سیالات حفاری

معماری فرهنگ قوم لر حفاری وسیالات حفاری تمدن لرستان

 
شناخت‌ها سازند‌های نفتی و گازی ایران
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱:۳٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/٥/٢۸
 


به مجموعه‌ی رسوبات سنگ شده‌ای گفته می شود که برخی از ویژگی‌های آن‌ها مانند سن، نوع فسیل، جنس، پیوستگی(قطع شدگی در آن دیده نشود و گسلی آن را قطع نکرده باشد)، ضخامت، رنگ و .... تا حدودی مشترک است. در این میان سن و نوع فسیل سازند از اهمیت بیشتری برخوردار است. ممکن است برخی از این ویژگی‌ها در یک سازند مشترک نباشد. به طور مثال سازند آسماری در میدان اهواز و مارون دارای ضخامت‌های متفاوتی است. اما به دلیل آن که سایر ویژگی‌های سازند همچنان در میدان‌های مختلف یکسان است، آن را یک سازند واحد می‌شناسند.
یک سازند ممکن است از یک یا چند لایه‌ی رسوبی تشکیل شده باشد. البته لایه‌های یک سازند کاملاً به هم پیوسته هستند.

برون زد(out crops):
بخشی از سازند که به سطح زمین رسیده و بدون حفاری امکان دسترسی مستقیم به آن وجود دارد.
نمونه گیری یا مقطع گیری(type section):
بهترین محلی که می‌توان برون زد یک سازند را مورد مطالعه قرار داد، به طوری که نمونه‌ بدست آمده تقریباً می‌تواند تمامی خصوصیات آن سازند را نشان دهد.


مخزن:
به بخش‌هایی از یک سازند که دارای نفت یا گاز باشد و تغییرات فشار قابل توجهی نداشته باشند، مخزن نفت یا گاز گفته می‌شود. بنابراین ممکن است یک سازند دارای چندین مخزن باشد.
سیستم نفتی:
به مجموعه‌ی سنگ‌ منشأ، سنگ مخزن و پوش‌سنگ یک سیستم نفتی می‌گویند.
میدان:
به مجموعه‌ی یک یا چند مخزن نفت که دارای ساختار (ساختار تله نفتی) مشابهی باشند، یک میدان نفتی می‌گویند.
حوضه:
به مجموعه‌ی یک یا چند میدان نفتی که خصوصیات چینه شناسی یکسانی داشته باشند، حوضه نفتی می‌گویند. هر حوضه شامل چند سیستم نفتی است.

سن‌های زمین‌شناسی
سن‌های زمین‌شناسی شامل 5 دوره است که به ترتیب از قدیم به جوان عبارتند از:
1- پری کابرین :  بیش از 560 میلیون سال پیش
2- پالئوزوئیک : 245-560 میلیون سال پیش
3- مزوزوئیک : 65-245 میلیون سال پیش
4 - سنوزوئیک  که شامل 2 دوره است:
4 -1: ترشیاری: 2-65 میلیون سال پیش
4 -2: کواترنری: از 2 میلیون سال پیش تا کنون

زمین شناسی نفت ایران
*********


   در ایران سه منطقه نفتی برای مطالعه سازندهای نفتی وجود دارد که شامل منطقه زاگرس منطقه ایران مرکزی و منطقه کَُپه داغ است. منطقه یا حوضه زاگرس در ایران از شمال غربی تا جنوب شرقی امتداد دارد و در واقع جهت‌ کشیدگی رشته کوه زاگرس است. حوضه ایران مرکزی ، فارس و شمال بندرعباس و حوالی‌ آن را شامل می‌شود و حوضه ایران شمالی یا همان حوضه کُپه داغ ، شامل شرق گرگان و شمال شرق ایران است. (البته این نکته‌ را باید یاد آور شد که در این مقاله تنها سازندهای مهم نفتی معرفی می‌شوند)
نکته‌ی مهم دیگری که می‌تواند مورد توجه کارشناسان و خبرنگاران علاقه‌مند قرار گیرد، ترتیب قرارگیری و سن سازند‌هاست. ترتیب قرارگیری و معرفی سازند‌ها در این مقاله ازسازند‌های مسن تر و عمیق‌تر به سازند‌های جدیدتر است.

حوضه‌ی زاگرس و ایران مرکزی

سازند های مخزنی حوضه‌ی زاگرس و ایران مرکزی

سازند فراقون:
این سازند در جنوب ایران، در زردکوه و کوه دنا ، با 2 نوع جنس ماسه سنگی در قسمت پایین آن و کربناته در قسمت بالایی دیده می شود. محل مقطع‌گیری (نمونه‌گیری) (Type section) آن کوه فراقون در شمال بندرعباس است که محل برون زد این سازند است. این سازند مخزنی در میدان‌های گازی پارس(شمالی و جنوبی) دیده می‌شود.

سازند دالان:
این سازند در «چاه دالان -1» حدود 110 کیلومتری جنوب و جنوب غرب شیراز مورد مطالعه قرار گرفته است و شامل سه بخش است که جنس بخش‌های بالایی و پایینی آن کربناته و بخش میانی آن از رسوبات حاصل از تبخیر (تبخیری) است. در حال حاضر گاز مخزن دالان در میادین پارس، نار، کنگان، آغار و سمند مورد بهره برداری قرار می‌گیرد.

سازند کنگان:
ضخامت این سازند در برون زد جنوب فارس 140 متر است. جنس این سازند از آهک دولومیتی است. در حال حاضر از گاز این سازند مخزنی در میادین پارس و کوه موند بهره‌برداری می‌شود.

سازند سورمه:
سازند سورمه در استان فارس، شمال خوزستان و شمال شرق لرستان گسترش داشته است و بهترین برون زد آن در استان فارس است. جنس این سازند از سنگ آهک ودولومیت است. از نفت و گاز این سازندها در میادین سرو (جزیره قشم) و کوه موند برداشت می‌شود.

سازند فهلیان:
محل نمونه‌گیری این سازند در استان فارس است. جنس آن سنگ آهک است. این سازند مخزن میادین نزدیک جزیره خارک را تشکیل می‌دهد که این میادین شامل: درود (نزدیک خارک)، سروش (غرب خارک) و دارخوین (نزدیک آبادان) است.

سازند گرو:
جنس این سازند از آهک و شیل تشکیل شده است. این سازند در میدان امام حسن مخزن کوچک گازی را ایجاد کرده است.
توجه: شیل به رسوبات ریزدانه‌ای گفته می‌شود که به صورت لایه‌های بسیار نازک روی هم قرار گرفته‌اند. تخلخل این نوع سنگ بالاست، اما دارای تراوایی کمی‌است. از این رو شیل‌ها از خاصیت مخزنی سنگ می‌کاهند و عمدتاً کارکرد سنگ منشأ یا سنگ پوش را دارند.

سازند داریان:
مقطع نمونه گیری این سازند در استان فارس است و جنس بخش اعظم آن سنگ آهک است. این سازند در تمام جنوب و غرب کشور به غیر از جنوب لرستان گسترش یافته است و در میدان کوه ریگ دارای ظرفیت مخزنی محدودی است.

سازند سروک:
محل الگوی سازند سروک در گروه بنگستان در شمال خوزستان است. جنس این سازند آهکی است و دارای تخلخل عمده ای از نوع شکستگی است. میدان مهم گازی این مخزن شامل میادین بی‌بی حکیمه، دال پری و کوه موند است و میدان های مهم نفتی این مخزن شامل میادین: اهواز، بی‌بی حکیمه، کیلورکریم، سروستان و سیاه مکان است.

سازند ایلام:
محل الگوی این سازند در ایلام است. جنس آن آهکی و شیلی است و تخلخل مفید و مهم این سازند از نو شکستگی است. این سازند دارای ذخایر فرعی و کوچک نفتی در میادین آب تیمور، اهواز، امام حسن، منصوری و دارخوین و هم‌چنین دارای ذخایر گاز در میدان هلوش است.

سازند آسماری:
سازند آسماری غنی‌ترین مخزن نفتی ایران و خاورمیانه و یکی از غنی‌ترین مخازن کربناته جهان است. این سنگ مخزن ذخایر نفتی و گازی 62 میدان نفتی را تامین می‌کند که از میان آنها 14 ابرمیدان و 12 میدان عظیم در رده بندی جهانی طبقه‌بندی شده‌اند.این سازند به سمت جنوب غربی و به طرف دهانه خلیج فارس، کمی ماسه‌ای می‌شود که به آن ماسه‌های اهواز گویند؛ به طوری که در میادینی مانند پازنان، اهواز، مارون، منصوری و ... بخش ماسه‌ای اهواز حدود یک سوم تا یک چهارم ضخامت کل سازند را در بر می‌گیرد. بخش ماسه سنگی اهواز در مخازن آسماری موجب افزایش کیفیت مخزن و ضریب بازیافت می‌شود. این مخزن در شمال غرب لرستان از بخش رسوبات تبخیری کلهر تشکیل شده است. بخش اعظم تخلخل و تراوایی این سازند مربوط به تخلخل حاصل از شکستگی است.

سنگ منشا های حوضه زاگرس و ایران مرکزی

نفت مخازن نفتی در حوضه‌ی زاگرس و ایران مرکزی از سنگ منشأهایی تامین می‌شود که در ادامه به ترتیب سنی به آن ها اشاره می‌شود:

سازند پابده:
جنس این سازند عمدتا از جلبک‌های دریایی تشکیل شده است. این سازند در لرستان و خوزستان به پختگی لازم برای تشکیل نفت گاز نرسیده است و تنها قسمت‌های شمال شرقی فروافتادگی دزفول(یک فروافتادگی است که در قسمت شمال غرب گسل قطر – کازرون قرار دارد) به تولید نفت رسیده است.

سازند گورپی:
محل الگوی این سازند در لرستان است و جنس آن مارل و آهک شیلی است. این سازند در لرستان شامل 2 بخش از جنس کربناته شامل سنگ آهک امام حسن (که دارای خواص سنگ مخزن است) و سنگ آهک لوفا است. این سازند تنها در شمال فارس و شمال شرقی فروافتادگی دزفول، مشارکت مختصری در تشکیل نفت دارد.

سازند کژدمی(مهم‌ترین سازند سنگ منشأ):
جنس سازند کژدمی از مارل و آهک رسی و شیلی است. این سازند دارای قابلیت تولید نفت به مقدار قابل توجهی در لرستان و خوزستان بوده و تحقیقات نشان می‌دهد نفت بیشتر مخازن این مناطق از این سنگ منشأ تامین شده است و مهمترین سنگ منشا ایران است.

سازند گرو:
مقطع الگوی این سازند در تنگ گَرو در کبیرکوه لرستان است که از جنس آهک و شیل و رسوبات ریزدانه تشکیل شده است. این سازند تا شمال فارس ادامه دارد. سازند گرو در نفت آسماری و سازندهای گروه بنگستان (کژدمی، سروک، سورگاه، ایلام) مشارکت داشته است.

 
سازند سرگلو:
این سازند در شمال شرقی عراق، لرستان و خوزستان گسترش دارد. جنس این سازند از دولومیت و رسوبات تبخیری و کمی آهک تشکیل یافته است.

 
پوش سنگ های حوضه زاگرس و ایران مرکزی

هم‌چنین برای این‌که نفت درون مخازن نگه داشته شود نیاز به یک سد در مقابل حرکت دارد. سنگی که این عمل را انجام می‌دهد، پوش سنگ (Cap rock) یا (Seal Rock) می‌گویند. این پوش سنگ‌هاعبارتند از:

 
سازند دشتک:
جنس این سازند از درلومیت و شیل و رسوبات تبخیری است و روی سازندهای مخزنی دالان و کنگان قرار گرفته است.

 
سازند کنگان:
این سازند در میدان گازی کنگان از دولومیت و شیل تشکیل شده است و در جنوب ایران و خلیج فارس پوش سنگ مناسبی را ایجاد کرده است.

 
سازند هیث:
این سازند از دو لومیت و رسوبات تبخیری تشکیل شده است که مخازن گازی سورمه را می‌پوشاند.

سازند گدوان:
مقطع الگوی این سازند در استان فارس قرار دارد و جنس آن از آهک و مارل و شیل است و پوش سنگ میادین نفتی دورود و فروزان را تشکیل می‌دهد.

سازند گچساران(مهم‌ترین سازند پوش‌سنگ):
جنس این سازند بیشتر از رسوبات تبخیری است که بهترین گسترش آن در میدان نفتی گچساران است. مهم‌ترین اهمیت آن پوش سنگ بودن این سازند برای سنگ مخزن آسماری است به علت شکل‌پذیری خوب و تراوایی کم یک پوش سنگ بسیار خوب را به وجود آورده است.

حوضه‌ی کپه داغ

حوضه‌ی نفتی دیگر مورد مطالعه حوضه‌ی کپه‌داغ در شرق گرگان و شمال شرق ایران است که دارای سیستم‌های نفتی مختلفی شامل پوش سنگ ، سنگ مخزن و سنگ منشأ می‌باشد.

سنگ‌های منشأ نفت در حوضه‌ی کپه ‌داغ

سازند چمن بید:
این سازند در میدان عظیم گازی خانگیران، اصلی‌ترین سنگ منشأ است. جنس این سازند از آهک‌های سیاه تشکیل شده است و در شرق گرگان مهم‌ترین و اصلی‌ترین واحد منشأ نفت و گاز را تشکیل می‌دهد.

سازند سنگانه:
این سازند دارای ظرفیت نفت ‌زایی کمی در غرب کپه‌داغ است اما در شرق کپه‌داغ دارای ظرفیت نفت‌زایی خوبی بوده و از شیل‌های سیاه رنگ تشکیل شده است.

سازند سرچشمه:
جنس این سازند کربناته است. این سازند در غرب کپه‌داغ توانسته سنگ منشأ مخازن کوچک محلی باشد.

سازند باش کلاته:
جنس این سازند از شیل‌های خاکستری و سیاه است. این سازند ظرفیت نفت‌زایی قابل توجهی نداشته و می‌تواند به عنوان یک منبع فرعی وضمیمه به سازند چمن بید در نظر گرفته شود.

سازند شمشک:
در غرب کپه‌داغ از دومقطع شیل و ماسه سنگ تشکیل شده است. این سازند از جهت تشکیل ذغال بسیار مهم است و بخش اعظم ذغال سنگ ایران را تامین می‌کند البته قسمت شیلی این سازند ظرفیت نفت‌زایی لازم را داشته است.

سازند مبارک:
جنس این سازند از شیل‌های سیاه رنگ و شیل‌های آهکی است. این سازند به بلوغ تشکیل نفت رسیده و ‌توانسته است نفت تولید کند.

سنگ های مخزن و پوش سنگ ها در حوضه‌ی کپه داغ

ارزیابی سنگ‌های مخزن در حوضه‌ی کپه‌داغ بر اساس بررسی‌های دقیق دستگاهی تخلخل و تراوایی صورت نگرفته است، بلکه بر مبنای بررسی‌های صحرایی و مطالعه مقاطع نازک (مقاطع نازک در واقع نمونه گرفته شده از سنگ یک سازند است که آن را به مقاطع بسیار نازک تبدیل کرده تا در زیر میکروسکوپ قابل مطالعه باشند) استوار می‌باشد. سنگ‌های مخزن و پوش سنگ آن‌ها در منطقه به دو گروه سنگ مخزن‌های مربوط به دوران مزوزئیک (mesozoic) است که احتمالا در تمام حوضه کپه‌داغ گسترش و توسعه یافته‌اند و دیگری سنگ مخزن‌های دوران پالئوزویک (paleozoic) است که تنها در محدوده‌ی جنوب غرب کپه‌داغ شناسایی شده‌اند.

گروه اول (گروه مخزنی مزوزئیک و پوش سنگ‌های آن)

 
سازند شمشک:
جنس این سازند از شیل و ماسه است. طبقات ضخیم ماسه سنگی می‌تواند نقش مخزن را در این سازند ایفا کنند وطبقات شیلی نیز نقش پوش سنگ و سنگ منشأ را در این سازند بازی می‌کنند. این سازند در قسمت جنوب غربی حوضه کپه‌داغ دارای تخلخل بیشتری است.

 
سازند تیرگان:
جنس این سازند از آهک است و در صورت داشتن ضخامت کافی، از ظرفیت مخزنی مناسب برخوردار است. پوش سنگ این سازند، سازند سرچشمه است.

سازند شوریجه:
ماسه سنگ قسمت زیرین سازند شوریجه مخزن اصلی میدان گازی خانگیران را تشکیل می‌دهد و در حال حاضر در حال بهره‌دهی است. این سازند از بالا و پایین بین 2 لایه‌ی غیر قابل نفوذ قرمز رنگ قرار گرفته است.

 
سازند مزدوران:
سنگ مخزن اصلی در منطقه‌ی کپه‌داغ است. قسمت‌های مارل و شیلی و تبخیری شوریجه، پوشش مناسبی برای مخازن مزدوران در خانگیران فراهم کرده است.

 
گروه دوم (گروه مخزنی پالئوزویک و پوش سنگ‌های آن)

این سازند‌ها بر اساس شواهد صحرایی و سنگ‌شناسی از ظرفیت بالقوه‌ای جهت تشکیل مخازن هیدروکربوری برخوردار و برای ارزشیابی مناسبند و تنها در قسمت جنوب منطقه کپه‌داغ گسترش دارند.

 
سازند خوش ییلاق:
جنس این سازند از شیل و آهک است که بخش آهکی می‌تواند به عنوان سنگ مخزن عمل کند و بخش‌های شیلی هم به عنوان سنگ منشأ این مخازن عمل می‌کنند، لایه‌های شیلی قسمت زیرین سازند مبارک نیز پوش سنگ این مخازن است.  

سازند مبارک:
از نظر جنس بخش بالایی این سازند کربناته است و سنگ مخزن اصلی دوران پالئوزویک را تشکیل می‌دهد. شیل‌های قرمز رنگ که به سرخ شیل معروفند پوشش لازم برای این مخزن را فراهم می‌کنند.

 


 
 
توصیه های قبل از راه اندازی دستگاه سانتریفیوژ
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱:۳٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/٥/٢۸
 

توصیه های قبل از راه اندازی دستگاه سانتریفیوژ:

 

1- قبل از اینکه اقدام به راه اندازی دستگاه بنمائید مطمئن شوید یک جسم خارجی درون آن نباشد.

 

2- سانتریفیوژ بایستی بدون وارد شدن گل به درون آن راه اندازی شود و پس از حداقل 2 دقیقه کار

 

اقدام به ارسال تغذیه به درون آن نمود. این امر باعث میشود که مواد رسوب یافته به درون آن به

 

بیرون از سانتریفیوژ هدایت شوند.

 

3- برای تمیز نمودن متعلقات داخلی دستگاه از سیال مناسب ( متناسب با نوع سیال مورد استفاده)

 

استفاده شود.

 

4- در هر راه اندازی مجدد توجه داشته  باشید که رسوبی باقی نمانده باشد.

 

5- راه اندازی دستگاه در تحت فشار و همراه با جریان اولیه گل نه تنها باعث خرابی دستگاه ومتعلقات

 

   داخلی آن خواهد شد بلکه برای کاربران بسیار خطرناک خواهد بود.

 

6- جهت جرخش "باول"سانتریفیوژ را بررسی کنید .

 

7- قبل از راه اندازی "  باول "  را با دست بچرخانید و مطمئن شوید که گیربگس آزاد است.

 

8- پس از بیست دقیقه که دستگاه را بحالت نرمال بحرکت در اوردید بخاطر اطمینان از آن

 

   میتوانید حداکثر سرعت را انتخاب ووضعیت آن را بررسی کنید.

 

9- توجه داشته باشید که پوشش های قسمت های متحرک در جای خود قرار دادشته  باشند .

 

10- چنانچه پس از راندن دستگاه با صدای عجیب و یا لرزش های غیر عادی روبرو شدید

 

    سریعا دستگاه را خاموش وعلت آن را بیابید.

توقف اضطراری دستگاه:

     

           برای استفاده از امکان ایست اضطراری دستگاه سانتریفیوژ کافیست از کلیدی که در برد

 

          الکتریکی که در نزدیکی کنترل پانل تعبیه شده است استفاده نمائید.

 

         با  استفاده از این روش برق کل دستگاه سریعا قطع خواهد شد و هیچکدام از اجزاء دستکاه

 

        کار نخواهند کرد.   توصیه میشود از این روش فقط در موارد مشروحه زیر استفاده نمائید.

 

          -  در مواقع احساس خطر و تکانها و صداهای بسیار شدید و موارد کاملا ضروری.

 

        کاربران دارای مسئولیت بایستی طرز استفاده ، مکان و موارد استفاده از کلید اضطراری را به

 

       افراد زیر دست وکارآموزان نشان دهد.

 

کارهای روزمره دستگاه :

 

        !- پس از 70 ساعت کارکرد باید پیچ ومهرهای لرزاننده دستگاه سانتریفیوژ بررسی شوند

 

   2-  پس  از 250 ساعت کارکرد دستگاه باید تسمه ها تعویض گردند.

 

3- پس از 4000 ساعت کارکرد دستگاه گریس گیربکس بایدکلا عوض شود.

 

4- پس  از 500 ساعت کارکرد دستگاه آگر دستگاه باید بررسی شود.

 

5- پس از 70 ساعت کارکرد دستگاه باید وضعیت کیک باقیمانده دردستگاه بررسی شود.

 

پلاگ بودن تعویض گردند.

 

7- پس از1000 ساعت کارکرد دستگاه روغن هیدرولیک دستگاه عوض شود.

 

8- پس از 24 ساعت کارکرد دستگاه همه قسمت های درگیر، گریسکاری شوند.

 

9- هر ماه پیچ ومهره های دستگاه محکم شوند.

 

اطلاعات عمومی دستگاه سانتیریفیوژ سی  دی 500

 

 

-  سرعت " باول"از صفر تا 3000 دور در دقیقه خواهدبود.

