شده را برحسب میلی لیتر (ML)با 1/0 اعشار به عنوان عصاره APIگل گزارش
نمائید.

=Vo