 

-  سی دی 500 میتواندبصورت اتوماتیک ویا بصورت دستی بکار گرفته شود.

 

- چهار گیج برای تعیین فشار " مین درایو " و " بک درایو"وجود دارد.

 

- منظور از " پی ال سی "   " پروگرام لوجیک کنترل "  میباشد.

 

-  وقتی سرعت  " باول" و " دیفرینشیال " تنظیم میشود دستگاه بطور اتوماتیک مقدار

 

    " بک درایو اسپید" را محاسبه میکندوراه اندازی میکند.

 

- سانتریفیوژ سی دی 500 با برق 440- 760 ولت کارمیکند.

 

- وزن دستگاه 6800 کیلوگرم ، طول 3819 میلی متر و عرض آن 2200 میلیمترمیباشد

 

- ایندستگاه برای کار در ارتفاعاتی کمتر از 1000 متر در نظر گرفته شده است.

 

-  ایندستگاه  فقط  برای محیطهایی با درجه حرارت بین -20 تا 50 درجه طراحی شده است

 

 

   .       -  ایمنی عمومی دستگاه قبل از راه اندازی:

 

1- تازمانیکه اطلاعات جامعی از دستگاه بدست نیاورده اید اقدام به راه اندازی دستگاه ننماید.

2- قبل از راه اندازی بررسی کنید که همه قطعات بدقت نصب شده باشند.

3- وقتی تصمیم میگیرید که برای یک مدت طولانی دستگاه را خاموش کنید سعی

کنید بعضی از مدارهای الکتریکی ان را غیر فعال کنید .

4- چنانچه پس از راه اندازی با صدا ویا لرزش های غیر عادی مواجه شدید سریعا

دستگاه را خاموش نمائید.

5- تا زمانیکه دستگاه را خاموش نکرده اید و برق انرا قطع نکرده اید اقدام به تعمیر

دستگاه سانتریفیوز را ننمائید.

6- دسته انتقال قدرت موجود بر روی کنترل پانل را تا نداشتن اطلاعات کافی از نحوه

راه اندازی دستگاه نچرخانید.

7-  کارآموزان بدون حضور کاربرانی که صلاحیت استفاده از دستگاه سانتریفیوژ رادارند ، از راندن دستگاه جدا خودداری ورزند.

8- در مواقع راندن دستگاه ، مواظب باشید افراد متفرقه در اطراف نباشند.

9- از دستگاه در حین روشن بودن بالا نروید و از پوشیدن لباسهای بلندی که ممکن

است  به داخل تدستگاه کشیده   شوند ممانعت بورزید.

10-  دست و بدن خود را در معرض قسمت های متحرک دستگاه قرار ندهید.

11- پس از هربار  روشن و خاموش کردن دسته اصلی قدرت را درحالت صفر قرار

دهید.

12- محل کار همیشه باید تمیز و دارای نور کافی باشد.

11- سطح روغن هیدرولیک را برروی دستگاه بررسی یلنگ نمائید.

 

12- بررسی کنید ولوها و شیلنگ ها وصل و نشتی نداشته باشند.

 

13- ولو های مربوطه مثل ولو های مخزن و ماینوپمپ باز باشند.

 

14- چنانچه بتازگی دستگاه را جابجا کرده اید مواظب باشید که "شیپ اینگ "

 

  لاک را خارج  کرده باشید.

 

 

 

                                                                                

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

روش راه اندازی دستگاه سانتریفیوژ سی دی 500

 

 

الف)  دسته انتقال قدرت را که بر روی جعبه کنار پی ال سی ت قرار

 

داردچرخانده و ازحالت صفر به موقعیت یک قرار د.هید.

 

ب) سرعت دلخواه باول و مقدار دیفرانشیل را در جعبه پی ال سی تنظیم نمائید.

 

ت)دکمه روشن کانویور را بر روی جعبه کنترل پانل فشار داده و سپس موتور الکتریکی و انتقال حرارت را روشن کنید.

 

ث) دکمه "باتون اون" را بر روی جعبه کنترل فشار داده و " مین درایو" و بک درایو

 

   را روشن کنید.

 

‍ ج ) برای دودقیقه اجازه دهید تا سانتریفیوژ سرعت خود را پیدا کند.

 

ج) دکمه تغذیه گل را فشار دهید .

 

ح) ارام ، ارام تغذیه  گل را به سانتریفیوژ تا میزان دلخواه اضافه کنید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

طرز خاموش کردن دستگاه سانتریفیوژسی دی 500

 

 

 

الف ) ورودی گل را قطع کنید( پمپ تغذیه را خاموش کنید).

 

ب) پس از خارج شدن سالیدها و تمیز ، باول شیر آب ( یا در گل روغنی ،گازوئیل)

 

   را به داخل پمپ تخلیه باز کنید .

 

ت) تمیز کردن سانتریفیوژ را تا خارج شدن آب ویا گازوئیل تمیز ادامه دهید.

 

ث) دکمه خاموش کردن موتور سانتریفیوژ رادر جعبه کنترل پانل فشار دهید و تا

ا

نزدیک شدن سرعت باول تا صفر صبر کنید.سپس دکمه خاموش کردن موتور اصلی

 

را فشار داده و " کانویور" را نیز خاموش کنید.

 

ج) دسته انتقال قدرت را بر روی بریکر باکس" بحالت اولیه ( صفر ) برگردانید.

 

ح) اگر در جای خیلی تری بر روی سانتریفیوژ پوشش قرار دهیدو آبهایی که درون

 

  باول قرار دارند برای جلوگیری از یخ زدگی خارج  کنید.

 

خ) سعی کنید لاین ها را از سانتریفیوژجدا کنید تا گل در لاین ها ته نشین نشوند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

عیب یابی دستگاه سانتریفیوژ سی دی 500

 

1-  موتور الکتریکی کار نمیکند:

 

* میکروسویچ را بررسی کنید                                    

 

* بررسی کنید که کانویور " روشن باشد.                        

 

2- " کانویور "روشن نمیشود:

 

* میکروسویچ ها را بررس کنید.                              

 

*  حدود ترگ دستگاه را بررسی کنید.                       

 

* وضعیت ایست اضطراری را برر سی کنید               

 

*  کارت الکتریکی " بی 1" را در کنترل پانل بررسی کنید.

 

3-  فن خنک کننده کار نمیکند :

 

                     *  حرارت زیر 35 درجه است .      

 

                     * سنسور حرارت خراب است .و درجه صفر را نشان میدهد.

 

                     * درجه گرمائی آور لود یا تنظیم شده دستگاه را در نظر بگیرید. 

 

                     * کارت الکتریکی " بی 2 " را در کنترل پانل بررسی کنید.

 

4-  موتور هیدرولیک " مین درایو" بکار نمی افتد.

 

       * فشار را بر روی ال سی دی مانیتور بررسی کنید اگرفشار مین درایو 195 بار

 

        بار  است معنایش اینست که سنسور خراب است .ومین درایو کار نمیکند.

 

     * کارت الکتریکی "بی 3" را  پانل بررسی کنید.

 

     * کارت الکتریکی " ای بی 1" را تعویض کنید.

 

     * سلونوئید ولو رابررسی کنید.

 

 

5- " بک درایو " هیدرولیک کار نمیکند.

 

     * فشار دستگاه را در روی مانیتور بخوانید.اگرفشار بک  درایو 195 بار بود معناش

 

       اینست که سنسور خراب است و باید عوض شود.

 

   * کارت الکتریکی " بی 1 " را در کنترل پانل بررسی کنید.

 

     * کارت الکتریکی " ای بی 2 " را در کنترل پانل تعویض کنید.

 

     * موتورهیدرولیک بک درایو بیشتر از 500 دور در دقیقه است ویا بک درایو

 

      روشن نشده است.

 

     * سلونوئید ولو را بررسی کنید.

 

 

6- وقتی موتور الکتریکی دستگاه را روشن میکنید شتاب به حداکثرسرعتئ میرسد:   

 

    * در جعبه پی ال سی ازدیاد حرارت را بررسی کنید.

 

    * بررسی و تعویض ولو ایمنی.

 

 

 

 

7- مشاهده سرعت های غیر عادی در دستگاه[:

 

    * سنسور سرعت را بررسی کنید.اگر نیاز باشد دیسک را تمیز و یا سنسور راتعویض نمائید.

 

     * محل ، جایگاه و موقعیت سنسور را بررسی کنید.( سنسور باید حداکثریک میلی

 

       متر از کنترل المنت فاصله داشته باشد).

 

8- مشاهده صدای غیر عادی در دستگاه :

 

     * گریسکاری بلبیرینگها را بررسی کنید.

 

     * بررسی کنید که بلبرینگها خراب نشده باشند.


 
 
Glycol test
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱:٢٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/٥/٢۸
 

Glycol test

 

2-5cc از عصاره گل را در ظرف سانتریفیوژ ریخته سپس kcl  اشباع را به آن اضافه میکنیم تا حجم آن 10cc  شود سپس سانتریفیوژ را 1800 دور می چرخانیم.گلایکول روی سطح آب جمع می شود که از فرمول زیر درصد آنرا حساب میکنیم.

 

*100

 

درصد بدست آمده را از درصد آب کم میکنیم درصد گلایکول بدست می آید.


 
 
Drilling Fluid & Additives
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱:۱٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/٥/٢۸
 

نام ماده

مورد استفاده

فرمول

مقدار مصرف

نسبت

R-5

کند کننده زمان بندش سیمان- معلق کننده افزایه ها در دوغاب

 

0.4-1

Wt

HR-4

کند کننده زمان بندش سیمان – ازدیاد کننده قابلیت پمپ کردن سیمان

 

0.5-1

Wt

HR-7

کند کننده زمان بندش سیمان – تا درجه حرارت 200 درجه فارنهایت

 

0.2-1

Wt

HR-12

کند کننده زمان بندش سیمان - تا درجه حرارت 200 درجه فارنهایت به بالا

 

0.1-0.5

Wt

Calcium oxide

تقویت کننده پایداری گل روغنی – افزاینده حالت قلیایی و PH  گل

 

6-8

ppb

Boric acid

شکننده حالت ژله ای دوغاب سیمان و کند کننده زمان بندش سیمان

 

0.5-1

Wt

X.C polymer

افزاینده گرانروی در گلهای آبی کلسیم دار در ساختن گلهای تکمیل و تعمیر چاه

 

0.5-2

ppb

X.C-20  polymer

رقیق کننده و احیا کننده پیل در گل پایه آبی

 

0.5-1

ppb

X.C-100  polymer

افزاینده گرانروی و اشباع کننده شیل

 

0.5-2

ppb

XPK 2000

جلوگیری از خوردگی فلزات در شرایط اتمسفر

 

به اندازه نیاز

 

SG 5000

جلوگیری از خورندگی هیدروژن سولفوره (محلول در آب)

 

0.2-0.5

Gpb

SE-11

امولسیون کننده و مکمل گلهای روغنی

 

0.2-4

ppb

Spersen

کاهنده گرانروی در گلهایی با ئیلد بالا و جامدات کم

 

2-8

ppb

Stable Hole

اشباع کننده طبقات شیلی ، پایدار کننده گل حفاری و ضد کف

 

1-2

ppb

Irna pol

به مقدار کم کاهش دهنده کف گل (برای گلهایی با وزن کمتر از آب بکار می رود)

 

0.5-1

درصد

نام ماده

مورد استفاده

فرمول

مقدار مصرف

نسبت

Inver Mul

امولسیون کننده ابتدایی در گل روغنی

 

1-2

Gpb

EZ  Mul

امولسیون کندده اصلی و قوی در گل روغنی - در برابر حرارت استحکام دارد- وقتی آب وارد گل شده و با آن مخلوط می شود برای معالجه بکار میرود

 

0.2-4

Gpb

Oil Fase

امولسیون کننده پایه در گل روغنی (کنترل عصاره- استحکام ژلاتینی- گرانروی)

 

4-18

ppb

Bentonite

افزایش گرانروی در آب شیرین – کاهنده عصاره گل – جذب آب

 

15-25

ppb

Benex

رسوب دادن ذرات جامد در گلهای آبی با جامدات کم

 

0.1-0.2

ppb

Starch

کنترل کننده عصاره گل در گلهای اشباع از نمک- تا درجه 225 درجه فارنهایت را تحمل می کند، بعد این درجه حرارت تخمیر می شود و خواص خود را از دست می دهد – در PH کمتر از 11 و نیز درآبی که نمک آن از ppm330000 کمتر باشد تخمیرپذیر است ،بنابراین برای جلوگیری از این حالت به مقدار تدریجی فروم الدئید به گل اضافه می شود.

C4H22O12

8-10

ppb

Impermex

بالا بردن گرانروی گل – کنترل عصاره گل

 

2-5

ppb

Barite

وزن افزا در گل حفاری

SO4Ba

به اندازه نیاز

ppb

Walnut shell

کنترل کننده هرزروی گل همراه با فایبرلاک و میکا

 

5-15

ppb

برمور کلسیم

در گلهای تکمیلی- بعلت فقدان ذرات و وزن مخصوص بالا

 

0.1-0.2

ppb

Bit Lub

کاهش دهنده گرفتگی مته (Torque)

 

3

Gpb

بیکربنات سدیم

رسوب دادن کلسیم در گلهای پایه آبی با PH بالا

CO3HNa

0.5-2

ppb

نام ماده

مورد استفاده

فرمول

مقدار مصرف

نسبت

 

رسوب دادن کلسیم در گلهای آبی با PH بالاتر از 8.3

 

 

 

کربنات سدیم (سودا اش)

PH آن 11.5 است- رسوب دهنده یون کلسیم در گلهای آبی- استفاده زیاد PH گل را بالا میبرد که برای پایین آوردن آن ازsoap (سدیم اسید پیرو فسفات) استفاده می شود

CO3Na2

2-4

ppb

Pipe lax

آزاد کردن مته و لوله های حفاری – دو موقع گیر لوله ها آنرا با گازوییل و اکسید کلسیم مخلوط و استفاده می کنند.

 

0.5-1

Gpb

Petroton

ممانعت کننده ازدیاد گرانروی در گلهای روغنی

 

2-4

ppb

کربنات کلسیم

(پودر لایمستون) وزن افزا در گل آبی و روغنی – قابل حل در اسید کلریدریک

CO3Ca

به اندازه نیاز

 

ذرت

(chips) کاهش دهنده هرزروی گل حفاری

 

به اندازه نیاز

 

Gelton

افزاینده گرانروی در گل روغنی اینور مول

 

1-2

ppb

DS-13

کند کننده زمان بندش سیمان – تا 240 درجه فارنهایت – معلق کننده افزایه ها در سیمان

 

0.3-1

Wt

DS-28

کند کننده زمان بندش سیمان – بالاتراز 240 درجه فارنهایت – افزاینده قابلیت پمپاژ

 

0.2-0.6

Wt

DS-59

کنترل کننده آب آزاد دوغاب سیمان در آبهای نمکدار

 

0.3-0.8

Wt

DS-60

کنترل کننده آب آزاد دوغاب سیمان در آبهای شیرین

 

0.3-0.8

Wt

D-19

کنترل کننده آب آزاد دوغاب سیمان درحرارتهای پایین

 

0.3-0.8

Wt

D-22

کنترل کننده آب آزاد دوغاب سیمان در حرارتهای بالا

 

0.3-0.8

Wt

De air-2

ضد کف در دوغاب سیمان

 

به اندازه نیاز

 

نام ماده

مورد استفاده

فرمول

مقدار مصرف

نسبت

Galena

برای ازدیاد وزن ( SG= 6.8 ) – قابل بالا رفتن تا 240pcf

 

به اندازه نیاز

 

Fer-o-Bar

افزاینده وزن – گرانروی کمتر از باریت ایجاد می کند چون آب کمتری جذب می کند. اگر در محیط گاز H2S باشدبصورت سولفات آهن رسوب می کند. وزن گل را تا 160 pcf بالا می برد(SG=4.7)                                  Fe2O3 + 3H2S ---------àFe2S3 + 3H2O

Fe2O3

به اندازه نیاز

 

Salt

نمک طعام – وزن آب را تا 75 pcf بالا می برد – هنگام حفاری در لایه های شیلی و نمکی گل را از نمک اشباع می کنیم- در سیمانهای با وزن بالا معمولا اشباع کننده و با وزن سبک به عنوان تسریع کننده زمان بندش

 

به اندازه نیاز

 

Hi-Dense

هماتیت یا limonite – وزن افزا در مخلوطهای سیمان و آب – وزن مخصوص 4.7

 

 

 

CaCl2

وزن را تا95pcf بالا می برد – در گلهای بدون مواد جامد (packer fluid )-  کاهنده زمان بندش سیمان – در هوای آزاد نباید باشد

 

به اندازه نیاز

 

CMC-HV

کربوکسی متیل سلولز - برای ازدیاد گرانروی و کنترل عصاره گل در گلهای پایه آبی شیرین، در گلهای نمکی کارآیی چندانی ندارد

 

1-3

ppb

CMC-LV

در گلهای نمکی برای کنترل عصاره گل بکار میرود- تا 275 درجه فارنهایت مقاوم است

 

4-6

ppb

VG-69

افزاینده گرانروی و زیاد کننده قدرت تحمل ذرات در گل روغنی oil fase

 

0.5-2

ppb

DV-22

در گلهای روغنی برای کنترل عصاره گل استفاده می شود. در برابر حرارت مقاوم است

 

2-10

ppb

Lime

آهک معمولی است - برای بالا بردن PH گلهای آبی و روغنی و نیز ساختن گلهای آهکی

Ca(OH)2

2-10

ppb

نام ماده

مورد استفاده

فرمول

مقدار مصرف

نسبت

Caustic soda

یا سود سوز آورکه PH را تا 14 بالا میبرد – 4/1پوند بر بشکه PH را 10-9.5 بالا میبرد- 4/3 پوند بر بشکه PH را  10.5-10بالا میبرد- 1پوند بر بشکه PH را 11.5-11 بالا میبرد-

2 پوند بر بشکه PH را تا 12  بالا میبرد- 4-3 پوند بر بشکه PH راتا 12.5  بالا میبرد

NaOH

 

 

کربنات باریم

PH آن 10 می باشد- بسیار سمی است- برای مقابله با انیدرات (سولفات کلسیم بی آب) بکار میرود- البته چون خیلی سمی است به جای آن از کربنات و بی کربنات سدیم استفاده میشود.

CO3Ba

 

 

Coat 113

جلوگیری از خورندگی در گلهای پایه آبی (Top hole)

 

 

 

Coat 415

جلوگیری از خورندگی لوله ها در آب

 

 

 

ConTol 141

جلوگیری از خورندگی توسط H2S – بصورت محلول در آب است

 

0.1-0.5

Gpb

conTol 400

جلوگیری از خورندگی توسط H2S – بصورت محلول درگازوییل و نفت است

 

0.12-0.25

Gpb

Mil Gard

خنثی کننده اثر H2S در گلهای پایه آبی

 

 

 

Salt clay

در آبهای نمکی استفاده می شود- کنترلی بر عصاره ندارد ولی روی گرانروی اثر می گذارد.

 

 

 

DEXTRID

عصاره گل را کنترل می کند و روی گرانروی اثر زیادی نمی گذارد

 

2-3

ppb

CELEX

برای کنترل عصاره و گرانروی بکار می رود

 

0.5-1

ppb

CYPAN

عصاره را در گلهای آبی کنترل می کند و روی گرانروی اثرمی گذارد

 

0.5-1

ppb

DRISPAC

برای کنترل عصاره و گرانروی در گلهای پایه آبی بکار می رود

 

0.5-1

ppb

DG-55

در گلهای روغنی برای ایجاد ژل بکار میرود

 

2-7

ppb

نام ماده

مورد استفاده

فرمول

مقدار مصرف

نسبت

SE-11

امولسیون کننده در گلهای روغنی است

 

0.25-4

Gpb

DV-33

ماده ای است تر کننده و آبی که برای کاهش سطح جامدات از آن استفاده می شود

 

 

 

CUTTING

بصورت مواد ریز پلاستیکی در کیسه های 110 پوندی است و برای جلوگیری از هرزروی بکار میرود. وقتی با گل مخلوط شود دانه های پلاستیکی باد کرده و کمک خوبی برای جلوگیری از هرزروی خواهد بود

 

 

 

F.C.L

از خانواده تینر است و روی عصاره گل اثر می گذارد

 

 

 

CFR-1

در گلهای آبی برای کاهش گرانروی بالا و در سیمان برای زیاد کردن  زمان  بندش استفاده می شود

 

0.1-0.2

ppb

DURATONE

عصاره گل را در گلهای روغنی کنترل می کند- تا 500 درجه فارنهایت مقاوم است

 

 

 

VERT OIL

امولسیون کننده با OIL است – بصورت پودر سفید در کیسه های 55 پوندی است

 

 

 

KEN- FLOW

در تهیه گلهای روغنی و نیز برای روان کردن مته و لوله های حفاری بکار می رود

 

 

 

EZ Spot

برای جداکردن گل روغنی از سیمان – برای تبدیل گل روغنی به آبی – برای جلوگیری از Differential Sticking

 

 

 

O.M.C

کاهش گرانروی در گلهای روغنی

 

 

 

Drill Treat

برای کاهش Fluid loss و استحکام گلهای روغنی

 

 

 

TORQ TRIM

برای روان کردن بین لوله و دیواره – آزاد کردن لوله در حالت گیر اختلاف فشاری

 

 

 

 


 
 
مشخصات تصویه سیال در کلی جکتور
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱:۱۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/٥/٢۸
 

O.F

U.F

FEED

MW

65-69

105-115

70-73

95

65-68

109-120

70-73

100

66-69

117-130

71-74

110

67-70

121-135

72-75

115

67-70

125-140

72-75

120

68-71

129-145

73-76

125

68-71

133-150

73-76

130

69-72

141-150

74-77

135

69-72

141-155

74-77

140

70-73

145-160

75-78

145


 
 
تعادل فشار در سیال حفاری در چاه
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱:۱٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/٥/٢۸
 

تعادل فشار

وقتی سیلان اتفاق می افتد و متعاقب آن دهانه چاه مسدود می گردد در حقیقت تعادل فشار در جاه برهم خورده است تعادل فشاری که در شرایط حفاری توسط ستون سیال حفاری ایجاد می شد اکنون قسمتی از آن توسط اعمال فشار از سطح که همان فشار بسته چاه در رشته حفاری و لوله های جداری است تامین می شود.

برای بدست آوردن دانسیته سیال حفاری لازم برای برای کشتن چاه از فشار تثبیت شده رشته حفاری در سطح پس از بستن دهانه چاه استفاده می شود. با این فرض که رشته حفاری بطور کامل از سیال حفاری پرشده و این سیال حفاری با دانسیته مشخص یک فشار هیدرواستاتیکی به کف چاه وارد می کند،در مقابل سیال سازندی یک فشار به سیال حفاری وارد کرده که قادر است ضمن جبران فشار سیال حفاری ، فشار اضافی نیز در سطح ایجاد نماید.

SIDPP فشار رشته حفاری در دهانه چاه بسته شده+فشار هیدرواستاتیکی ستون سیال حفاری در رشته حفاری = فشار سیال سازندی

از آنجاییکه سیال درون رشته حفاری و لوله های جداری در تبادل هستند می توانیم رشته حفاری و لوله های جداری را به مثابه دو پایه یک لوله U شکل در نظر بگیریم از آنجاییکه فشار در دو پایه می بایست مساوی و معادل فشار سیال سازندی باشد لذا تعادل فشار در بخش لوله های جداری به صورت زیر خواهد بود.

فشار بسته لوله های جداری در سطح + فشار هیدرواستاتیکی سیال سیلان کرده + فشار هیدرواستاتیک سیال حفاری = فشار سیال سازندی

با توجه به مخلوط بودن سیال سازندی و سیال حفاری در دالیز لوله های جداری ، امکان بدست آوردن فشار سیال سازندی از روی فشار بسته لوله های جداری در سطح وجود ندارد. حال آنکه رشته حفاری یک دست از سیال حفاری پرشده است، به همین دلیل با استفاده از فشار بسته رشته حفاری در سطح می توان فشار سیال سازندی را بدست آورد.

برای کنترل چاه ما نیاز داریم که با توجه به عمق چاه ، سیال حفاری بسازیم که فشاری معادل و یا کمی بیشتر از فشار سازندی در کف چاه ایجاد نماید، با توجه به فشار سازندی محاسبه شده از فشار بسته رشته حفاری در دهانه چاه و دانسیته گل حفاری موجود در چاه و عمق چاه می توانیم شیب فشار سازند را محاسبه و دانسیته سیال حفاری کشتن چاه را بدست آوریم.

دانسیته کشتن چاه باید به اندازه ای بیشتر از دانسیته گل موجود در چاه باشد که با توجه به عمق چاه ، بتواند فشار رشته حفاری در دهانه چاه بسته را جبران کند.

SIDPP(PSI)             + دانسیته سیال حفاری PPG = دانسیته گل کشتن چاه PPG

(ft)x 0.052 عمق چاه

با داشتن فشار سازند دانسیته گل کشتن چاه را می توان از رابطه زیر بدست آورد.

(psi) فشار سازند            = دانسیته گل کشتن چاه PPG

(ft)x 0.052 عمق چاه

کشتن چاه به روش فشار ثابت در ته چاه.

در حال حاضر سه روش کشتن چاه بر پایه فشار ثابت در ته چاه به عبارت زیر وجود دارد.

- روش حفار

- روش وزن و انتظار

- روش تلفیقی

این سه روش در اصول مشابه هستند و تنها از نقطه نظر زمان پمپ کردن گل کشتن با هم متفاوت هستند.

در روش حفار، فرآیند کشتن چاه شامل دو چرخشی  کامل سیال حفاری درون چاه می باشد. در چرخش اول بدون اضافه کردن دانسیته، سیال حفاری را پمپ می کنند تا ته چاه بالا بیاید. انتظار می رود با پمپ کردن سیال حفاری و بالا آمدن ته چاه ، سیال سازندی که سیلان کرده است از چاه خارج میشود. قبل از شروع چرخش دوم دانسیته سیال حفاری را بالا برده تا به وزن لازم برای کشتن چاه برسد، در این چرخش گل کشتن چاه را پمپ می کنند تا ته چاه بالا آید و تعادل فشار در چاه برقرار شود.

در روش وزن و انتظار : گل کشتن چاه را از همان ابتدا پمپ می کنند، با چرخش کامل سیال و بالاآمدن ته چاه ، هم سیال سازندی و سیلان کرده از چاه خارج می شود و هم با استقرار سیال سنگین تر تعادل فشار در چاه برقرار می شود. در واقع دو عمل در یک چرخش سیال حفاری به انجام می رسد.

در روش تلفیقی ، سیال سازندی سیلان کرده را از چاه در شرایطی خارج می کنند که سیال پمپ شده به درون چاه در شرایطی خارج می کنند که سیال پمپ شده به درون چاه به صورت مرحله ای افزایش دانسیته داده می شود تا به دانسیته گل کشتن چاه محاسبه شده برسد. این روش در حقیقت تلفیقی از دو روش فوق است ، نه مانند روش وزن و انتظار منتظر ساختن سیال کشتن چاه می شویم و نه مانند روش حفار سیال موجود پمپ می شود.

روش حفار

در روش حفار سیال موجود ابتدا پمپ می شود تا ته چاه بالا آید و سیال حفاری سیلان کرده از چاه خارج شود. سپس وزن سیال حفاری را بالا برده تا به دانسیته گل کشتن چاه برسد. گل جدید را در گردش دوم پمپ کرده تا ته چاه بالا آید. در گردش کامل دور دوم و استقرار گل گشتن ، فشار چاه متعادل شده و فشار در سطح چاه بسته صفر می شود.

در این روش لازم است ، حداقل دو بار  سیال حفاری بطور کامل از درون لوله های حفاری پمپ و از دهانه لوله های جداری خارج شود. بنابراین در گردش اول سیال سازندی سیلان کرده از چاه خارج می شود و در چرخش دوم گل کشتن چاه پمپ شده و فشار چاه متعادل می شود، این ساده ترین روش کشتن چاه است که نیاز به محاسبات طولانی ندارد. اما در این روش چاه برای مدت طولانی تحت فشار عملیات کشتن چاه قرار می گیرد . مدت زمان عملیات کشتن چاه از دو روش دیگر بیشتر بوده و امکان بروز مشکل در چوک وجود دارد. همچنین فشار در لوله های جداری در گردش اول بیشتر از دو روش دیگر است.

توجه : از آنجاییکه فشار لوله های جداری در این روش حین خارج شدن گاز سیلان کرده از دهانه چاه بسیار بالا خواهد رفت ، لازم است فشار در لوه های جداری در دهانه چاه بسته توسط چوک بگونه ای کنترل شود ، که فشار در این لوله های بیشتر از فشار قابل تحمل آنها نشود.

از این روش اغلب در دستگاه های حفاری کوچک خشکی استفاده می شود ، که تجهیزات و نفرات زیادی در اختیار حفار نیست ، همچنین از این روش در کشتن چاه های جهت دار و افقی استفاده می شود که احتمالا سیلان ناشی از مکش اتفاق افتاده باشد.

به اضافه این روش برای کشتن چاه هایی مفید است که اطلاعات کمی از وضعیت چاه در دسترس باشد.

خلاصه :

در چرخش اول ، سیال موجود پمپ می شود تا از ته چاه بالا آمده و سیال سازند سیلان کرده از چاه خارج شود.

چرخش اول سیال حفاری

1.چاه بسته شده اطلاعات ثبت می شوند.

2.در صورت انتخاب گردش آرام سیال حفاری از روی فشار مربوط به گردش آرام سیال حفاری PCSR فشار لازم برای شروع پمپاژ درون رشته را از رابطه زیر بدست آورید. فشار در دهالنه رشته حفاری چاه بسته + فشار گردش آرام سیال حفاری = فشار شروع پمپاژ  درون رشته

ICP = PCSR + SIDPP

3.چوک را به اندازه یک چهارم باز کرده ، پمپاژ سیال حفاری به درون رشته را به آرامی شروع کرده و کم کم سرعت پمپاژ برای کشتن چاه برسانید.

4.با افزایش پمپاژ و رساندن آن به سرعت کشتن چاه توسط حفار ، شخص مستقر بر روی چوک بایستی با توجه به فشار لوله جداری در سطح ، چوک را به اندازه ای باز کند که فشار روی لوله  جداری در حد فشار بسته چاه ثبت شده ، قبل از شروع پمپاژ باقی بماند.

5.زمانیکه پمپاژ به سرعت کشتن چاه رسید، شخص مستقر بر روی چوک می بایست توجه خود را معطوف فشار رشته حفاری کند ، چوک را به اندازه ای باز کند که فشار روی لو له های حفاری در حد فشار اولیه چرخش سیال حفاری باقی بماند.

6.در گردش بار اول سیال حفاری درچاه لازم است، فشار روی لوله های حفاری توسط چوک ، در حد فشار اولیه چرخش سیال ،ثابت نگه داشته شود ، تا تمام سیال سازندی سیلان کرده از چاه خارج شود. سرعت پمپاژ سیال حفاری نیز بایستی در حد سرعت کشتن چاه ثابت نگه داشته شود.

7.زمانیکه سیال سازندی سیلان کرده از چاه بیرون ریخته شد ،چاه را مسدود کرده و گل کشتن چاه را بسازید.

             SIDPP   +  PPG وزن گل اولیه = وزن گل کشتن چاه

T.V.Dx0.052

گردش دوم سیال حفاری

با پرشدن لوله های حفاری از گل گشتن چاه ، فشارپمپاژ گل کم می شود. در عمل اگر سیال سازندی سیلان کرده در گردش نخست سیال حفاری از چاه خارج شده باشد ، برای ثابت نگه داشتن فشار لوله جداری ، پس از رسیدن سرعت پمپاژ سیال حفاری به سرعت کشتن چاه ، درگردش دوم که گل کشتن چاه در حال پمپ شدن است ، نیازی به تغییر دادن چوک نیست.

تعیین فشار شروع چرخش سیال حفاری

چنانچه چرخش آرام سیال حفاری اتخاذ نشود. فشار شروع چرخش را می توان با استفاده از فرآیند شروع چرخش در روش کشتن چاه به شیوه حفار تعیین کرد.

پس از اینکه سرعت پمپاژ به مقدار ثابت لازم برای کشتن چاه رسید پمپ روی فشار اولیه چرخش سیال حفاری ثابت خواهد ماند، زمانیکه فشار روی لوله های جداری ثابت،نگه داشته شود.

هشدار: وجود یک سرعت پمپاژ کشتن چاه از پیش تعیین شده یک عقیده اشتباه است، نباید به پرسنل گفته شود که یک سیلان منحصرا با یک سرعت خاص کنترل شود.

فرایند کشتن چاه شامل موارد زیر است :

1.نگه داشتن فشار روی لوله های جداری

2.تنظیم پمپ گل روی سرعت پمپاژ کشتن چاه ، تنظیم چوک به شکلی که فشار روی لوله های جداری روی مقدار مشخص شده ثابت بماند.

3.به محض تنظیم سرعت پمپاژ توسط حفار روی فشار جدید، باید جدید پمپاژ مد نظر قرار می گیرد ، لازم بذکر است که فشار پمپاژ تابعی از سرعت پمپاژ و دانسیته سیال حفاری می باشد.

4.اندازه روزنه چوک با سرعت پمپاژ کشتن چاه تنظیم شود.

روش وزن و انتظار

به روش وزن و انتظار ، روش مهندسی و یا روش یک چرخشی نیز گفته می شود. چرا که از نظر تئوری چاه را با یک چرخش سیال حفاری می کشند.

زمانیکه دهانه چاه مسدود شد و فشار در دهانه چاه تثبیت شد. از فشار تثبیت شده لوله های حفاری در دهانه چاه برای محاسبه دانسیته گل کشتن چاه استفاده منی شود. گل کشتن چاه در مخزن ذخیر ساخته شده ، سپس درون لوله های حفاری پمپ می شود. در ابتدای پمپاژ گل کشتن چاه، فشار را باید در حدی افزایش داد که ضمن تامین فشار لازم برای چرخش گل، بر فشار لوله های حفاری در حال چاه بسته نیز غلبه کند. با پایین رفتن گل کشتن چاه و پر شدن لوله های حفاری تا رسیدن گل به مته ، فشار پمپاژ بصورت پیوسته کاهش می یابد. زمانیکه گل کشتن چاه به مته رسید، پمپاژ با فشار لازم برای چرخش سیال حفاری در چاه برابر می شود.

چوک را باید به گونه ای تنظیم کرد که فشار پمپاژ با پایین رفتن گل کشتن چاه از درون لوله های حفاری طبق نمودار تغییرات فشار کاهش یابد. با رسیدن گل کشتن چاه به مته ، فشار هیدرواستاتیکی ستون گل در رشته حفاری ، با فشار سازندی برابر می شود. در ادامه چرخش گل کشتن چاه ، حین بالا آمدن از دالیز چاه سیال سازندی سیلان کرده را با خود به سطح می آورد ، در این مرحله لازم است روزنه چوک را به گونه ای تنظیم کنیم که فشار پمپاژ در حد فشار چرخش نهایی سیال حفاری باقی بماند.

فرآیند اجرای روش وزن وانتظار

برای محاسبه دانسیته گل کشتن چاه در این روش از همان روش محاسبه گفه شده در روش حفار استفاده می شود.

 

SIDPP               + PPG  ون گل اولیه = وزن گل کشتن چاه

T.V.Dx0.052

وزن گل کشتن چاه به PPG و فشار اولیه لوله های حفاری در دهانه بسته چاه (SIDPP) به PSI و عمق واقعی چاه ( T.V.D) به فوت می باشد.

زمانیکه گل کشتن چاه آماده شده ، طبق روش گفته شده در فرآیند قبلی شروع به پمپاژ آن درون رشته حفاری می کنیم.

روزنه چوک را بازنموده و سرعت پمپاژ را به آرامی افزایش می دهیم تا به سرعت پمپاژ کشتن چاه برسد.

در زمانیکه حفار تلاش می کند تا سرعت پمپاژ را به سرعت کشتن چاه برساند،

نفردیگر روی چوک باید تلاش کند تا روزنه چوک را به اندازه ای بازکند که فشار لوله

جداری در حد فشار تثبیت شده زمان بستن دهانه چاه به SICP باقی بماند

زمانیکه سرعت پمپاژ به سرعت کشتن چاه و پرشدن رشته حفاری از بالا، فشار در لوله

های حفاری طبق نمودار رسم شده در شکل 3.5 با تنظیم  روزنه چوک فشار پمپاژ گل

کشتن چاه با پرشدن لوله های حفاری از بالا، متناسب با نمودار رسم شده در شکل 3.5

کم می شود.

تنها با مهاجرت گاز سیلان کرده به دهانه چاه به مته ، فشار پمپاژ بدون تغییر و در حد

فشار چرخش نهایی PCF تا رسیدن گل پمپ شده از طریق دالیز به سطح باقی می ماند.

مانند کشتن چاه به روش حفار ، فشار پمپاژ چرخش نهایی PCF تا زمانیکه سرعت

پمپاژ، تغییر نکند،ثابت خواهد ماند. در صورتیکه سرعت پمپاژ به هر دلیلی اشتباه

انتخاب شده باشد،طبق روشی که قبلا گفته شد، می توان

سرعت پمپاژ را تغییر داد . اما در صورت امکان از تغییر سرعت پمپاژ

صرفنظر کنید.

درفاز دوم که گل کشتن چاه شروع به بالاآمدن  از دالیز چاه می کند و سیال سازندی

سیلان کرده را با خود بالا می آورد، با تنظیم روزنه چوک فشار روی استند پایپ را

ثابت و در حد PCF نگه می دارند، ولی با بالا آمدن سیال سازندی اندک اندک فشار در

لوله جداری در سحطح افزایش یافته و با انبساط گاز در سطح این فشار به حداکثر خود

می رسد، ولی با خروج تدریحی گاز از روزنه چوک و خارج شدن سیال سازندی سیلان

کرده از چاه فشار لوله جداری کم شده ، در نهایت با رسیدن گل کشتن چاه به سطح فشار

لوله جداری در سطح به صفر می رسد، این پایان فرآیند کشتن چاه به روش وزن و

انتظار می باشد.

 5.5 کشتن چاه به روش حجم سنجی

کشتن چاه به روش حجم سنجی اغلب در چاههای تعمیراتی و یا تحت بهره برداری مورد

استفاده قرار می گیرد. در این روش به گاز اجازه نفوذ به سطح تحت کنترل شده ، داده

می شود. گاز با سرعتی در حدود 1000ft در ساعت به بالا حرکت می کند ، برای

 اینکه به حباب های گاز اجازه انبساط دهند، فشار لوله جداری را به گونه ای تنظیم می

کنند ، که حجم مشخصی از سیال موجود در دالیز چاه اجازه سرریز شدن را پیدا کند.

بمنظور حصول اطمینان از ثابت بودن فشار وارده از سوی ستون سیال موجود در دالیز

به ته چاه فشار لوله جداری در سطح را کنترل می کند.

5.5.1 چه موقع از کشتن چاه به روش حجم سنجی استفاده می شود

-در مواقعی که گاز سیلان کرده ، در حال بالا آمدن باشد مسیر پمپاژ را از درون رشته

مسدود و تنها امکان خواندن فشار روی لوله جداری ، درسطح وجود داشته باشد .

-درمواقعی که رشته حفاری در چاه نباشد ، توپک نشت کرده باشد، نمودارگیری توسط

سیم در جریان باشد گاز ناشی از مکش به سطح مهاجرت کرده باشد.

-در زمانی که فاصله مته از کف چاه زیاد باشد

برای محاسبه حاشیه امن فشار کاری در کشتن چاه به روش حجم سنجی از رابطه زیر

استفاده می شود.


 
 
آشنایی با تجهیزات درون چاهی
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱۱:٢٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٥/٥/٢۸
 

آشنایی با تجهیزات درون چاهی

1ـ استرینگ حفاری   

1-1-                      مقدمه

 

 
 

استرینگ حفاری بخش مهمی از تجهیزات حفاری می‌باشد که در مرحله حفاری مابین ریگ و مته حفاری قرار می‌گیرد و یک سرس تجهیزات مکانیکی متصل به هم از قبیل لوله‌های وزنی ، پایدارکننده‌ها، اتصالات و ... بوده که حرکت دورانی را از میز دوار(درایور) واقع در سطح به مته حفاری منتقل می‌نماید.(شکل 1)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

استرینگ حفاری اهداف مختلفی را دنبال می‌کند که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

ü ایجاد یک جریان گل حفاری از ریگ به مته حفاری با حداقل افت فشار ، بدین منظور دو شیر بر روی استرینگ حفاری تعبیه شده است.

ü    انتقال انرژی از سطح حفاری به مته

ü اعمال نیروی فشاری بر روی مته به منظور پیشروی مته درون سازند

ü    راهنمایی و کنترل هدف مته

ü بالا و پایین آوردن مته و کلیه تجهیزات جانبی دیگر در چاه علاوه بر موارد

فوق‌الذکر استرینگ حفاری ممکن است برخی از اهداف زیر را با توجه به نیاز و شرایط خاص حاکم بر چاه به ثمر برساند:

پشتیبانی کردن تجهیزات در انتهای چاه جهت حداقل نمودن ارتعاشات و پرشهای مته

تست نمودن فشار و گل سازند در سرتاسر استرینگ حفاری

بطور معمول تجعیزات بکار رفته در استرینگ حفاری را از فولادهای AISI 4145 عملیات حرارتی شده می‌سازند . و تمام مراحل ساخت مطابق با استاندارد API صورت می‌گیرد.

1-2-                     تجهیزات استرینگ حفاری

اجزای استرینگ حفاری با توجه به کارکرد آن متفاوت می‌باشد. شکل 2 یک نمونه از آن را نشان می‌دهد که همه اتصالات از هرزه گرد تا بخش بالای میل چهار پر در قسمت چپ تصویر و از بخش پایینی میله چهار پر تا مته در قسمت راست تصویر مشخص شده است.(شکل 2)

 

 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شایان ذکر است که استرینگ حفاری با استفاده از هرزه گرد به هوک متصل شده است و حرکت چرخشی درایور بوسیله میله چهارپر به آن انتقال می‌یابد و از دو بخش عمده ذیل تشکیل یافته است:

لوله های حفاری که خود از لوله های متداول حفاری ، لوله‌های سنگین و گاهگاهی یک برقو تشکیل شده است.

تجهیزات درون چاهیBHA

تجهیزات BHA با توجه به نوع حفاری مشتمل بر قسمتهای زیر می‌باشند:

لوله‌های وزنی در انواع و سایزهای متفاوت

پایدارکننده‌ها

جار

دیوار تراش(برقو) غلتشی

اتصالات شوک

مته و اتصالات مته

کاهنده‌ها

میله کوتاه

چال تراش

و ...

1-3- لوله‌های وزنی

یکی از مهمترین بخشهای هر استرینگ حفاری را لوله‌های وزنی تشکیل می‌دهد. این قطعه به طور معمول بلافاصله بعد از اتصالات مته به آن متصل می گردد.وکار اصلی آن ایجاد نیروی فشاری از طریق وزن خود بر روی مته است تا مته بتواند در داخل طبقات سازند به راحتی حرکت کند .واز اهداف دیگر آن موارد ذیل می باشد:

ایجاد مقاومت لازم در هنگام اعمال فشار بر روی مته

بهبود شرایط پایداری مته مانند مینیمم نمودن ارتشاعات وپرشها و...

مینیمم نمودن مشکلات کنترل سیستم با ایجاد سفتی مورد نیاز در"BHA"

انتخاب مناسب لوله های وزنی و"BHA"از بسیاری مشکلات موجود در حفاری جلوگیری می نماید .لوله های حفاری در سایزها وشکل های گوناگون وجود دارند ولی پارامترهای مهم کاری آنها عبارتند از:

قطر حفاری

حداقل افت فشار

راه اندازی وانتقال آسان

استحکام در برابر کمانش

صلیبت

1-3-1- شکل واندازه لوله های وزنی

مقطع این لوله ها به صورت شکل های مختلفی مانند مدور ،مربعی ،مثلثی وشیارهای مارپیچ بوده که معروفترین وپر کاربرد ترین آنها شکل مقطع مدور و شیارهای مارپیچی می باشد.

لوله های وزنی شیار مارپیچی مساحت سطح تماس ما بین لوله وزنی وحفره چاه را کاهش می دهد (شکل3).این لوله های وزنی که شیارهای عریض ولی کم عرض دارند مساحت تماس را 40%الی50%و وزن رانیز 7%الی 10%کاهش می دهند که در نتیجه به دلیل کاهش سطح تماس ، فشار نفوذ نیز کاهش می یابد.

 

 
 
 
 

 

 

 

 

بهینه سازی لوله های وزنی بزرگ تا کنون چندین بار صورت گرفته است وماکزیمم قطر لوله وزنی موجود در حدود 10-8 اینچ است.در حالی که در سالهای گذشته این مقدار 2/1 7-4/3 6 اینچ بوده است .استفاده از لوله های وزنی بزرگ مزایای ذیل را به همراه دارد :

لوله وزنی کمتری برای وزن مورد درخواست جهت اعمال نیرو بر روی مته نیاز               می باشد. اتصالات کمتری در لوله های وزنی به کار می رود . در هنگام تریپ کردن سیستم ،زمان باز وبسته کردن لوله های حفاری کاهش می یابد.

به دلیل نزدیکی قطر لوله حفاری به قطر چاه امکان شکست اتصالات کاهش می یابد.

چاه مستقیم تری حفاری می گردد.

برای داشتن لوله حفاری سنگین بایستی که قطر داخلی کوچک انتخاب شود .با این احوال قطر داخلی متناسب با پارامترهای ذیل انتخاب می گردد:

اندازه تجهیزاتی که به منظور انجام انواع تست ها واندازه گیری ها درون لوله وزنی قرار می گیرند .

میزان افت فشار قابل قبول در جریان گل حفاری

قطر داخلی لوله های وزنی را متناسب با قطر خارجی آنها عددی مابین 2تا3اینچ در نظر می گیرند .قطر خارجی لوله حفاری بین یم مقئار مینیمم ویک مقدار ماکزیمم تعیین می گردد .

مقدار قطر مینیمم به طور مستقیم به صلیبت لوله های وزنی و مقدا قطر ماکزیمم به قطر حفاری بستگی دارد .

 

 
 

جدول1انتخاب لوله وزنی را مطابق با قطر حفاری (به واحد اینچ)وجدول2وزن لوله وزنی را نشان می دهد.

 

 

 

 

 

جدول1- قطر لوله وزنی متناسب با قطر حفاری

 

 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

هنگام استفاده از لوله های وزنی قطور بایستی طراحی دقیق "BHA"متناسب با لوله های حفاری صورت گیرد .به دلیل اختلاف سفتی مابین لوله های حفاری ولوله های وزنی ممکن است لوله های حفاری دچار شکست شوند .لذا برای جلوگیری از این امر بایستی اختلاف سفتی را تا آنجا که امکان دارد با استفاده از لوله های وزنی کوچکتر در بالای"BHA" ویا استفاده از لوله ای حفاری سنگین در بالای لوله ای وزنی به حداقل رساند.

1-3-2- جنس ومراحل ساخت لوله های وزنی

لوله ای وزنی را به طور عموم از ماشینکاری فولاد (U.S)4165H یا     42CD4(NF) بدست می آیند.این فولادها معمولاًاز آلیاژهای کروم ـ مولیبدنیوم بود که به طور کامل خواص مکانیکی را بعد از تمپر وکوینچ شدن دارا می باشند و سختی آنها نیز متناسب با نحوه ماشینکاری حفظ می گردند .فرآیند ساخت در شکل4وخواص مکانیکی متناسب با قطر در جدول 3 آمده است.  

 

 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

برای ایجاد سوراخ درون لوله های وزنی با استفاده از دو ابزار برشازدو انتها به سمت وسط لوله وزنی ،سوراخ را ایجاد می نمایند .در حفاری چاه های جهت دار از لوله های وزنی غیر مغناطیسی استفاده می شود ،زیرا که ابزار آلات اندازه گیری    تنها در استرینگ حفاری عنل می کنند که لوله های وزنی آن بر روی میدان های مغناطسی دستگاه های اندازه گیری تأثیر نگذارد .این لوله های وزنی از آلیاژهای مونل K(ترکیبی بیش از 60%نیکل)ساخته می شوند اما قیمت این فلز بسیار گران می باشد لذا این فلز را با آلیاژ استاتیک آهن کروم –منگنز جایگزین می کنند.

1-4- پایدار کننده ها

 به منظور افزایش پایداری و بهینه نمودن عملکرد در استرینگ حفاری از پایدار کننده ها استفاده می شود .واهداف ذیل را دنبال می کند:

× هم مرکز کردن استرینگ حفاری به منظور افزایش بازده مکانیکی

×    کاهش ضربه های وارده بر استرینگ حفاری

×    کنترل حرکت مته

×    کنترل راستای چاه

استفاده از پایدار کننده ها در چاه های جهت دار ،موتورهای درون چاهی وحفاری با مته سنگبُر سه کاجه وچکش های کوبشی درون چاهی از اهمیت بالایی برخوردار است.

ترتیب قرار گرفتن پایدار کننده ها در استرینگ حفاری با توجه به هدف مورد نیاز متفاوت می باشد .دو ترتیب مهم پایدار کننده ها به صورت پاندولی و تجهیزات درون چاهی انباشته می باشند.

در نوع پاندولی (شکل5-الف) از وزن لوله های وزنی یه عنوان عمل کننده ها بر روی پایداری محور در جهت دادن به مته استفاده می شود در حالی که درترتیب انباشته درون چاهی عمل عکس آن با قرار دادن تعداد معینی پایدار کننده در فواصل مشخص از هم صورت می گیرد.(شکل5- ب)

 

 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

پایدار کننده ها را به سه دسته تیغه چرخشی وتیغه غیر چرخشی وهمراه برقو مطابق با شکل 6تقسیم می کنندونوع تیغه چرخشی به دو نوع تیغه مارپیچی وتیغه مستقیم که هر کدام به دو نوع تیغه کوتاه وتیغه بلند می باشد .شکل7چند نمونه پایدار کننده را نمایش می دهد .

بدنه وتیغه ها را از آلیاژ فولاد  AISI 4145H  با سختی در حدود 345- 285 برینل می سازند و تیغه های مارپیچی راست گرد را بعد از پیش گرم کردن به بدنه جوش می دهند ، تمام تیغه ها با تنگستن کاربیدهای از قبیل    TECNOWIRE (HF 1000)سختکاری سطحی شده اند.

 

 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-5- چال تراش

به منظور حفر چاه با قطر زیاد و یا افزایش قطر یک چاه موجود از چال تراش در استرینگ حفاری استفاده می کنند.این ابزار معمولاً بعد از اتصالات مته به آن متصل  می گردد. وپایدار کننده هایی را در بالا وپایین آن در حفاری های عمودی قرار می دهند.قطر این ابزار در حدود  6 الی 72 اینچ است.

چال تراش را متناسب با نوع سازند حفاری از نوع دندانه فولادی با یاتاقانهای آب بند شده و یا نوع کاتر اینزرتی تنگستن کاربید می سازند.نازل های در زیر شانه کاتر به منظور جریان یافتن گل حفاری تعبیه شده است.

 

 
 

چال تراش را متناسب با قطر چاه ونوع سازند حفاری به سه دسته زیر تقسیم می کنند:

×    سه مخروطی(شکل8)

×    چهار مخروطی(شکل9)

×   

 
 

پنچ مخروطی(شکل10)

 

 

 

 

 

 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

مشخصات فنی چال تراش عبارتند از :

×    اندازه چاه راهنما

×    اندازه چال تراش

×    نوع سازند

×    نوع اتصال بالا وپایین

 

 
 

شکل11محل قرار گیری چال تراش را در استرینگ حفاری نشان می دهد.

 

 

 

 

 

 

 

 

1-6 - دیوار تراش (برقو) غلتکی

 

 
 

قطر چاه در برخی مواقع در اثر ریزش دیواره چاه یا انبساط ومتورم شدن لایه ها،باریکتر از اندازه اولیه می شوند .بدین منظور از دیوار تراش غلتکی استفاده می شود تا محل های باریک وتنگ شده چاه را دوباره به حالت اولیه برگرداند.(شکل12)  

 

 

            

 

 
 

جدول 4- قطعات تشکیل دهنده دیوار تراش دورانی

 

 

 

 

 

 

دیوار تراش بر دو نوع سه تراشنده و شش تراشنده تقسیم می شود که هر کدام از آنها دارای چندین قطعه مختلف می باشند که در جدول 4 تعداد قطعه ها وجنس آنها برای هر نوع دیوار تراش بیان شده است.

کاتر دیوار تراش با توجه به نوع سازند حفاری برسه نوع نرم،متوسط وسخت(شکل13)موجود است .تأمین راستای چاه در دیوار تراش از اهمیت بالایی برخوردار است ، بدین منظور در بالای دیوار تراش پایدار کننده های سنگینی قرار می دهند تا اندازه قطر چاه وپایداری استرینگ حفاری تأمین شود بدنه تجهیزات دیوار تراش از طریق سه کلاس متفاوت به استرینگ حفاری متصل می شوند.

×    اتصال بین مادگی بالا و پایین

×    اتصال بین مادگی بالا ونری پایین

×    اتصال بین مادگی یا نری بالا با مادگی پایین

بدنه را به طور معمول از فولاد  AISI 4145H (M)وکاتر دیوار تراش را از آلیاژ فولاد نیکل کروم – مولیبدنیوم AISI 8620/EN36cمی سازند .البته این آلیاژ را کربن دهی  کرده وسختی آن را به

   58-62 RCمی رسانند.

اطلاعات شناسایی دیوار تراش عبارتند از : 

×    دیوار تراش سه یا شش تراشنده

×    موفقیت دیوار تراش در استرینگ حفاری

×    قطر چاه

×    قطر خارجی لوله حفاری

×    نوع برش

×    اندازه ونوع اتصالت بالا و پایین

 

 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

2-3- تجهیزات وروش های مانده یابی استرینگ ومته حفاری شکسته شده

با تغییر یکی از سه پارامتر ذیل حفار متوجه شکسته شدن استرینگ حفاری می شود .

×    کاهش شاخص وزن

×    افت فشار در پمپ گل حفاری

×    تغییرات گشتاور در میز دوار

معمولاً قبل از شکست ،فشار پمپ گل حفاری به دلیل ایجاد شکاف در استرینگ حفاری  به طور تدریجی کاهش می یابد که در صورت عدم توجه منتهی به شکست در شانه ها ویا لوله ها می شود.اغلب استرینگ حفاری در محل های ذیل می شکند .

× در انتهای لوله وزنی در شانه اتصال نری که در جهت های مختلف خم می گردد.

×    در حدود 50سانتیمتر از انتهای مادگی ابزارهای اتصالی

به محضی که حفار از شکسته شدن استرینگ حفاری اطمینان حاصل کرد ،قسمت بالایی استرینگ حفاری را بیرون می کشد تا قطر عمق شکستگی را مشاهده نموده وبه ابعاد ومقدار مانده پی ببرد.به اندازه ونوع مانده ابزارهای ذیل استفاده می شود .

2-3-1- مته مانده آسیاب کن

نوع مته حفاری که اغلب قطعات فلزی از قبیل مته دندانه ای سه مخروطی ،لوله های حفاری ،دیوارتراشها وتیغه های آن ،ابزارهای اتصالی،مسدود کن موقت،ابزارهای فشاردهنده پکرهای فولادی ومانده های متفرقه آسیاب می کند.مته مانده آسیاب کن بر پنج نوع می باشد:

×    مته مانده آسیاب کن تیغه ای (شکل18)

×    مته مانده آسیاب کن کف تخت(شکل19)

×    مته مانده آسیاب کن افست(شکل20-الف)

×    مته مانده آسیاب کن محدب(شکل20- ب)

×    مته مانده آسیاب کن مقعر

 

 
 

که هر کدام دارای انواع مختلفی از طوقهای مانده یابی وپایدار کننده ها هستند.وقطر خارجی آنها در حدود 4/13 الی2/ 181اینچ با 4 الی 8 تیغه وطول 10 الی 64 اینچ                  می باشد

 

 

 

 

 

 
   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

         

                

                        

2-3-2- آسیاب تیغه مخروطی

آسیاب تیغه مخروطی برای آسیاب کردن لوله های جداری فرو پاشیده شده یا شکسته شده،ایجاد دریچه عبور برای گوه انحرافی وهمچنین آسیاب نمودن انواع مختلف خفه کننده ها به کار می رود.همچنین با آسیابهای دیگری ترکیب شده ویک مانده یاب داخلی را تشکیل می دهند.آسیابهای تیغه مخروطی به سه شکل ذیل می باشند:

× آسیاب های  60ْ به همراه زاویه مخروط  ْ60 (  ْ30 در هر طرف)

×    آسیاب های ْ30 به همراه زاویه مخروط  30ْ ( 15ْدر هر طرف)

×    آسیابهای ْ15 به همراه زاویه مخروط ْ15 ( ْ2/71 در هر طرف)

شکل21- نمایی از آسیابهای تیغه مخروطی را نشان میدهد.

2-3-3- آسیاب راهنما

 

 
 

ابزار آسیاب کن درون چاهی مخصوصی که یک تیوب سنگین به نام راهنما یا رامپ شناور مرزی تا زیر آن گسترش یافته است ودر دهانه پکرها ،تیوپها ویا لوله های حفاری اینزرت می شود.این ابزار قابلیت آسیاب کردن لوله های دور شویی ،کفشک های دورشویی ،اتصالات ایمنی ،کاهنده ها، آویز آستری وکاترهای درونی را دارد وبه علاوه با بارگیری این ابزار استرینگ مانده یابی در مسیر مورد نظر حرکت خواهد کرد وخطر آسیب رساندن به لوله های جداری و آستری دیواره های چاه ،در حین عملیات را از بین می برد .

 

 

2-3-6- لوله رسوب گیر

 

 
 

 

 

برای مانده یابی رولرهای مته ،بلبرینگها ودندانه ها به کار می رود وقبل از استفاده آن مته مانده آسیاب کن را به منظور آسیاب کردن قطعات بزرگ به کار می رود.این لوله در بالای مته قرار می گیرد وسپس گل حفاری به مدت چند دقیقه جریان می یابد وآنگاه به طور ناگهانی این جریان می ایستد.در اثر این جریان تکه های فلز بوسیله جریان گل حفاری حمل شده به درون رسوب گیر می رود.این ابزار برای خلاص شدن از تکه های فلزی که در کف چاه بعد از یک عمل مانده یابی باقی مانده اند مفید می باشد.(شکل25)

 

 

 

 

 

 

 

شکل 25- الف ) حفاری با استرینگ های معمول ب) با استفاده از لوله رسوب گیر

استرینگ حفاری را از محل گیر با پیچاندن باز می کنندو سپس قسمت آزاد شده را بالا کشیده و استرینگ مانده یابی مناسبجایگزین می شود . در ابتدا باید اطمینان حاصل کرد که گشتاور پیچشی در همه شانه های استرینگ حفاری یکسان باشد. بدین منظور از گشتاور واپیچشی بهره می برند.برای این کار میز دوار گشتاور پیچشی را اعمال کرده و سپس جهت گشتاور تغییر کرده و واپیچشی می شود و مقدار این گشتاور واپیچشی تا 80 0/0 گشتاور پیچشی اولیه است. تنش کششی بر روی استرینگ حفاری و اتصالات تا حدود صفر کاهش می یابد . سپس یک ماده منفرجه را با رشته سیمی تا نقطه گیر درون چاه وارد می کنند و در اثر ضربه حاصل از انفجار و گشتاور چپگرد اتصالات باز می شود. سپس یکی از سه عمل زیر می تواند انجام شود .

2-4-1-تجهیزات دور شویی

ایده اصلی برای آزاد کردن مانده ،حفاری مجدد فضای بین دیوار چاه و لوله ها می باشد. بدین منظور تجهیزاتی را به کمک استرینگی(شکل28)به محل مانده می رسانند. که این تجهیزات عبارتند از :

×    یک لوله دور شویی متناسب با قطر چاه و مانده (شکل29-الف)

×    یک اتصال ایمنی که لوله را به کفشک متصل می کند.(شکل29-ب)

×    یک کفشک دورشویی متناسب با قطر چاه و مانده(شکل29-ج)

×    لوله های وزنی

 

 
 

لوله های دور شویی همگی دو پله ای بوده و سطح خارجی و داخلی آنها برجستگیها و فرو رفتگیهای زیادی دارد.

تجهیزات دورشویی همیشه از لحاظ مکانیکی

ضعیف بوده وماکزیمم طول واقعی آنها

 150متر است .

 

2-4-2- کنار گذر زدن  

تصمیم انجام این عملیات زمانی اتخاذ می گردد که تمامی تلاشها برای بیرون آوردن ویا از بین بردن مانده به شکست منتهی شده باشد ویا آشکارا بازیابی مانده در مقایسه با هزینه حفاری یک چاهاندکی منحرف،اقتصادی نباشد.این چاه انحرافی از بالای مانده به موازات هدف چاه متروکه (با فاصله چند متری)حفر می گردد.

مراحل کار مطابق شکل زیر به نحو ذیل است:

× کارگر چاه را در محلی که انحراف صورت می گیرد سیمان کاری کرده ومنتظر می شود تا درپوش در محل محکم شود.

× زمان عملیات کنار گذر زدن در یک چاه جداره دار ،یک آسیاب تیغه دار را جهت ایجاد دریچه بر روی لوله جداری در چاه وارد می کند.

× استرینگ کنار گذر زدن که متشکل از بخش های زیر است را وارد چاه می کنند .

×    یک موتور درون چاهی

×    یک ساب زانویی

×    یک مته حفاری با قطر کمتر از مرحله پیشین

×    گوه انحرافی

× زمانیکه حفاری به اندازه یک طول لوله حفاری صورت گرفت،مقدار انحراف اندازه گیری می شود.

× یک استرینگ حفاری آویز آزاد به درون چاه رانده می شود تا قسمت منحرف شده را برقو کرده وجهت جاه به صورت عمودی درآید .

× سگ دستها با یک استرینگ مخصوص،دیوار تراشی می شوند.اگر چه امروزه اینعملیات به طور کامل انجام می شود واز لحاظ هزینه نسبتاً مناسب می باشد ولی باید پی آمد آن بر روی معماری چاه بررسی گردد.سگ دستی در محل انحراف وجود دارد که بوسیله لوله های جداری پوشیده می شود.ممکن است این استرینگ لوله های جداری مقاومتی در مقابل فشار ایجاد کند به علاوه اگر یک چاه بهره

 

 
 

بهره برداری کنار گذر شده باشد آنگاه استفاده از پمپ میل مکش عملی نخواهد بود.

 

 

 

 

 

 

2-4-3- جار

یک وسیله مکانیکی است که در پایین چاه به منظور اعمال ضربه ،به اجزای درون چاهی استفاده می شود.بدین صورت که انرژی در استرینگ حفاری ذخیره شده وبه طور ناگهانی بوسیله جار،وقتی که عمل میکند،آزاد می شود .اصول کار آن مشابه نجاری است که از چکش استفاده می کند .با توجه به وظیفه جار در استرینگ دو نوع از آن وجود دارد:

×    جارهای حفاری  

×    جارهای مانده یابی

عملکرد هر دو تای آنها مشابه است وهردوی آنها تقریباً بار ضربه ای مشابهی را اعمال می کنند ،اما جار حفاری طوری ساخته شده که بهتر بتواند بارگذاری چرخشی ونوسانی مربوط به حفاری را تحمل نماید .وجارهای مانده یابی در فرآیندهای مانده یابی برای آزاد کردن اجسام گیر کرده در درون چاه استفاده می شود .

جارها می توانند طوری طراحی شوند که به سمت بالا ،پایین یا هر دو طرف استرینگ ضربه بزنند .در زمان گیر کردن استرینگ حفاری درون چاه ،حفار به آرامی استرینگ حفاری را بالا می کشد اما"BHA" حرکت نمی کند . وقتی که قسمت بالای استرینگ حفاری به سمت بالا حرکت کرد به این معنی است که استرینگ حفاری شده وانرژی را در درون خود ذخیره می کند.

وقتی هایی از جار بطور ناگهانی در جهت محوری حرکت کرده وضربه را اعمال نماید .از لحاظ ساختمان داخلی ،جارها بر سه نوع کلی تقسیم می شوند:

×    جار مکانیکی

×    جار هیدرولیکی

×    جار هیدرولیکی / مکانیکی

در حالی که طراحی این سه جار با یکدیگر متفاوت می باشد ،عملکرد آنها مشابه است جارها در رنج وسیعی از اندازه ها وظرفیت ها به منظور اعمال باگذاری ضربه ای به سمت بالا یا به سمت پایین،موجود می باشند.

 

2-4-3-1-جارهای هیدرولیکی  

انرژی مورد نیاز در این جارها از فشار هیدرولیکی سیال بر روی پیستون حاصل می گردد.ومقدار وزمان عملکرد آن توسط کنترلرهای برروی سطح زمین قابل کنترل است. انرژی ذخیره شده در جار در زمان مورد نظر آزاد می شود وسپس بعد از 10الی60ثانیه به حالت اولیه وطبیعی خود برگشته وآماده تکان بعدی می شود.(شکل31)

 

 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جار قابلیت قرار گرفتن تحت فشار را دارد با این احوال جار نبایستی به عنوا نیم کاهنده بین لوله های حفاری ولوله های سنگین قرار گیرد وهمچنین قطر خارجی لوله های وزنی وحفاری بالا وپایین جار بایستی هم اندازه باشد.شکل32-الف یک جار مانده یابی هیدرولیکی وشکل 32- ب محل جار مانده یابی را در استرینگ نشان             می دهد.

 

 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل32- الف)جارمانده یابی هیدرولیکی ب)محل جار مانده یابی هیدرولیکی در استرینگ

2-4-3-2- جارهای مکانیکی  

در این نوع جارها انرژی در داخل فنر مرکزی که کشیده می شود ذخیره می گردد وهر گاه مقدار انرژی ذخیره شده در فنر به مقدار حداکثر خود رسید آزاد شده وجار عمل می کند.شکل33- الف یک جار مانده یابی مکانیکی وشکل33- ب یک جار مانده یابی را در استرینگ نشان می دهد.

2-4-3-3- جارهای هیدرولیکی/ مکانیکی

این نوع جارها می توانند با از کار انداختن شیر کنترل به صورت مکانیکی مستقیم هدایت شوند یا با از کار انداختن قفل فنری به صورت هیدرولیکی عمل کنند در حالت مکانیکی مطابق روش گفته شده،عمل کشیدن جار به وسیله فنر مرکزی صورت می

 

 
 

 

 

 

 

 

 

گیرد وقتی که این کشش به مقدار ماکزیمم مجاز خود می رسد جار عمل می کند .در حالت هیدرولیکی این نوع جارها مشابه جارهای هیدرولیکی عمل می کنند .(شکل34)

2-4-3-4- جنس اجزا جارها  

قطعات اصلی جارها از فولاد آلیاژی کروم-مولیبدنیوم AISI 4145 که عملیات حرارتی وتنش زدایی شده اند ساخته می شوند.استحکام تسلیم آنها تا حدود 140000psi به سختی برینل 310-290 می رسد.البته در محل های مخصوص از آلیاژهای با استحکام 170000psiنیز استفاده شده است.شیرها از آلومینیوم برنز با کارتر های روکشی بالا وتلرانس ساخت حدود 0005/0ساخته می شوند .تمامی اتصالات به کمک چهار رزوه محکم شده اند ودمای کار Oرینگهای درزگیری در حدودC ْ121(250درجه فارنهایت)وحتی گاهی تا C ْ230  (450درجه فارنهایت)می رسد.روغن های هیدرولیکی در رنج مناسبی از دما دارای ویسکوزیته ثابتی هستند.

3- موتورهای درون چاهی

3-1-دلایل استفاده از موتورهای درون چاهی

موتورهای درون چاهی هیدرولیکی بخشی از انرژی هیدرولیک سیالت حفاری رابه انرژی مکانیکی به شکل گشتاور وسرعت چرخشی تبدیل می کنند .این روش تأمین نیروی لازم برای چرخش مته حفاری دارای مزایایی نسبت به روشهای مرسوم حفاری چرخشی وروش های حفاری چرخشی هدایت شونده است که شامل موارد ذیل می باشد :

×    افزایش نرخ نفوذ(Rop)به علت افزایش سرعت چرخش مته

× توانایی حفاری در موقعیت های که امکان چرخش استرینگ حفاری وجود ندارد (مثل Coiled tubingوچاه های با شعاع کم)

×    بهبود عملکرد حفاری جهت دار

× کاهش سایش لوله وزنی ،لوله حفاری ولوله جداری به علت کاهش چرخش استرینگ حفاری

× توانایی بهینه کردن Ropبا مانیتورینگ اختلاف فشار موتور در لوله قائم

× موتورهای درون چاهی بر حسب سرعت وگشتاور آنها دسته بندی می شوند.

3-2- طرز کار موتور درون چاهی

واحدتوان قلب یک موتور درون چاهی می باشد.این قسمت از موتور،وظیفه تغییر انرژی هیدرولیک ایجاد شده بوسیله سیال حفاری را به شکل جریان وفشار به انرژی مکانیکی که باعث کار موتور به صورت گشتاور وسرعت چرخش می شود را فراهم می کند . یک موتور هیدرولیکی به جای گازوئیل یا الکتریسیته از فشار استفاده  می کند.

قسمت توان شامل یک روتور واستاتور می باشد.همان طور که از اسم آنها مشخص است ،روتور جزء چرخشی واستاتور جزء ثابت می باشد.روتورها از یک میله فولادی،ماشینکاری شده وسپس مورد آبکاری کروم قرار می گیرند،در حالی که استاتور شامل یک میله فولادی آستر شده با چرم می باشد .سطح مقطع روترها واستاتورها به وسیله تعداد لابها روی هر قطعه تعریف می شود.لاب مشابه دندانه یک چرخ دنده می باشد که برای تنظیم سرعت خروج  واحد توان به کار میرود .واحد توان با تعداد لابهای بیشتر،گشتاور بیشتر وسرعت کمتری را نسبت به انواع با تعداد لابهای کمتر تولید می کند.

روتورها همیشه یک لاب کمتر از جفت استاتور خود دارند.این مسئله فاصله لازم برای امکان چرخش روتور در استاتور را فراهم می کند.واحد توان معمولاً برحسب نسبت لابهای روتر به استاتور تعریف می شود(مثلاً 2/1یا 5/4).

یکی دیگر از پارامترهای واحد توان ،طول گام می باشد وبه صورت طول یک مارپیچ کامل 360درجه استاتور تعریف می شود.روتور نیز  یک مارپیچ با طول نسبتاً متفاوت تشکیل می دهد.

جفت شدن این طولهای مارپیچ بر روی هم یک فضای خالی آب بندی را در امتداد طول واحد توان ایجاد می کند .جریان گل حفاری به داخل  این فضا باعث چرخش روتور در خلاف جهت عقربه های ساعت در داخل استاتور می شود.

 

 

3-3-اجزای دیگر موتورهای درون چاهی

الف)مجموعه یاتاقانها:

از این مجموعه برای انتقال توان روتور به مته استفاده می شود .به طور داخلی،این مجموعه از یاتاقانهای شعاعی ومحوری تشکیل شده تا از چرخش هم مرکز شفت با حداقل حرکت محوری ومقاومت چرخشی اطمینان حاصل می شود.

یاتاقانهای شعاعی همچنین به منظور محدود کردن جریان سیال بع مجموعه یاتاقان که برای روغن کاری یاتاقانها استفاده می شود ، به کار می رود.

ب)شفت یا اتصال انعطاف پذیر :

از این وسیله برای انتقال توان روتور به مجموعه یاتاقانها استفاده می شود.این شفت طوری طراحی شده است تا امکان چرخش مختلف المرکز روتور و هوزینگ خمشی که ممکن است بین مجموعه یاتاقان واستاتور وجود داشته باشد را فراهم نماید .

ج)هوزینگ خمشی:

موتورهای درون چاهی حاوی هوزینگ خمشی قابل تنظیم می باشند که امکان تنظیم زاویه خمش موتور به وسیله ریگ وبنابراین تنظیم جهت حفاری را فراهم می کند.

د)Trip sub:

از این وسیله برای عبور دادن سیال حفاری بین فضای حلقوی ودرون موتور استفاده می شود.شکل35 نمایی از یک موتور درون چاهی واجزای تشکیل دهنده آن را نشان می دهد.

 

 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

4- ابزار درون چاهی تکمیل چاه

به مجموعه سخت افزاری که از آن برای بهینه سازی تولید هیدروکربن ها از چاه استفاده می شود،به طور کلی ابزرا تکمیل سازی چاه می گویند.این مجموعه می تواند از یک پکر روی لوله جداری تا یک سیستم شامل المان های فیلتر کردن مکانیکی بیرون لوله مشبک ویا یک سیستم کنترل واندازه گیری کاملاًاتوماتیک که باعث بهینه سازی اقتصادی مخزن بدون دخالت مستقیم اپراتور (یک سیستم تکمیل سازی هوشمند)می شود،باشد .به عبارت دیگر تکمیل سازی چاه یک اصطلاح کلی می باشد که از مونتاژ یک سری از ابزرا لوله ای شکل در پایین چاه وتجهیزات مورد نیاز برای تولید ایمن و مؤثر از یک چاه نفت یا گاز تشکیل شده است.نقطه ای که در آن فرآیند تکمیل سازی شروع می شود،بستگی به نوع وطراحی چاه دارد .هر چند که گزینه های زیادی اعمال می شود یا فعالیت هایی در طول فاز ساخت یک چاه صورت می گیرد که تأثیر کاملاً مشخصی بر ویژگی های چاه دارد .

4-1- پکر

پکرها معمولاً به داخل لاینر ولوله جداری تولیدی هدایت شده ومحکم می شوند.این اجزا فشار را در فضای حلقوی چاه محدود کرده به طوری که لوله جداری وپوشش سیمان آن نوسان های زیادی را در تنش های فشاری متحمل نشوند .به طور خلاصه پکر فضای حلقوی چاه رااز هر گونه تماس فیزیکی با سیال داخل چاه وفشار پایین چاه ایزوله می کند.

4-1-1- انواع اصلی پکرها:

یک پکر اساساًبوسیله مکانیزم جازدن آن در چاه،نوع آب بندی،وسیله بازیابی آن از چاه (پکر بازیابی شونده یا دائمی)ونوع اتصال لوله پکر دسته بندی می شوند .اولین معیار دسته بندی پکر ها معمولاًوسیله بازیابی از چاه می باشد.

× پکرها بوسیله گیره های فولادی جازده می شوند،بطوری که این شیب راه های مخروطی شکل در امتداد آنها فشار داده می شوند،به لوله جداری محکم می شوند.همچنین یک آب بند که از رینگ های  لاستیکی تشکیل شده استر،بر جداره داخلی لوله جداری فشرده می شود.

×    پکرها می توانند به سه روش مختلف بازیابی شوند:

1- درمورد پکرهای دائمی می توان بوسیله حفاری یا آسیاب کردن بیرون کشیده شوند.

2- فعال کردن پین ها یا رینگ های برشی بوسیله کشید ن روی لوله مغزی،این حرکت گیره های نگه دارنده را آزاد می کند.این روش برای پکرهای بازیابی شونده می باشد بعضی از آنها نیازمند یک ابزار بازیابی ویژه می باشند .

3- آزاد سازی مکانیکی بدون فعال کردن پین ها یا رینگهای برشی:این روش بای پکرهای مکانیکی موقتی است که اساساً در استرینگ های ویژه برای تست چاه ،سیمان کاری ترمیمی ،اسید زنی وغیره مورد استفاده قرار می گیرند.

×    اتصال پکر – لوله مغزی می تواند دو نوع باشد :

1- صلب:که در آن لوله مغزی بر روی پکر ثابت می شود .

 

 
 

2- نیمه آزا د:در این حالت لوله مغزی به داخل پکر بوسیله یک لوله با المان های آب بند وارد می شود به طوری که لوله مغزی می تواند آزادانه به سمت پایین یا بالا حرکت کند .رنج مجاز حرکت لوله مغزی به طول لوله ای که با المان های آب بند مجهز شده است وبه موقعیت اول آن بستگی دارد .به علاوه حرکت به سمت پایین بوسیله یک ضامن متوقف کننده محدود می شود .

 

 

 

 

4-1-2-انتخاب پکر

 

انتخاب نوع پکر بستگی دارد به:  

× مقاومت پکر ومکانیزم تنظیم آن به تنش های مکانیکی وهیدرولیکی در چاه :

1-اختلاف فشار مجاز

2- فشار وکشش مجاز در محل اتصال پکر – لوله مغزی وپکر- لوله جداری

3- دمای مکانیزم برای الاستومرها

×    روش های جازدن وبازیابی

×    ضمائم موجود

×    هزینه نصب در مرحله تکمیل اولیه چاه وفرآیندهای تعمیراتی

×    کیفیت پکر وتجارب استفاده کننده ها از آن

علاوه بر موارد ذکر شده ملاحضات زیر در انتخاب پکر باید در نظر گرفته شود:

×    قطر درونی لوله جداری

×    قطر درونی پکر که لوله از آن عبور می کند

×    مقاومت الاستومرها

×    متالوژی (مسائل مربوط به خوردگی)

4-1-3- پکرهای تولید دائمی

پکرهای دائمی همچنین به عنوا نپکرهای قابل حفاری نیز نامیده می شوند .مثال نوعی از این نوع پکرها ،پکر دائمی 415Dساخت شرکت"Baker"می باشد (شکل36).

این پکر از یک ماندرلی داخلی(1a)تشکیل شده است مه درون آن سنگ زنی و پولیشن شده و در بالای آن یک رزوه مربعی چپگرد قرار دارد.(1b)بیرون ماندرل داخلی به ترتیب از پایین به بالا از اجزاء زیر تشکیل شده است :

×    یک راهنمای پایینی(2)که روی ماندرل داخلی پیچ می شود.

× گیره ها محکم کننده پایینی (3)ومخر.طی محکم کننده آنها (4)

×    المان آب بندی لاستیکی (6)با رینگ های ضد اکستروژر (5)و(7)

× گیره های محکم کننده بالایی (9)ومخروط های محکم کننده سربی آنها (8)اسلیو جازدن بیرونی (10)که به مندرل داخلی (1a)پیچ شده است.

رینگ دندانه ای ضامن دار (11)به اسیلو جازدن بیرونی (10)امکان می دهد که به سمت پایین در ارتباط با مندرل داخلی (1a)لغزش نموده اما از حرکت معکوس آن جلوگیری می کند ودر نتیجه پکر بصورت دائمی جا زده می شود.

این پکر تماماً قابل حفاری (برای برداشتن آن)بوده وتمام قطعات آن به جز المان های آب بند از چدن ،منیزیم ،سرب وبرنز ساخته می شود .این نوع پکر قبل از راندن لوله مغزی نهایی وروی کابل الکتریکی مجهز شده با یک وسیله جازدن مناسب ،یا روی یک استرینگ حفاری یا استرینگ لوله مغزی همراه با ابزار جازدن متناسب به داخل هدایت شده وجازده می شود.

4-1-3-1- اتصال پکر 415D-لوله مغزی

دو نوع اتصال که در زیر شرح داده می شوند برای انتخاب وجود دارد.

الف-"Anchor seal assembly"-(شکل 37-الف)

در این حالت یک رزوه لاستیکی لوله مغزی را به پکر محکم می کند .آب بندی بوسیله المان های آب بندی انجام می شود.این مجموعه باید از حداقل دو توده آب بند تشکیل شده باشد.

ب-"Locator seal assembly"-(شکل37-ب)

 

 
 

این قطعه نهایی دارای المان ها آب بند می باشد که امکان می دهد که لوله جداری در داخل پکر لغزش نماید .هرچند ،یک ضامن متوقف کننده که در جای رزوه قرار داده می شود ،حرکت به سمت پایین را محدود می کند.

                                 شکل37- انواع اتصالات پکر

4-1-3-2- معایب ومزایای پکرهای دائمی

این نوع پکر دارای طراحی ساده ای بوده وشامل

 مکانیزم پیچیده ای نمی باشد .این نوع پکر از

 ضریب اطمینان باایی برخوداربوده و می تواند تست های مکانیکی قابل    واختلاف فشار بالایی را تحمل نماید .همچنین این پکر دارای بالاترین رنج قطر درونی سیال برای یک قطر لوله جداری مشخص می باشد . این

 پکر انعطاف پذیر بوده ومی تواند در طول فرآیندهای تعمیر چاه به منظور تغییر تجهیزات تولیدی مورد استفاده قرا  گیرد.از بزرگترین عیب پکرهای دائمی این است که تنها می توانند بوسیله آسیاب کردن یا حفاری برداشته شوند .یعنی اینکه به منظور حذف این نوع پکر بعد از برداشتن تجهیزات سرچاهی وبیرون کشیدن لوله باید از استرینگ حفاری استفاده شود .عیب دیگر این است که اگر لوله مغزی برای یک دوره زمانی طولانی حرکت نکند  ،المان های آب بند لوله مغزی به مندرل داخلی پکر می چسبد .برعکس ،حرکت زیاد لوله باعث سایش المان های آب بند می شود.

این نوع پکر اغلب در چاههای تولید گاز مورد استفاده قرار می گیرد

 

4-1-4- پکرهای قابل بازیابی

این نوع پکرها طوری طراحی شده اند که بتوانند به سادگی باز شده وبدون آسیاب کردن یا حفاری آن از داخل چاه بیرون کشیده شوند .بنابراین همه آنها دارای مکانیزمی می باشند که بتوانند در مواقع لزوم باز شوند .بسته به مدل ،پکرها می توانند بصورت مکانیکی با هیدرولیکی جازده شوند وتمام آنها به لوله مغزی بصورت دائم متصل می شوند .هر چند که،می توان از یک اتصال جداکننده (یا صفحه جداکننده)در استرینگ لوله  مغزی در بالای پکر استفاده کرد.

4-1-4-1- پکرهای قابل بازیابی هیدرولیکی

این پکره با اعمال فشار به استرینگ تولیدی جازده می شوند (شکل38).اسلیپهای جداکننده (1)زیر آب بند (2)قرار داده می شوند،که معمولاً از سه المان آب بند لاستیکی تشکیل می شوند.المان های آببند اغلب دارای سختی متفاوتی می باشند وبر طبق شرایط جازدن وعمق چاه انتخاب می شوند .این المان ها بوسیله رینگهای (3)که اکستروژن را در لاستیک ها کاهش می دهند ،از یکدیگر جدا می شوند.اسلیپها ،پکر را در جای خود نگه داشته واز لغزش به سمت پایین پکر در زمانی که وزنی روی آن می باشد،جلوگیری می کنند .همچنین استفاده از دکمه های نگهدارنده (4)(دکمه های اصطکاکی که زمانیکه فشار زیر پکر بالاتر از فشار فضای حلقوی چاه باشد ،به صورت هیدرولیکی فعال می شوند)کمک می کند که پکر به سمت بالا لغزش پیدا نکند.

 

 

 

 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

این پکرها پیچیده تر از نوع دائمی آن می باشند ،اما زمانیکه هدف جازدن پکر به طور مستقیم با لوله مغزی تولیدی نهایی می باشد ،هیچ جایگزینی ندارد .راندن این نوع پکرها در چاههای منحرف شده نسبتاً ساده است ،ودر تکمیل سازی های دو گانه یا حتی سه گانه می توانند مورداستفاده قرار گیرند .همچنین می توان دریک زمان چند پکر را به داخل چاه جازد.در نهایت ،باید خاطر نشان کرد که بصورت تئوری بازکردن وبازیابی این نوع پکرها راحت است . به محض اینکه آنها به بیرون کشیده شدند           می توانند مورد بازرسی مجدد قرار گرفته ودوباره مورد استفاده قرار گیرند .  

هر چند که سیستم جازدن وباز کردن هیدرولیکی بر حسب فضای موجود پر هزینه بوده ودر نتیجه قطر درونی موجود برای عبور سیال را در یک لوله جداری مشخص محدود می کند.  

جازدن آن نیازمند استفاده از یک درپوش ویک مغزی نشاننده در زیر پکر یا یک توپی که روی یک نشیمنگاه قابل ردیابی انداخته می شود ،می باشد .دراین حالت درپوش ممکن است بچسبد یا اینکه توپی به خوبی در نشیمنگاه جا نگیرد یا ممکن است به داخل کشیده شود .این نوع پکرها از موادی که به آسانی قابل آسیاب کردن باشند،ساخته نمی شوند .در نتیجه بیرون کشیدن این نوع پکرها که در داخل چاه گیر کرده بوسیله حفاری برحسب زمان،پول وابزار مورد استفاده بسیار گران می باشد .

پکرهای هیدرولیکی قابل بازیابی دارای نوع دوتایی نیز می باشند (شکل39).روش جازدن وبازیابی آنها فرقی با دیگر انواع پکرهای هیدرولیکی قابل بازیابی ندارد.بسته به مدل انتخابی،این نوع پکرها می توانند با افزایش فشار در استرینگ کوتاه یا در استرینگ طویل جازده شوند.پکرها بوسیله کشش روی استرینگ طویل باز می شوند.

شکل38- پکرهای قابل بازیابی هیدرولیکی

شکل 39-پکرهای هیدرولیکی قابل بازیابی نوع دوتایی

4-1-4-2- پکرهای قابل بازیابی مکانیکی

این پکرها  به ندرت در استرینگ نولیدی دائمی مورد استفاده قرار می گیرند (شکل40).برعکس این نوع پکرها برای استرینگ موقتی تست ،سیمانکاری یا شبیه سازی ،عالی می باشند .این به دلیل آن است که آنها می توانند فوراًبدون نیاز به بیرون کشیدن دوباره جازده شوند ودلیل دیگر اینکه بازیابی آنها

 

 
 

 ساده است .بطور عموم ،این پکرها با بالشتکهای اصطکاکی

 مجهز شده اند که اسپیل ها با چرخش 0ْ9در یک شکاف

 jآزاد وفعال می شوند .باز کردن آنها بسیار ساده است و

معمولاً عکس روش جازدن آنها می باشد.پکرهای قابل

بازیابی مکانیکی به نوبه خود دارای دو نوع کششی و فشاری می باشند.(شکل41).

4-2- آویز های لوله آستری

به طور کلی آویز لوله آستری به وسیله ای گفته می شود

که لوله آستری را به لوله جداری متصل می کند. آویزهای

 آستری امکان می دهند که لوله جداری بدون امتداد

 استرینگ به سطح در درون چاه معلق نگه داشته می شود. از لوله های آستری حفاری برای ایزوله کردن قسمت های باز درون چاه در طول فرایند حفاری استفاده می شود. از لوله آستری فرآوریبه منظور ایجاد قسمتهایی از چاه برای ساپروت حفره چاه و ایزوله کردن قسمت های مختلف چاه استفاده می شود. آویزهای آستری به طور کلی دارای دو نوع هیدرولیکی و مکانیکی می باشند که هر کدام از این دو نوع دارای دو نوع تک مخروطی و چند مخروطی می باشند.

 

 

4-2-1- آویزهای آستری هیدرولیکی  

آویزهای آستری هیدرولیکی ،لوله آستری را در لوله جداری با فشار هیدرولیکی استرینگ کاری به منظور محکم کردن لوله گیرها،نگه می دارند. این نوع آویزها در دو نوع تک مخروطی و چند مخروطی موجود می باشند. آویزهای تک مخروطی مناسب برای کاربردهای عمومی می باشند. در صورتی که آویزهای نوع چند مخروطی ظرفیت آویزان کردن بیشتری را برای لوله های آستری طویل و سنگین فراهم می کنند. در هنگام سیمانکاری لوله آستری ،انتقال سیمان می تواند با چرخش لوله آستری در طول سیمانکاریافزایش یابد. چرخش لوله آستری می تواند با استفاده از یک آویز هیدرولیکی چرخشی انجام شود.این آویزها دارای یاتاقان هایی می باشند که امکان چرخش لوله آستری را بعد از محکم شدن آن فراهم می کنند . نمایی از انواع هیدرولیکی این آویزها در شکل 42 نشان داده شده است.

 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4-2-2- آویزهای لوله آستری مکانیکی  

در آویزهای لوله آستری مکانیکی ،لوله آستری بوسیله چرخش یا بالا یا پایین بردن استرینگ کاری به منظور سفت کردن لوله گیرهای آویز،روی لوله جداری محکم می شود. این نوع آویزها نیز مانند نوع هیدرولیکی دارای انواع تک مخروطی و چند مخروطی می باشند . همچنین نوع چرخشی آویزهای آستری مکانیکی به منظور افزایش قدرت باند سیمان نیز موجود می باشد. نمایی از انواع مختلف آویزهای لوله آستری مکانیکی در شکل 43 نشان داده شده است.

 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

4-2-3-آویز لوله آستری به همراه پکر  

نوع دیگری از آویزهای آستری می باشد که در جاهاییکه استفاده همزمان از آویز و پکر مطلوب است ،از آن استفاده می شود(شکل44).

این وسیله ابزار سر کوله کردن می باشد و تحت نام های "sliding  sleeve" و"sliding  side  door  ", SSDیا SSشناخته می شود (شکل45). ارتباط بین لوله مغزی و فضای حلقوی چاه بوسیله ابزار یک "sliding   sleeve"(1)بر قرار یا قطع  می شود. بوسیله یک ابزار بالابر که روی "slick sleeve" قرار می گیرد،"sleeve" (1)بالا برده می شود بطوریکه پورتهای (2)را که در بدنه شیر (3)ماشین کاری شده است باز و بسته می کند.

ماشین کاری ویژه بدنه امکان می دهد که فنرهای انگشتی "sleeve"را در موقعیت مورد نیاز قفل می نماید.

سطح مقطع پورتها  بزرگتراز سطح مقطع لوله مغزی می باشد و در نتیجه نرخ جریان سیال نسبتاً بالایی را می توان از آن بدون ریسک سایش شیر عبور داد برعکس،انتظار می رود که آب بندیها (5)و (6)بعد از اینکه"sliding  sleeve"چندین بار بالا برده شد،خراب شود . این عمل باعث نشتی بویژه در حضور گازها یا رسوبات می شود. بر همین اساس ،پیشنهاد می شود که از "sliding  sleeve"باستثنای مرحله تکمیل سازی اولیه یا هنگام تعمیر چاه استفاده نشود.  

4-4- مغزی نشاننده

به منظور برآوردن نیاز های اندازه گیری ،تسهیل کردن نصب تجهیزات یا انجام دیگر فعالیت های ایمنی ،لوله مغزی با قطعات ویژه ای مجهز می شود که به آنها مغزی نشاننده می گویند بطوری که ابزار مکانیکی می توانند معمولاً بوسیله کابل در آن بنشینند.(شکل46).

وظایف اصلی مغزی نشاننده عبارتند از:

×    تست فشا تمام یا بخشی از لوله مغزی

×    تست کیپ بودن ادوات سر کولاسیون

×    اعمال فشار به لوله مغزی برای جازدن پکر هیدرولیکی

×    ایزوله کردن لوله مغزی از فشار سنج

× ترک نمودن ابزار اندازه گیری فشار ویا درجه حرارت در چاه بطور موقت ،اگر ممکن باشد ،بطوریکه تداخل زیادی با شرایط تولید چاه نداشته باشد.

یک تعداد زیادی ابزار برای برآورده ساختن هر کدام از این فعالیت ها موجود می باشد .آنها معمولاً به روی زیر یک ماندرل (یا یک "Lock mandrel")که آنها را در جای خود در مغزی نشاننده حفظ می کند ،پیچ می شوند.

در طول تکمیل چاه،موقعیت،تعداد وانواع مغزی نشاننده در چاه باید به دقت مشخص شود وبر طبق موارد ذیل انتخاب می شود:

× هر فرآیندی که ممکن است در زمانهای آینده در چاه انجام شود

× کاهش قطر درونی مغزی نشاننده،به ویژه برای ابزاری که باید عمیق تر به داخل چاه رانده شود.

به طور عمومی ،معقول است که تعداد مغزی نشاننده به یک مقدار حداقل محدود شود ،به طوری که در بیشتر موارد دو یا سه تا از آنها کافی می باشد.

انواع مختلفی از مغزی نشاننده برای فروش وجود دارد،اما همه آنها حداقل دو نقطه را در نظر می گیرند:

× یک شیار قفل کننده که امان می دهد به ابزار که به طور مکانیکی به مغزی نشاننده قفل شوند که اگر لازم باشد،مندرل با یک قفل مجهز می شود.

× یک حفره آب بند که در آن آبندی بین مغزی نشاننده وابزار ایجاد می شود که اگر لازم باشد از آب بندهای نوع هفت شکل که روی مندرل سوار می شوند،استفاده می گردد.باید خاطر نشان کرد که قطر این حفره آب بند به عنوان قطر مرجع برای مغزی نشاننده تحت اصطلاح قطر اسمی عمل می کند که به صورت اعشاری بیان شده وبه صدم اینچ محدود می شود(برای مثال ْ81/2 برای مقدار واقعی 821ْ/2).به منظور قرار دادن ابزار در مغزی نشاننده بدون اینکه این ابزار در حالی که به داخل رانده می شوند در لوله مغزی گیر کند وبدون اینکه آب بندها آسیب ببینند،قطر اسمی مغزی باید حدافل کوچکتر از گذرگاه لوله مغزی باشد .

دو گروه از اصل مغزی نشاننده که حفر کامل و نرونده از پایین نامیده می شوند وجود دارند :

× مغزی نشاننده نوع حفر کامل بوسیله یک قطر عبوری که مساوی با قطر اسمی مغزی نشاننده یعنی حفره آب بند آن باشد،شناخته می شود.اگر چه باید خاطر نشان کرد که این نوع مغزی نشاننده یک محدودیتی را با در نظر گرفتن قطر درونی لوله مغزی ایجاد می کند.(به خاطر آورده شود که قطر اسمی مغزی نشاننده باید حداقل کوچکتر از گذرگاه لوله مغزی باشد)این گروه مغزی نشاننده از انواع زیر تشکیل شده اند:

×    حفره کامل ساده که اغلب حفره کامل نامیده می شود.

×    حفره کامل انتخابی که انتخابی نامیده می شود

× حفره کامل نرونده از بالا که اغلب نرونده از بالا نامیده می شود

× مغزی نشاننده نوع نرونده از پایین که اغلب نرونده نامیده می شود وبا یک قطر عبوری شناخته می شود که کوچکتر از قطر اسمی حفره آب بندی می باشد.یک برآمدگی باعث ایجاد محدودیت در انتها می شود .

4-4-1- مغزی نشاننده نوع حفره کامل

4-4-1-1- مغزی نشانده نوع حفره کامل ساده

این نوع مغزی نشاننده تنها دارای یک شیار قفل کننده ویک حفره آب بند می باشد که آنها جریان سیال را محدود نمی کنند (شکل47).در نتیجه در صورت نیاز تعداد زیادی از آنها با قطر اسمی مشابه می توانند به طور تئوری در یک چاه قرار داده شوند.در عمل،این تعداد به چهار مغزی نشاننده با قطر اسمی مشابه محدود می شود .

4-4-1-2- مغزی نشاننده نوع حفره کامل انتخابی

این نوع مغزی نشاننده دارای یک پروفیل انتخابی می باشد(شکل48).حالت انتخابی آن با انتخاب یک پروفیل قفل کننده روی یک منادرل مطابق با پروفیل درونی  مغزی نشاننده که ابزار به آن فیت می شود ،بدست می آید.

4-4-1-3- مغزی نشاننده حفره کامل نرونده از بالا

بخش بالایی این نوع مغزی نشاننده در مقایسه به حفر ه آب بند بزرگتر              می باشد(شکل49).این هندسه امکان می دهد که ماندرل با یک رینگ نرونده از بالا با قطر بزرگ از حفره آب بند مغزی نشاننده در مغزی نشاننده متوقف شود.به این ماندرل اصطلاحاً نرونده از بالا می گویند و زمینه مغزی نشاننده نیز اغلب نرونده از بالا نامیده می شوند .

4-4-2- مغزی نشاننده نوع نرونده از پایین   

این نوع مغزی نشاننده یک شکل ماشینکاری شده در پایین آب بند دارد(شکل50).این شکل ویژه نرونده از پایین نامیده می شود. وماندرل منطبق بوسیله آن متوقف می شود.قطر ماندرل کوچک از قطر حفره آب بند بوده ولی بسیار نزدیک به آن می باشد .جدول 5به طور خلاصه انواع اصلی مغزی نشاننده فراهم شده بوسیله سازندها ومدلهای معادل آنها را برای هر دو دسته اصلی حفره کامل و نرونده از پایین نشان می دهد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4-5- شیر اطمینان زیر سطحی

 

 
 

بسته به محیط ونوع وفشار زیاد تولیدی ،لازم است که یک شیر اطمینا ن زیرسطحی SSSV در داخل چاه قرار داده شوند .این شیر به عنوان شیر مکمل سرچاهی در صورتی که شیر سرچاهی به علت های مختلف از جمله شکست شیر یا خراب شدن سرچاهی از کار افتاده باشد،عمل می کند(شکل51).

 

 

 

 

 

 

 

4-5-1- شیر اطمینان زیر سطحی کنترل شونده از زیر سطح(SSCSV)

این نوع شیر آلات اغلب "Strom choke"نامیده می شوند.آنها بوسیله کابل فولادی جازده می شوند .آنها چاه رابعد از انجام یک اصلاح در شرایط سیلان در جایی که قرار داده شده اند می بندند :

×    وقتی که نرخ سیلان اولیه افزایش پیدا می کند .

×    وقتی که یک افت فشار در مقابل شیر وجود دارد .

4-5-1-1- شیرهای اطمینان اختلاف فشاری این شیرها به عنوان شیرهای اختلاف فشاری یا شیرهای اطمینان سرعتی شناخته می شوند وبه طور طبیعی باز می باشند(شکل52).یک چوک که در شیر قرار داده می شود باعث افت فشار در هنگام جریان می شود واین عمل کمک می کند که شیر بسته شود.یک فنر برگشت دهنده باعث می شود که شیر د شرایط باز نگه داشته شود.اگر نرخ سیلان به طور پشت سر هم افزایش بیابد ، افت فشار ایجاد شده یک نیرویی برای بسته شدن اعمال می کند که بالاتر از نیروی برگشت فنر بوده وشیر بسته می شود.

4-5-1-2- شیرهای اطمینان عمل کننده با فشار

این شیرها همچنین تحت اصطلاح "Ambient safety valves"نیز شناخته می شوند (شکل53).مکانیزم بسته شدن بوسیله یک فنر برگشتی ویک محفظه گاز کنترل می شود وفشار چاه باعث می شود که چاه باز نگه داشته شود .

4-5-2-شیرهای اطمینان زیر سطحی کنترل شونده از سطح(scssv)

این نوع شیرها از سطح بوسیله فشار هیدرولیکی کنترل می شوند.فشار کنترلی روی یک جک عمل میکند که "Sleeve"را به عقب زده ودر نتیجه شیر باز می شود.در همان زمان این عمل یک فنر برگشتی قوی را فشرده می کند تا زمانی که فشار کنترلی در روی شیر نگگهداشته شود شیر باز باقی می ماند هرچند که ،وقتی این فشار از یک حد آستانه معین کمتر می شود شیر تحت اثر فنر برگشتی می تواند بسته شود.

4-5-2-1- شیر های اطمینان قابل بازیابی کابل فولادی (WLR)شیر به ی کماندرل وصل می شود که ط.وری اصلاح شده که فشار سیال کنترلی را به جک شیر منتقل کند(شکل54).قرارد ان شیر وماندرل آن در مغزی نشاننده مستلزم دقت بالا می باشد وجازدن وقفل کردن آن در مغزی نشاننده بسیار بحرانی است.

 

 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4-5-2-2- شیرهای اطمینان قابل بازیابی لوله مغزی (TR)

توصیه می شود که از محدود کردن قطر عبوری در چاههای با نرخ تولید جلوگیری شود .بعلاوه ،بویژه برای چاه های گاز ،این محدودیت نزدیک سطح ،مطابق با یک منطقه ای است که شرایط فشار ودما ممکن است برای تشکیل هیدرات باشد.

بنابراین این نوع چاه ترجیحاً با شیرهای قابل بازیابی لوله مغزی که دارای قطر درونی مشابه با لوله مغزی هستند مجهز می شود (شکل55).به منظور تغییر شیر،استرینگ تولیدی باید بیرون کشیده شود.

4-5-2-3- شیرهای اطمینان ترکیبی

شیرهایی که روی لوله مغزی پیچ می شوند دارای یک سطح مقطع درونی می باشدکه مطابق با لوله مغزی می باشند.اما زمانی که لازم است عوض شوند نیازمند یک کار تعمیراتی می باشند.شیرهای قابل بازیابی کابل فولادی به آسانی به بیرون کشیده می شوند،اما یک کاهش را در قطر درونی عبوری ایجاد می کند .به همین دلیل نوعی شیر اطمینان زیر سطح کنترل شونده از سطح تولید شد ه است که دارای هر دو مزیت شیر لوله مغزی وشیر قابل بازیابی کابل  فولادی می باشد.(شکل56).


 
 
سازند خاانگیران
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱۱:٢۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٥/٥/٢۸
 

سازند          Formation

عمق Depth 

لیتولوژی

خانگیران

سطح تا 772 متر

 

این سازند بطور غالب Clay stone بوده و در بخشهای انتهایی بطور مثال 575 متر و 690 متری Sand stone مشاهده میشود و در عمقهای انتهایی این سازند از 750 تا 772 متری شیل با درصدی معادل 50% مشاهده میشود.

 

چهل کمان

772 - 989 متر

 

این سازند معادل 217 متر داشته و تاپ آن بطور شاخص همراه با انیدریت مشخص میشود و پس از آن Lime stone و سپس Shale و Lime stone یطور ترکیبی وجود دارند. در قسمت انتهایی انیدریت و دولومیت دیده میشود.

 

پسته لیق

989 – 1068 متر

 

ضخامت این سازند 79 متر بوده و با Red Clay stone 30% شروع و در ادامه به 100% می رسد. در انتها Clay stone خاکستری وجود دارد.

 

کلات

1068 – 1123 متر

 

ضخامت این سازند 55 متر بوده و بطور ترکیبی Dolomite و Clay stone مشاهده میشود.

 

نیزار

1123 – 1373 متر

 

ضخامت این سازند 305 متر بوده و با حدود 20% ماسه سنگ شروع شده از در ادامه به 100% می رسد از 1200 متری تا انتهای سازند بطور کلی Clay stone می باشد.

 

آب تلخ

1373 – 1540 متر

 

ضخامت این سازند 167 متر بوده و با 10% شیل شروع شده، لیتولوژی این سازند Clay stone و Shale بوده و در انتها Lime stone تا 100% نیز مشاهده می شود.

 

آب دراز

1540 – 1973 متر

 

ضخامت این سازند 433 متر بوده و تا عمق 1685 متری 100% Lime stone و سپس تا 1900 متری ترکیبی از Shale و Clay stone و سپس ترکیبی از Clay stone و Marne مشاهده می شود.

 

آتامیر

1973 – 2442 متر

 

ضخامت این سازند 469 متر بوده ، با 100% ماسه سنگ شروع شده و از 2100 متری ترکیبی از Clay stone و Shale دیده میشود، از 2300 متری تا انتها ترکیبی از Clay stone و Sand stone است.

 

سنگانه

2442 – 2789 متر

 

ضخامت این سازند 347 متر بوده، این سازند بطور شاخص Clay stone همراه با حدود 30% Shale است.

 

سرچشمه

2789 – 3014 متر

 

ضخامت این سازند 225 متر بوده، با Lime stone شروع و در ادامه Marl وجود داشته است، 80 متر انتهایی این سازند تا 100% Lime stone می باشد.

 

تیرگان

3014 – 3089 متر

 

ضخامت این سازند 75 متر بوده، 100% Lime stone

 

شوریجه

 

 

بخش E  شوریجه

Drill Depth

 

 Red Clay stone به ضخامت 35 متر

 

بخش D  شوریجه

 

 

همراه با ماسه سنگ به ضخامت 83 متر

 

بخش C شوریجه

 

 

Red Clay stone به ضخامت 18 متر

 


 
 
کاربرد مواد موجود در گل
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱۱:۱۸ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٥/٥/٢۸
 

ردیف

نام ماده

کاربرد مواد موجود در گل

توضیحات

1

B.C.SODIUM

برای پایین آوردن PH – گل آلوده به سیمان

2

BENTONIT

برای پایین آوردن رهس و همچنین ساخت PILL

3

BIT LUB

برای LUBRICANT  کردن مته

4

CALCIUM

وزن افزا در گل روغنی و SHELL INHIBITOR

5

CMC.HV

جهت ایجاد HIGHT VIS

6

CMC . LV

کنترل کننده LOSS  و ایجاد LOW VIS

7

MAGNESIT

سیمان سفید جهت ایجاد  PLUG سیمانی

8

CASTIC SODA

افزاینده PH   و خورد کننده ذرات BENTONIT

9

F.L.C

جهت جلوگیری از WATER LOSS ( FILTRATION )

10

H2S SCAVENGER

برای جلوگیری از خوردگی H2S

11

LIME

برای افزایش PH

12

LIMESTON

وزن افزا در گل روغنی

13

R.A.1

یک نوع RETARDER

14

MICA.C

کنترل کننده LOSS – درشت

15

MICA.A

کنترل کننده LOSS  - ریز

16

SECONDERY EMOLSIFER

امولسیون کننده گل روغنی ( نوع دوم )

17

SODA ASH

برای از بین بردن  (CA+MG)  آبی که برای گل پایه آبی استفاده می شود

18

VISCOSITISE

افزایش دهنده ویسکوزیته

19

WALL NUT SHELL . C

کنترل کننده LOSS – پوست گردو بزرگ

20

WALL NUT SHELL . M

کنترل کننده LOSS – پوست گردو کوچک

21

BARIT

وزن افزا ت وزن 145 PCF

22

DEFOAMER.M.A

ضد کف – برای آبی که برای سیمان کاری استفاده می شود

23

CORROSION INHIBITOR

ضد زنگ زدگی

24

 FIBER LOCK

یک LCM  خوب برای شکاف های چاه

25

Xc – POLYMER

یک ماده ویسکوز کننده قوی

26

STARCH

کنترل کننده قوی WATER LOSS برای گل های پایه آبی

27

STARCH GREEN

کنترل کننده قوی WATER LOSS برای گل های پایه آبی – دمای بیش ار 160

28

NACHRAL GUM

صمغ طبیعی

یک ماده ویسکوز کننده قوی

29

RED STARCH

کنترل کننده قوی WATER LOSS برای گل های پایه آبی – تا دمای 160 درجه

30

LUBRICANT-EX

برای LUBRICANT  کردن مته و لوله ها


 
 
کنترول ودرمان رئو لوژ سیال حفاری و مواد مورد استفاده دران به روش شیمیایی
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱۱:۱٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٥/٥/٢۸
 

تینرها و اصول درمانهای شیمیایی

همانطوریکه قبلاً هم گفته شد گرانروی گلهای آبی، ناشی از وجود نیروهای frictional و electrical موجود در درون گل می‌باشد. این نیروها خود، نیز بستگی دارند به خصوصیات مواد سازنده و تشکیل دهنده کل:

1-                       ویسکاسیتی فاز مایع گل

2-                       تعداد و اندازه ذرات جامد گل

عوامل تعیین کننده optimum viscosity گل عبارتند از: ابزار حفاری، اندازه چاه و عمق آن، نوع سازندها، میدانی که حفاری در آن صورت می‌گیرد و بالاخره مجموعه مسائلی که در حین عملیات، با آن روبرو می‌شویم. در حین حفاری و با پیشروی آن، ذرات جامد مرتباً وارد گل می‌شوند اگر این ذرات هرچه زودتر از محیط گل خارج نشوند، بناچار در زیر مته آسیاب شده و به ذرات نرمتر و ریزتری تبدیل می‌گردند که خود باعث افزایش vis گل می‌شوند. حفاری زیانه‌های گوناگون نیز vis گل را افزایش می‌دهند. استفاده هوشمندانه از دستگاه VG meter ، گلشناس را قادر می‌سازد که علت تغییرات vis و داروی مناسب جهت کنترل آن را سریعاً معلوم کند. اگر vis گل در اثر افزایش درصد ذرات جامد گل بالا رفت باشد می‌توان آن را بوسیله آب پایین آورد لیکن اگر دلیل abnormal بودن ویسکاسیتی، بالا بودن YP است آب دیگر چندان مقرون به صرفه نیست. در عوض کمیکالهای معدنی و آلی متعددی وجود دارند که می‌توانند به طور مؤثر YP گل را پایین آورند. اگر بیاد آورید که گفتیم برای افزایش pv گل بایستی به گل ذرات جامد افزود آنگاه نیز بیاد خواهید آورد که گفتیم برای کاهش آن باید غلظت این ذرات را یا بوسیله dilution و یا بوسیله دستگاههای تصفیه گل کاهش داد. در آنجا همچنین گفتیم که اگر لازم شود که YP یک گل حفاری آبی را افزایش دهیم، با افزودن ذرات جامد فعال مثل بنتونایت، و یا با افزودن الکترولیت‌ها می‌توانیم این کار را انجام دهیم. بنابراین برای کاهش YP بهتر است از یک تینر مناسب آن گل استفاده کرد.

ویسکاسیتی دوغابهای آب- رسی، ناشی از دو عامل: نیروهای جاذبه بین ذرات گل و تبلور کانیهای رسی در آب است چنین تصور می‌شود که تأثیر عمده‌ای که تینرها یا مواد شیمیایی کاهش دهنده ویسکاسیتی، روی ویسکاسیتی گل میگذارند عبارت باشد از خنثی کردن باقیمانده ظرفیت‌های پیوندهای شکسته موجود در گل. بعبارت دیگر، مکانیزم این تأثیر عمده منحصر به کاهش نیروی جاذبه بین ذرات رس است وگرنه این مواد روی ویسکاسیتی ناشی از تبلور کانی‌های رسی محسوساً اثری نمی‌گذارند. تینرها بر روی لبه‌های ذرات سینی شکل رسadsorb می‌شوند تا ظرفیت‌های پیوندهای شکسته را خنثی کنند. اینadsorption  موازنه نیروهای موجود روی ذرات رس را بهم زده و آنها را از «جاذبه» به «دافعه» تبدیل می‌کند. در نتیجه، ذرات بعوض اینکه به یکدیگر بچسبند، همدیگر را دفع می‌کنند و یا دست کم از چسبیدن به هم پرهیز می‌کنند. کاهش نیروهای بین ذره‌ای(یا interparticle forces) توسط تینرها، همچنین باعث کاهش GS گل می‌شوند.

بنابراین هرچند ورود پیوسته و دائمی کنده‌ها و ذرات جامد ناخواسته بگل ما را ناچار به کاهش AV گل از طریق رقیق کردن آن بوسیله آب می‌نمایند با اینهمه، تینرها بدون آنکه ما را نیازمند بکار بردن آب زیاد جهت رقیق کردن گل و کاهش AV آن بکنند، خود مستقلاً می‌توانند AV گل را کاهش دهند. از اینجا می‌توان فهمید که برای داشتن خواصrheoloqis  رضایتبخش در گل، بین مقدار آب لازم به مقدار تینر مناسب باید یک optimization برقرار کرد.

تاکنون مواد گوناگونی بعنوان chemical thinner (یا تینر شیمیایی) در گل‌های حفاری مصرف شده که درجه موفقیت آنها بسته به نوعشان، فرق داشته است. رایجترین تینرهایی که امروزه در گل‌های حفاری آبی مورد استفاده قرار می‌گیرند به دو دسته تقسیم می‌شوند: تینرهای معدنی و تینرهای آلی. هر دسته برای خود کاربردها و محدودیتهایی دارد. این مواد، yp گل‌های حفاری را از طریق یک یا چند مکانیزم از مکانیزم‌های زیر پایین می‌آورند:

1-                       جدا کردن زیانه‌ها از طریق راسب‌ کردن آنها

2-                       کاهش تأثیرات زیانه‌ها روی خواص گل

3-    جانشین کردن یونهای مساعد بجای یونهای نامساعد روی ذرات رس

4-                       ایجاد یک غشاء محافظ در اطراف ذرات رس.

تینرهای معدنی

 معروفترین تینرهای معدنی، فسفاتهای کمپلکس هستند. این مواد معمولاً در گلهای بنتونایتی بکار می‌روند و با غلظت‌های اندک، فوق‌العاده مؤثر هستند. فیفتها خود بتنهائی FL گل را کنترل نمی‌کنند لیکن dispersive action (یا اثر پخش کنندگی) آنها روی aggregate های رس- بویژه در حضور اندکی hardness - سبب کاهش rate of filtration می‌شود.

چهار نوع فسفات کمپلکس در گلشناسی حفاری مورد استفاده وسیع داشته‌اند:

1- SAPPیا         Sodium Acid Pyrophosphate (Na2H2P2O7)       PH=4.8

2- SHMPیا        Sodium Hexameta phosphate (NaPO3)6           PH=6.8

3- STPیا  Sodium Tetra phosphate (Na6P4O13)                PH=8.0

4- TSPPیا Tetra Sodium Pyrophosphate (Na4P2O7.10H2O)         PH=10.0

 از میان این چهار نوع فسفات، SAPP و STP بیشتر از دو نوع دیگر مصرف می‌شوند و STP بدلیل داشتن یک PH متعادل هنوز بر SAPP مزیت دارد.

SAPP و STP پراکنده گرهای پرقدرتی هستند که مقدار بسیار اندک آنها می‌تواند حداکثر کاهش را در ویسکاسیتی بوجود آورد. در موارد معمولی درمان، میزان مصرفشان بندرت از 0.2 PPB تجاوز می‌کند. این بدان معنی است که برای حداکثر درمان یک سیستم گل به حجم 1000 بشکه، فقط 200 PPT از هر یک از این مواد کافی خواهد بود. فسفاتها را می‌توان مستقیماً از طریق mud hopper و یا با استفاده از chemical barrel به سیستم افزود. چنانچه آنها را از طریق chemical barrel به سیستم می‌افزائید، تقریباً 50 پاوند فسفات را با یک بشکه آب mix کرده و محلول حاصله را در عرض یک circulation کامل، بطور یکنواخت، مستقیماً به گل بیفزائید.

فسفاتها که اصولاً به گلهای low PH افزوده می‌شوند، می‌توانند vis را به دو روش کاهش دهند:

روش اول: خنثی کردن نیروهای جاذبه بین ذرات جامد گل از طریق adsorb شدن بر سطوح آنها.

روش دوم: sequester کردن کلسیم و منیزیم(*)

*) Sequestration یعنی ایجاد یک کمپلکس پایدار از Ca, Mg, Fe از طریق افزودن فسفاتهای کمک کننده به آن، گلی که محتوی این یونهاست.

فسفاتها به دلیل توانائی‌شان در جدا کردن کلسیم، بعنوان داروئی عالی در معالجه و درمان گلهای آلوده به سیمان بسیار مفید و قابل استفاده هستند. در معالجات گل، فسفاتها بندرت بتنهائی بکار برده می‌شوند. معمولاً سود سوز آور و یک تینر آلی را بمنظور افزایش سطح کارائی‌شان همراه آنها می‌کنند. اگر SAPP بتنهائی و به شکلی مستمر بکار برده شود، گل حالت اسیدی پیدا می‌کند و این از دو نظر بد است: یکی اینکه میزان corrosion دستگاههای انتقال گل زیاد می‌شود و دیگر اینکه viscosity گل افزایش پیدا می‌کند. لیکن STP (با نام تجاری Magcophos ساخت ماگوبار) همانگونه که ذکر شد، بدلیل داشتن یک PH متعادل، از بقیه فسفاتها بیشتر کاربرد دارد.

استفاده از فسفاتها در معالجات گل، محدودیت‌هایی نیز دارد: فسفاتها تحمل درجه حرارت‌های زیاد را ندارند. اگر دمای گل ازF ْ175 زیاد تجاوز کند، فسفاتها تبدیل می‌شوند به اورتوفسفاتها و در این مقام دیگر نه تنها dispersant نیستند بلکه flocculant هم می‌شوند. البته مادام که هدف از استفاده از فسفاتها، sequestration یا جدا کردن کلسیم باشد، این تغییر کیفیت اشکالی ایجاد نمی‌کند زیرا اورتوفسفاتها هم مثل فسفاتها توانائی sequester کردن کلسیم را دارند لیکن از نقطه نظر کاهش دادن به viscosity ، کمجاثرند. فسفاتها همچنین، در غلظت‌های زیاد نمک کارائی خوبی ندارند. اگر آلودگی گل به نمک زیاد باشد (بیش از 5000ppm  cl)، فسفاتها دیگر تینرهای خوبی نخواهند بود و این بدلیل اثر flocculating شدید نمک است. اگر آلودگی گل از نوع hardness باشد(یعنی گل آلوده به یونهای Mq , Ca یا هر دو شده باشد)  آنگاه ترکیبات پیچیده‌ای از پلی فسفاتهای یونهای فلزی فوق و یا اورتوفسفاتهای نامحلول آنها تشکیل خواهد شد. این ترکیبات اگرچه یونهای آلوده کننده را دفع خواهند کرد لیکن کارائی فسفاتها را بعنوان تینر نیز محدود می‌کنند.

قبلاً گفتیم که viscosity یک گل آب رسی تابع PH گل است(صفحه50). در مورد گلهای حفاری فسفاته، محدوده مناسب برای PH یک گل، 8 تا 5/9 است. اگر PH گل در اثر استفاده پیوسته از فسفاتهای اسیدی، به کمتر از 8 کاهش یابد، آنگاه گل thick  خواهد شد و در صورتیکه PH گل در اثر استفاده از مواد قلیائی، بیشتر از 10 شود آنونت فسفاتهائی که بعنوان تینر در گل مصرف شده‌اند بازدهی خوبی نخواهند داشت. همانگونه که ذکر شد، فسفاتهائی که بعنوان تینر بطور پیوسته در گل مصرف می‌شوند ممکن است روی aggregate های رس اثر پراکنده‌تری داشته باشند در این صورت باید متوجه بود که آنها(یعنی فسفاتها) پس از آنکه یک کاهش ابتدائی در vis گل بوجود خواهند آورد سبب افزایش بعدی آن نیز می‌شوند بعلت پایین آوردن PH گل

تینرهای آلی

تینرهای معدنی فسفاته بعلت محدودیت‌هائی که دارند منحصراً در گلهای بنتونایتی (آب شیرین) قابل استفاده‌اند و اینگونه گلها را تنها در چاههای کم عمق و نیمه عمیق که BHT  آنها کم است می‌توان بکار برد و حال آنکه تینرهای آلی در مقاک مقایسه با فسفاتها، این محدودیت‌ها را نداشته و میدان کاربردشان وسیع‌تر است. تینرهای آلی به سه گروه تقسیم می‌شوند: tanninهای گیاهی، ligninهای اسید هیومیک و lignosul fonate ها.

چهار شرکت بزرگ و معروف سازنده مواد شیمیایی گلهای حفاری- ماگوبار، ایمکو، باروید و میلک- هر کدام چندین نمونه تینر ساخته‌اند که نامهای آنها و بعضاً عمق ساختن آنها نیز ویژه خود شرکتهاست. اگرچه این محصولات مشابه غالباً دارای ماده خام و اولیه واحدی هستند لیکن چون از منابع مختلف تهیه می‌شوند و processing آنها با هم اندکی فرق میکند در نتیجه از نظر کیفیت نیز- بویژه در عمل- تفاوتهایی در آنها دیده شده است. مهمترین این تینرها را در جدول زیر آورده‌ایم:

 

 

میلکم

باروید

ایمکو

ماگوبار

تینر آلی

TANCO

-

DESCO

Quebracho(90-10)

TANNEX

DESCO

IMC QBT

-

DESCO

MC-Quebracho

-

DESCO

Tannins

LIGCO

-

LIGCO

CARBONOX

-

CC-16

IMC LIG

-

IMC THIN

Tann A Thin

Emulsitc

Xp-20

Lignins

-

UNI CAL

LIGNOX

Q-Broxin

IMC CAL

IMC VC-10

IMC RD-iii

Kembreak

Spersene

 

 

lignosulfonates

 

TANNINهای گیاهی

TANNIN هائی که در صنعت گل حفاری بکار می‌روند شیره درخت Quebracho هستند که این درخت عمدتاً در آرژانتین می‌روید. روش تهیه Tannin خام شبیه روش تهیه سلولز از از چوب برای تهیه کاغذ در صنعت کاغذسازی است. این شیره در شکل نیمه تصفیه شده‌اش جزء نخستین تینرهای آلی بود که بمنظور کنترل خواص rheologic گلهای حفاری، در آنها مصرف شد. از نظر شیمیایی، شیره Tannin جزء ترکیبات اسید digallic است مهمترین محصولی که از این شیره ساخته شده است MC Quebracho نام دارد. کوبراچوی خالص hygroscopic است یعنی در هوا که قرار گیرد بخار آب موجود در آنرا جذب می‌کند و بعد از آسیاب شدن بصورت جسمی سخت و بهم پیوسته در می‌آید. برای جلوگیری از caking و کلوخه کلوخه شدن آن در کیسه، باروید مقدار کمی رس به آن افزوده است. کوبراچو یک ماده اسیدی است(PH=3.8) و باید با مقدار کافی کاستیک سودا همراه شود تا هم خاصیت اسیدیش خنثی شود و هم حلالیتش در گل افزایش یابد. در سر چاه معمولاً این نسبت رعایت می‌شود:

 

یعنی اینکه به 100 پاوند کوبراچو بین 25 تا 100 پاوند کاستیک سودا میزنند و مقدار مصرفی کاستیک سودا به نوع گل فرق می‌کند کوبراچو را می‌توان از طریق mud hopper و یا از طریق chemical barrel به سیستم افزود. کارآئی کوبراچو بعنوان dispersant در گلهای high PH بسیار خوب و در گلهای آهکی بسیار عالیست. در گلهای low PH هم می‌توان از آن استفاده کرد لیکن با کارآئی کمتر گلهائی که با کوبراچو درمان شده‌اند دیواره چاه را به بهترین صورت اندود می‌کنند: اندودی نازک و بسیار محکم. کوبراچو همچنین در کاهش vis گلهای low PH که آلوده به سیمان شده‌اند مفید است. غلظت‌های زیاد نمک در گل سبب بی اثر شدن کوبراچو در کاهش vis گل می‌شود. نمک نه تنها حلالیت کوبراچو را کم می‌کند بلکه به علت flocculating effect شدید خود مانع dispersion و پخش floc های رس توسط کوبراچو می‌شود. کوبراچو همچنین در برابر یونهای کلسیم و منیزیم حساس است. این یونها حلالیت کوبراچو را کاهش داده وتوانائی آنرا در پایین آوردن vis و GS گل محدود میکنند. بهمین دلیل کوبراچو را بندرت در گلهای شور، در گلهای گچی و در گلهای T-8 بکار میبرند.

TANNEX- محصولی است از شرکت باروید این تینر مخلوطی از Quebracho و Lignite tannex ، خواص filtration control خوب lignilc وتوانائی موثر و مفید کوبراچو را در thinning گلهای حفاری یکجا در خود جمع دارد و در گلهای آب و سی شیرین با PH متوسط تا زیاد و نیز در گلهای آهکی بکار می‌رود. ماده السیت اسیدی بنابراین لازم است که یک ماده قلیایی قوی مثل کاستیک سودا همراه آن شود تا PH گلی را که در آن شرکت کند در حدود مطلوب نگهدارد. چون Tannex مخلوطی است از کوبراچو و لیگنایت، بنابراین محدودیت‌های آنهم طبیعتاً عبارت خواهد بود از مجموعه محدودیت‌های این مواد.

 

DESCO

 Desco یک Tannin اصلاح شده است که بوسیله یک ماده قلیایی قوی مثل کاستیک سودا خنثی شده تا PH آن به 9 تا 5/9 برسد. براحتی در آب شیرین و شور حل می‌شود و بعنوان mud conditioner در هم گلهای حفاری آب پایه ودر یک range وسیع از PH قابل استفاده است. در غلظت‌های کم فوق‌العاده موثر بوده و vis و GS گلهای شیرین را بمیزان قابل ملاحظه‌ای کاهش میدهد. میزان مصرف آن از 0.1 PPB برای گلهای جامد تا 4 PPB برای گلهای سنگین متغیر است.

LIGNIN ها

ترکیبات lignin بنام اسیدهای هیرمیک معروفند و متشکل از مواد گیاهی تجزیه شده می‌باشند. یکی از انواع خوب این ماده lignite است که از معدن استخراج می‌شود وطی مراحل ساده‌ای برای استفاده در گلهای حفاری آماده می‌گردد. بدین ترتیب از lignite یک ماده شیمیایی ارزان قیمت که جهت کنترل و تثبیت FL, GS, YP, AV گلهای حفاری بکارد می‌رود ساخته می‌شود. Ligninها بواسطه مقاومتشان در برابر گرمای زیاد، در چاههائی که BHT آنها زیاد است مطلوب می‌باشند. Ligninها را معمولاً از طریق mud hopper به سیستم گل می‌زنند. مهمترین تینرهای ساخته شده از ligninها عبارتند از:

Tann A Thin :

Tann A Thin یک ماده اسیدی است (PH=3.2) که برای کنترل وتثبیت vis گلهای آبی بکار میرود و برای بازدهی بهتر باید آنرا همراه کاستیک سودا نمود. در سر چاه معمولاً نسبت زیر رعایت می‌شود:

 

این ماده در low PH بهترین کارائی را دارد لیکن در PHهای دیگر هم خوب کار می‌کند. Tann A Thin علاوه بر آنکه یک dispersant مؤثر است، باعث بهبود وتقویت emulsionهای مکانیکی هم می‌شود.

Emulsite

Emulsite که عمدتاً در گلهای low PH بکار میرود یک lignite «قبلاً با سود عمل شده» است وبه همین دلیل خواص قلیایی دارد و بهتر از lignin در آب حل می‌شود. بنابراین مؤثرتر از آن نیز می‌باشد. Emulsite را میتوان از طریق mud hopper ویا از طریقchemical barrel  به سیستم زد. این ماده نیز مثل Tann A Thin باعث بهبود وتقویتemulsion های مکانیکی می‌شود.

 

 

XP-20

XP-20 یا (pre- reacted chrome lignite) با PH=10 است. XP-20 عموماً به همراه spersene و جهت تکمیل کارایی آن در سیستم گل (XP-20/spersene) که ساخت شرکت ماگوباز است و بعنوان بخش لازمی از این سیستم بکار میرود وعلاوه بر تثبیت گل و کاهش FL آن، وظیفه emulsifying و بهبود خواص inhibitive گل را نیز انجام می‌دهد. کاربرد XP-20 فقط محدود به سیستم فوق نمیشود بلکه می‌توان آنرا در گلهای آب شیرین low PH نیز بکار برد.

PH=4.5 (processed lignite) imco lig

تینری است مناسب برای گلهای آب شیرین.باعث پایداری emulsion نفت در آب و بهبود ROF گل می‌شود. در مقابل حرارت مقاوم بوده و محدوده PH مطلوب برای آن 5/8 تا 5/9 است لیکن بویژه در گلهای امولسیونی low PH مؤثر می‌باشد. بهمراه کوبراچودر گلهای آهکی نیز بکار رفته است.  میزان مصرف:

بعنوان تینر در گلهای آب شیرین:           1.5      3 PPB

بعنوان پایدار کننده امولسیونها:          1.5      2 PPB

بعنوان کمک کننده به مواد کنترل کنندهFL:  2      10 PPB

 

 

PH=10.2 (processed lignite) imco Tnin

نسبت  در این ماده برابر 6/1 است. در مقایسه با lignite حلالیت بیشتری دارد. *** فایری است عالی و FL , vis گل را نیز کاهش می‌دهد.

CARBONOX

CARBONOX یک lignite تقریباً تصفیه شده است که در گلهای رسی آب شیرین بمنظور کنترل FL و کاهش vis (و نیز emulsify کردن نفت در آنها بوقت ضرورت)  بکار میرود و چون در مقابل حرارت مقاون است در چاههائی که BHT آنها بیش ازF 45ْ بوده است نیز بکار رفته است. Carbonox یک اسید آلی است بهمین دلیل معمولاً یک ماده قلیایی قوی مثل کاستیک سودا را باید همراه آن کرد تا PH گل حداقل به 8 برسد Carbonox یک تینر آلی ارزان قیمت است که در بسیاری موارد کاربردی مؤثر دارد.کارائی Carbonox در گلهای شور کم است زیرا حلالیت آن در حضور مقادیر زیاد نمک محدود است. نمک، همانگونه که ذکر شد، اثر شدید flocculating روی گل میگذارد. Carbonox ظرفیت تعویض (یا base exchange capacity) دارد یعنی می‌تواند کاتیونی را جانشین کاتیون دیگری بکند بهمین دلیل کاربرد این ماده در حضور کاتیونهای دوظرفیتی مثل Ca2+ و Mg2+ محدود میشود زیرا در چنین محیط‌هائی، این یونها بجای یون سدیم روی Carbonox در بعضی شرایط بصورت کولوئیدی عمل می‌کند و اگر غلظتش در گل از حد معینی تجاوز کند بجای کاهش vis آنرا افزایش می‌دهد.

CC-16 (یا لیگنایت اصلاح شده)

این تینر مرکب از یکقسمت کاستیک سودا و شش قسمت لیگنایت است که تحت شرایط ویژه‌ای عمل آمده است. در آب یا گل براحتی و بهتر از lignin و بدون نیاز به افزودن کاستیک سودا حل شده و مؤثرتر از آن عمل می‌کند. Buffered PH حاصله از کاربرد cc-16 سبب جلوگیری از زیانهای ناشی از افزایش ناگهانی سود خام بگل میشود. محدودیتهای cc-16 از نظر کاربرد شبیه محدودیتهای Carbonox است در غلظت‌های زیاد نمک و در حضور hardness اثرش کاسته میشود.

LIGNOSUL FONATES

Lignosul fonatesها را از خمیر چوب استخراج می‌کنند. روش استخراج bisulfite process است که جهت استخراج سلولز بکار می‌رود. Lignosul fonatesها با انواع کاتیونها ترکیب شده و گونه‌های متعددی از تینرهای خوب تجاری را بوجود می‌آورند. تینرهای لیکنوسالفوناته نسبت به ligninها و tanninهای نیمه تصفیه شده گرانتر است. در شرایطی که تینرهای اخیر نتوانند بخوبی انجام وظیفه کنند، تینرهای لیگنوسالفوناته براحتی از عهده کار بر می‌آیند. مهمترین این مواد عبارتند از:

Kembreak ( = a Ca lignosul fonate ) , PH = 7

کاربرد Kembreak محدود به کنترل سیستم گلهای آهکی و گلهای T-8 میباشد لیکن در این نوع سیستمها بعنوان امولسی فایر نیز بکار میرود. آنرا عموماً از طریق mud hopper به گل می‌افزایند.

Imc CAL ( = a Ca lignosul fonate ) , PH = 7

حداکثر بازدهی را در (Ca treated muds) با PH بیش از 10 دارد. در گلهای کلسیم کلرایدی (یا SCR muds) و گلهای آهکی عمدتاً بعنوان dispersant مصرف میشود. امولسی فایبر خوبی است. کاربردش در گلهای آهکی سبب کاهش **********************************

Lignox ( = a Ca lignosul fonate )

Lignox بهترین بازدهی را در حضور مقداری Ca++ و نیز در گلهای high PH دارد. بهمین دلیل هم عمدتاً برای کنترل vis و GS گلهای آهکی بکار می‌رود. تا حدودی هم در گلهای شور و گلهای کنترل shale بکار رفته است. لیکن در گلهای آب شیرین low PH ، تینرهای دیگر، هم مؤثرتر از Lignox هستند و هم ارزانتر از آن.

Spersene

Spersene تینری است که در همه نوع گلهای آبی بکار می‌رود و خواص متعدد دارد: نه تنها GS , vis را کاهش می‌دهد، بلکه اگر بمقدار کافی مصرف شود می‌تواند FL گل را هم کنترل کرده و محیطی inhibitive بوجود آورد. کارائی آن در همه PHهای قلیایی خوب است و می‌توان آنرا در همه غلظت‌های نمک(تا اشباع) و همه غلظت‌های کلیبم معمول در گلهای حفاری نیز بکار برد. Spersene باید همراه کاستیک سودا بکار برده شود. مقدار کاستیک لازم بستگی دارد به نوع گلی که رانده می‌شود. در سر چاه معمولاً نسبت  رعایت می‌شود. Spersene را معمولاً از طریقmud hopper  به سیستم گل می‌افزایند.

IMC  VC-10 ( = a modified Na-Fe-Cr  lignosul fonate ) , PH = 4

این تینر در گلهای آب شیرین، در گلهای کلسیمی(SCR , lime , gyp) و در گلهای شور(از شور معمولی تا شور اشباع) بکار می‌رود و بسیار مؤثر است و FL این قبیل گلها را نیز کنترل می‌کند. در PHهای مختلف و در درمان آلودگی‌های ناشی از
 salt , anhydrite , CMT , gyp  عالی است. در غلظت‌های زیاد بعنوان یک گل نهی کننده (یا inhibitive mud) بکار می‌رود بدون آنکه نیازی به نمکهای کلسیم یا مواد کنترل کننده FL داشته باشد(در این موارد PH را بوسیله کاستیک سودا در حدود 9 تا 5/9 نگه می‌دارند) با همه مواد افزودنی به گلهای حفاری آبی سازگار است و توانائی emulsify کردن نفت در آب را نیز بخوبی داراست. میزان مصرف نرمال:

بعنوان تینر در گلهای آهکی:           1      3 PPB     

بعنوان دارو برای درمان آلودگی‌های ناشی از CMT, salt, gyp:  2      4 PPB

بعنوان تینر در گلهای آهکی:           2      5 PPB     

بعنوان تینر در گلهای گچی:         3      6 PPB     

بعنوان تینر در گلهای شور:         2      6 PPB     

بعنوان تینر در گلهای آب دریا:     4      10 PPB     

بعنوان کنترل کننده FL:        4      10 PPB     

بعنوان مقاوم کننده گل در برابر حرارتهای بیش از   F300ْ:   8      10 PPB     

بعنوان inhibitive  در گلهای لیگنوسالفوناته:      6      10 PPB

Q- BROXIN ( = a  Fe-Cr  lignosul fonate )

Q-BROXIN تینری است همه کاره و در هر نوع گلهای آبی بکار می‌رود: در گلهای آب شیرین low & high PH در گلهای گچی، آهکی، شور، آب دریا و بالاخره در گلهای کنترل shle بازدهی خوبی داشته است. در حضور مقادیر زیاد hardness و نمک با راندمان خوب عمل کرده است و می‌توان آنرا برای درمان بسیاری از انواع آلودگی‌های رسی که در حین عملیات حفاری ممکن است با آنها برخورد شود بکار برد. حداکثر تا   Fْ400 پایدار است و می‌توان آنرا هم برای FC گل بکار برد و هم برای thinning آن. در گلهایی که Q-BROXIN  دارنند، نفت، بدون آنکه نیازی به امولسی فایرهای دیگری داشته باشد بخوبی emulsify می‌شود. Q-BROXIN بعنوان یک ماده کنترل کننده FL و همچنین بعنوان یک تینر در فاصله  بازدهی بهتری دارد و در غلظت‌های کم نمک بهتر از غلظت‌های زیان آن (یعنی اشباع) کار می‌کند. درمان بیش از حد گل توسط تینرها اثرات زیانباری رویtheology  گل دارد لیکن Q-BROXIN از این قاعده خارج است.

IMC  RD-III ؛ (مخلوطی از ترکیبات لیگنوسالفوناته)PH=7.2

RD-III یک mud condihoner همه کاره است: در همه گلهای آبی بعنوان dispersant ، inhibitor ، emulsifier و کنترل کننده FL بکار می‌رود و تحمل درجه حرارت‌های زیاد (بیش از F 375ْ) را دارد و در محدودهPH های 8 تا 13 قابل استفاده است. RD-III بویژه در گلهای آب دریا تینری است بسیار مؤثر و عالی. میزان مصرف نرمال و ایده‌آل:

بعنوان تینر در گلهای آب شیرین:       1      3 PPB     

بعنوان تینر در گلهای شور:         3      6PPB     

بعنوان inhibitor در سیستم گلهای inhibitive شرکت ایمکو: 6      10PPB       (در آب شیرین یا شور)

بعنوان مقاوم کننده گل در برابر حرارت‌های بیش از F 350ْْ : 10      12PPB       

موارد استفاده تینرها

شکل 26، تغییرات FV , AV یک گل را وقتیکه YP , PV آن تغییر کند بصورت گرافیک نشان می‌دهد. با افزودن مواد گوناگونی به گل می‌توان YP , PV آنرا تغییر داد و این تغییرات را بوسیله VG meter اندازه‌گیری نمود. با تجزیه و تحلیل اطلاعاتی که به این ترتیب حاصل می‌شود می‌توان اثر این تغییرات را روی FV , AV گل بررسی و تعیین نمود. AV چه بوسیله قیف مارش و برحسب sec/gt اندازه‌گیری شود و چه بوسیله VG meter و برحسب cp، در هر صورت از دو متغیر تشکیل شده است:

1-                       درصد ذرات جامد گل و طبیعت آنها

2-                       نیروی جاذبه الکتروشیمیایی بین آنها

ویسکاسیتی معمولاً در اثر ورود زیانه‌ها به گل و یا تغییر درصد ذرات جامد آن تغییر می‌کند. اگر FV زیاد شود AV هم باید زیاد شود و بالعکس، اگر FV کم شود، AV هم باید کم شود. اندازه‌گیری FV , AV برای کنترل گل بتنهایی کافی نیست عوامل مهم در کنترل گل PV و YP هستند. اینک شکل 26 را مطالعه می‌کنیم:

A) با افزودن PPB2/1 سیمان به گل، گل آلوده به زیانه یون کلسیم می‌شود و نیروی جاذبه بین ذرات جامد آن بشدت افزایش پیدا می‌کند. در نتیجه، گل flocculate شده و YP آن افزایش زیادی می‌یابد. همانطوریکه از روی شکل نیز پیداست، بدنبال بالا رفتن AV,FV , YP هم که تابع آن هستند افزایش پیدا می‌کنند در حالیکه افزایش PV صفر یا بسیار ناچیز است چرا که PV عمدتاً بستگی به درصد ذرات جامد گل دارد نه به نیروی جاذبه بین آنها.

B) برای آنکه ثابت شود آب نمی‌تواند YP را بطور مؤثر کاهش دهد و یون کلسیم را که مسبب flocculation گل و بوجود آورنده نیروهای بزرگ جاذبه است از میان بردارد، ده درصد حجمی گل، آب به گل اضافه می‌کنیم. ملاحظه می‌شود که آب تنها کاری که می‌تواند بکند اینست که فاصله ذرات را زیاد کند وگرنه YP را محسوساً کاهش نمی‌دهد.

C) افزودن یک تینر (مثل Magcophos) به گل مقدار 1 PPB کاهش شدیدی را در YP و بدنیال آن در AV , FV بوجود می‌آورد زیرا فسفات با بسته‌بندی کردن یونهای کلسیم، اثر آنها را در ایجاد نیروی جاذبه خنثی کرده و ذارات رسی را در گل پراکنده می‌سازد و بدین ترتیب باعث کاهش YP می‌شود درحالیکه روی کاهش PV محسوساً اثری ندارد.

D) با افزودن 200 PPB از یک وزن افزای inert (مثل باریت)، گل را سنگین می‌کنیم. FV,AV برای مرتبه دوم افزایش می‌یابند لیکن دلیل این افزایش، بکلی متفاوت است از دلیلی که در قسمت A) برای افزایش FV,AV آوردیم. مجدداً به قسمت A) نگاه کنید. علت افزایش FV,AV در آنجا بالا رفتن YP بود(که خود ناشی از آلوده شدن گل به یون Ca++ بود) لیکن در اینجا علت افزایش FV,AV ورود ذرات جامد جدید به گل است که موجب افزایش surface area شده و نیروی اصطکاک بین ذرات را افزایش داده است. افزایش نیروی اصطکاک بین ذرات باعث افزایش PV شده است. لاجرم FV,AV که گفتیم تابع PV هستند نیز افزایش یافته‌اند. توجه به منحنی YP نیز آموزنده است: در قسمت A با آنکه فقط 0.5 PPB سیمان به گل افزودیم، افزایش شدیدی در YP گل حاصل شد و این نبود مگر بخاطر آنکه سیمان باعث افزایش نیروهای الکتروشیمیایی درون گل شده بود در حالیکه در اینجا که 200PPB از یک جسم غیر فعال(یعنی باریت) به گل افزوده‌ایم YP در مقام مقایسه با قسمت A افزایش اندکی را حاصل کرده است.

 

شکل26- اصول درمانهای شیمیایی گل

 

گل پایه

 

            Cps on ip/100 sg. Ft     

 

                               
   

1/2 PPB CMT

 
 
   

ده درصد آب

 
 
   

1 PPB Magcophos

 
 
 

200 PPB barite

 
 
   

1/4 PPB Magcophos

 
 
   

ده درصد آب

 
 
   

1/4 PPB CMT  &

10 PPB CLAY

 
 
   

1/4 PPB Magcophos

 
 
   

ده درصد آب

 
     

seconds

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


این افزایش بواسطه نزدیک شدن ذرات بیکدیگر، نیروهای جاذبه قبلی بین آنها را (بهمان نسبت که بهم نزدیک شده‌اند) افزایش می‌دهد. داروی چنین گلی که فقط PV آن زیاد شده است آب می‌باشد.

E) برای آنکه ثابت شود با کاهش YP، PV فقط اندکی کاهش پیدا کند و نیز برای نشان دادن اینکه در این حالت، مواد شیمیایی تنها قادر نیستند AV را بمقدار قابل ملاحظه‌ای کاهش دهند، 1/4 PPB فسفات به گل اضافه می‌کنیم می‌بینیم که vis همچنان بالا می‌ماند.

F) داروی مناسب جهت کاهش PV ، افزودن آب به گل است کما اینکه با اضافه کرده ده درصد حجمی آب به گل فوق، PV و بدنبال آن FV,AV که تابع آن هستند کاهش می‌یابد. کاهش اندکی نیز که در YP حاصل شده است بخاطر دورتر شدن ذرات جامد از یکدیگر و ضعیف شدن نیروی جاذبه بین آنها می‌باشد.

G) برای بار سوم AV,FV را افزایش می‌دهیم و برای این منظور این مرتبه هر دو متغیر یعنی YP,PV را با هم زیاد می‌کنیم. 1/4 PPB سیمان و 10 PPB خاک رس این وظیفه را انجام می‌دهد: سیمان YP را بهمان دلیل که در قسمت A ذکر شد افزایش می‌دهد- یعنی با قوی‌تر کردن نیروی جاذبه الکتروشیمیایی بین ذرات جامد گل- لیکن خاک رس، PV را بدلیلی کاملاً متفاوت از آنچه که در قسمت D بیان شد زیاد می‌کند. در قسمت D ، افزایش PV در اثر افزایش نیروی اصطکاک ناشی از زیاد شدن surface area بود در حالیکه در اینجا ذرات جامد، ذرات رس هستند و این ذرات وقتیکه حتی بمقدار کم وارد گی شوند بخاطر طبیعتشان بخشی از آب گل را جذب کرده و باد می‌کنند در نتیجه، آب آزاد گل کم شده و اصطکاک بطور قابل ملاحظه‌ای افزایش می‌یابد. بخاطر داشته باشید که با حجمهای مساوی
 hydra table solids (یا جامدات تبلورپذیر) همواره vis را بیشتر از inter solids افزایش می‌دهد. داروی مناسب برای این گل، آب و یک تینر شیمیایی است: آب برای کاهش PV و تینر برای کاهش YP .

H) افزودن 1/4 PPB فسفات (Magcoplios) به گل، FV,AV را بهمان دلیل که در قسمت C بیان شد کاهش می‌دهد.

I) افزودن آب به گل بمیزان ده درصد حجمی آن FV,AV را بهمان دلیل که در قسمت F بیان شد کاهش می‌دهد.

از این آزمایش می‌توان قاعده کلی زیر را برای کنترل اقتصادی خواص rheologic گلهای حفاری و ایجاد شرایط optimum در آنها می‌باشد، نتیجه گرفت:

الف- اگر YP گل افزایش می‌یابد لیکن تغییرات PV اندک یا صفر است، YP را بکمک مواد شیمیایی کاهش داده و کنترل کنید.

ب) اگر PV گل افزایش بیاید لیکن تغییرات YP اندک یا صفر است، PV را بکمک آب یا بکمک دستگاههای مکانیکی تصفیه گل کاهش داده و کنترل کنید.

پ) اگر PV,YP هر دو بمیزان زیادی افزایش می‌یابند برای کاهش و کنترل آنها هم از مواد شیمیایی استفاده کنید، هم از آب و هم از دستگاههای مکانیکی گل.


 
 
آشنایی با خصوصیات فیزیکی وشیمیایی سیمان وافزایه های آن
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱۱:٠٤ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٥/٥/٢۸
 

نام عمومی افزایه

نام تجارتی افزایه

نحوه بسته بندی

کاربرد

نحوه کاربرد

Thixotropic

Agent

D-53

کیسه های 55 پوندی

جهت خواص تیکسو تراپیک در دوغاب سیمان

محلول در آب

Anti settling

Agent

D-153

کیسه های 55 پوندی

 

جهت جلوگیری از ته نشینی ذرات سیمان وکاهش آب آزاد دوغاب

محلول در آب

Cement class A

سیمان A تهران

 

کیسه های 110پوندی

جهت مصرف تا عمق حدود 6000 فوتی

 

سیمان A تهران

کیسه های 110 پوندی

Cement class D

سیمان کلاس D  تهران

کیسه های 50 پوندی

 

جهت مصرف تا عمق 10000 فوتی

 

Cement class E

سیمان کلاس E  تهران

کیسه های 110 پوندی

 

جهت مصرف تا عمق 14000 فوتی

 

Cement class G

سیمان کلاس E  تهران

سیمان کلاس G کرمان

سیمان کلاس G درود

سیمان کلاسG دایکرهاف

 

کیسه های 110 پوندی

 

سیمان پایه جهت مصرف در اعماق مختلف با استفاده از افزایه ها

 

Salt

نمک

بیگ بگ

جهت کاهش زمان بندش , استفاده در لایه های نمکی

خشک در سیمان

محلول در آب

Betonite

 

بیگ بگ

جهت کاهش وزن دوغاب وافزایش yield

خشک در سیمان

محلول در آب

سیمان منیزیتی معمولی

Magneset

بیگ بگ/ کیسه های 55 پوندی

جهت جلوگیری از هرز روی در مخازن تولیدی تا دمای 200 درجه فارنهایت

محلول در آب

سیمان منیزیتی ریتارد شده

Magneset Retarded

بیگ بگ/ کیسه های 55 پوندی

جهت جلوگیری از هرز روی در مخازن تولیدی تا دمای بالای f 200

محلول در آب

کند کننده زمان بندش سیمان منیزیتی

Magneset Retarder

کیسه های 55 پوندی

جهت افزایش زمان بندش دوغاب مگنست

محلول در آب


 
 
آشنایی با خصوصیات فیزیکی وشیمیایی سیمان وافزایه های آن
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱۱:٠۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٥/٥/٢۸
 

نام عمومی افزایه

نام تجارتی افزایه

نحوه بسته بندی

کاربرد

نحوه کاربرد

Extender

سبک کننده دوغاب سیمان

Micro silica

کیسه های 33 پوندی

جهت سبک کردن سیمان تاوزن PCF80

محلول در آب

Extender

 

کیسه های 55 پوندی

Fresh water

 Fluid loss

Controller

FL-19

کیسه های 55 پوندی

جهت کنترل F. L در دماهای کمتر از f170

محلول در آب

LOLOSS- 260

کیسه های 55 پوندی

DO-60

کیسه های 50 پوندی

Halad-9

کیسه های 55 پوندی

FL-3

Salt water

Fluid loss

Controller

DO-59

کیسه های 55 پوندی

جهت کنترل F. L  در محیط های آب شور (اشباع ازنمک)

محلول در آب

Halad-413

کیسه های 50 پوندی

High Temp.

Fluid loss Controller

D-167

کیسه 25 پوندی

جهت کنترل F. L در دماهای کمتر از f170

محلول در آب

LOLOSS- 450

کیسه های 55 پوندی

Halad-413

کیسه های 50 پوندی

Diasell fld

کیسه های 55 پوندی

Gilsonite

Gilsonite

قوطی 100 پوندی

جهت جلوگیری از هرز روی دوغاب  سیمان و نیز سبک کردن وزن دوغاب

خشک در سیمان

Gas migration

Additive

D-600

بشکه های 54 گالنی

جهت جلوگیری از نفوذ وایجاد کانال توسط گاز در دوغاب سیمان

محلول در آب

CFL-386

بشکه های 54 گالنی

هایدنس

Hidense

کیسه های 110 پوندی

جهت افزایش وزن دوغاب سیمان

خشک در سیمان

آردسیلیکات

Silica flour

کیسه های 110 پوندی

جهت بهبود استحکام تراکمی در درجه حرارت بالای 230 درجه فارنهایت

خشک در سیمان


 
 
آشنایی با خصوصیات فیزیکی وشیمیایی سیمان وافزایه های آن
نویسنده : رضا سپهوند - ساعت ۱٠:٥٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٥/٥/٢۸
 

نام عمومی افزایه

نام تجارتی افزایه

نحوه بسته بندی

کاربرد

نحوه کاربرد

Cement accelerator

Cacl2

کیسه های 10 پوندی

جهت کاهش زمان بندش دوغاب وافزایش استحکام آن

محلول در آب

MAG.ACC

کیسه های 55 پوندی

Low Temp.

Cmt. Retarder

R-5

کیسه های 55 پوندی

جهت افزایش زمان بندش دوغاب سیمان در دمای کمتر از  f170

به صورت محلول در آب وبه صورت خشک درسیمان

RETRO-105

کیسه های 55 پوندی

D-13

کیسه های 50 پوندی

ریتاردر دمای پایین

 شرکت صمغ طبیعی

کیسه های 55 پوندی

Hi- Temp.

Retarder

R-8

کیسه های 55 پوندی

جهت افزایش زمان بندش دوغاب سیمان در دمای بیشتر از  f170

محلول در آب

RETRO-128

کیسه های 55 پوندی

R-12S

کیسه های 50 پوندی

ریتاردر دمای بالا

 شرکت صمغ طبیعی

کیسه های 55 پوندی

Salt-saturtel slurry

Retarder

اسید بوریک

کیسه 55/110 پوندی

جهت افزایش زمان بندش دوغابهای سنگین اشباع از نمک

محلول در آب

Cement fresh water

Dispersant

CFR-2

قوطی 100 پوندی

جهت بهبود خواص رئولوژیک دوغابهای سیمان درآب شیرین وآب شور تا

 18 درصد وزن نمک

محلول در آب

Sat. water

Cement

Dispersant

CD-31

کیسه های 55 پوندی

جهت بهبود خواص رئولوژیک دوغابهای سیمان اشباع از نمک دروزنهای بیش از  pcf145

 

محلول در آب

TURBO-4

کیسه های 55 پوندی

CFR-3

کیسه های 50 پوندی

DO-65

کیسه های 50 پوندی

Chemical wash

کیمیکال واش

 مهرتاش سپاهان

بشکه های 220 لیتری

جهت تمیز سازی دیواره های جاه وجداری از کیک سیال حفاری

محلول در گازائیل

حفار شیمی

خاوران